Η Γερουσία «αδειάζει» τον Τραμπ για τις επιχειρήσεις κατά του Ιράν

Η ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικανούς Γερουσία των ΗΠΑ προκάλεσε σοβαρό πολιτικό πλήγμα στον Ντόναλντ Τραμπ, εγκρίνοντας ψήφισμα για τον τερματισμό των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν. Η απόφαση ελήφθη ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας αποκλιμάκωσης.

Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 50 ψήφους υπέρ και 48 κατά, υιοθετώντας την πρόταση που είχε ήδη περάσει στις αρχές του μήνα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η εξέλιξη καταγράφει την αυξανόμενη ανησυχία στο αμερικανικό Κογκρέσο για τη σύγκρουση που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, καθώς ακόμη και Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές εμφανίζονται πλέον επιφυλακτικοί απέναντι στη στρατιωτική γραμμή του Λευκού Οίκου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί τη δυνατότητα άσκησης βέτο, γεγονός που περιορίζει την άμεση πρακτική ισχύ της απόφασης. Για να παρακαμφθεί μια τέτοια προεδρική αρνησικυρία, θα απαιτηθούν νέες ψηφοφορίες και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, με πλειοψηφία δύο τρίτων σε καθένα από αυτά. Με τους σημερινούς αριθμητικούς συσχετισμούς σε Βουλή και Γερουσία, ένα τέτοιο ενδεχόμενο θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο.

Το Κογκρέσο επαναφέρει το ζήτημα των πολεμικών εξουσιών

Η κίνηση της Γερουσίας επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ζήτημα των πολεμικών εξουσιών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με το αμερικανικό Σύνταγμα, η αρμοδιότητα κήρυξης πολέμου ανήκει στο Κογκρέσο. Στην πράξη, ο κανόνας αυτός έχει παρακαμφθεί επανειλημμένα τις τελευταίες δεκαετίες, με προέδρους να διατάσσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς προηγούμενη τυπική έγκριση.

Η αμερικανική νομοθεσία επιτρέπει στον πρόεδρο να διατάξει εχθροπραξίες σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν υπάρχει άμεση απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα όμως προβλέπει ότι ο Λευκός Οίκος οφείλει να ζητήσει και να λάβει έγκριση από το Κογκρέσο μέσα σε διάστημα 60 ημερών. Το ψήφισμα της Γερουσίας κινείται ακριβώς πάνω σε αυτό το θεσμικό πεδίο, επιχειρώντας να περιορίσει την προεδρική ευχέρεια στην υπόθεση του Ιράν.

Η πολιτική σημασία της απόφασης είναι μεγαλύτερη από την τυπική της ισχύ. Μια Γερουσία που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικανούς στέλνει μήνυμα αποστασιοποίησης από τον Τραμπ σε ένα από τα πιο κρίσιμα μέτωπα της εξωτερικής πολιτικής. Η ψηφοφορία δείχνει ότι η στήριξη προς τον πρόεδρο δεν είναι πλέον δεδομένη όταν το ζήτημα αφορά στρατιωτική εμπλοκή και ενδεχόμενη κλιμάκωση με την Τεχεράνη.

Οργισμένη αντίδραση Τραμπ μέσω Truth Social

Η απόφαση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιτέθηκε με οργισμένη ανάρτηση στο Truth Social κατά των γερουσιαστών που στήριξαν το ψήφισμα. Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι έχει φέρει το Ιράν στα όρια της κατάρρευσης και ότι η Τεχεράνη, για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες, εμφανίζεται έτοιμη να κάνει μεγάλες παραχωρήσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κατά τον Τραμπ, η χρονική στιγμή της ψηφοφορίας ήταν καταστροφική για τη διαπραγματευτική θέση της Ουάσινγκτον. Κατηγόρησε τη Γερουσία ότι έστειλε μήνυμα αδυναμίας προς το Ιράν, το οποίο χαρακτήρισε ως τον μεγαλύτερο κρατικό χορηγό της τρομοκρατίας διεθνώς. Στο ίδιο μήνυμα επιτέθηκε σε τέσσερις Ρεπουμπλικανούς που συντάχθηκαν με τους Δημοκρατικούς, υποστηρίζοντας ότι η στάση τους δυσχέρανε τη δική του αποστολή.

Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ακόμη ότι οι κινήσεις της Γερουσίας προκάλεσαν απορίες στην ιρανική πλευρά, με την Τεχεράνη να ζητά διευκρινίσεις από τους ανθρώπους του για το πολιτικό μήνυμα της ψηφοφορίας. Παρά την ενόχλησή του, διαμήνυσε ότι θα συνεχίσει την προσπάθεια «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», επιμένοντας ότι ολοκληρώνει πάντοτε όσα ξεκινά.

Η σύγκρουση ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και τη Γερουσία δημιουργεί νέο πεδίο έντασης στο εσωτερικό των ΗΠΑ, σε μια περίοδο όπου οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο. Το ψήφισμα λειτουργεί ως πολιτική προειδοποίηση προς τον Τραμπ, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τα όρια της προεδρικής ισχύος όταν η στρατιωτική δράση συναντά θεσμικές και κομματικές αντιστάσεις.