Η Γροιλανδία ως θρυαλλίδα: Σοβαρός κίνδυνος ρήγματος στο ΝΑΤΟ

Μια ενδεχόμενη βίαιη προσάρτηση της Γροιλανδίας ή οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια που θα παραβίαζε το Διεθνές Δίκαιο από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής θα μπορούσε να προκαλέσει βαθιά κρίση στους κόλπους της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Το ενδεχόμενο αυτό θεωρείται ικανό να κλονίσει σοβαρά τις εσωτερικές ισορροπίες του ΝΑΤΟ, ιδίως λόγω της αναμενόμενης αντίδρασης της Δανίας, η οποία ασκεί την κυριαρχία επί της Γροιλανδίας.

Όπως επισημαίνει,  ο διεθνολόγος και καθηγητής ΜΜΕ και Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Νίκος Παναγιώτου, σε ένα τέτοιο σενάριο η κρίση εντός της συμμαχίας θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Σε μια συμμαχία, τονίζει, η αμοιβαία κατανόηση και στήριξη μεταξύ των μελών αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση· διαφορετικά, το έδαφος μετατρέπεται σε πεδίο έντονης καχυποψίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη συνοχή και την αξιοπιστία της.

Καθοριστικής σημασίας, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η στάση που θα τηρήσει η Δανία. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν μια υποθετική προσάρτηση της Γροιλανδίας θα γινόταν με συναινετικό και ήπιο τρόπο ή αν θα επιβαλλόταν μονομερώς. Στην πρώτη περίπτωση, η συνοχή του ΝΑΤΟ δύσκολα θα διαταρασσόταν σοβαρά και η συμμαχία θα συνέχιζε την πορεία της χωρίς μείζονες αναταράξεις. Αντίθετα, μια βίαιη ή καταναγκαστική εξέλιξη θα άνοιγε τον δρόμο για σοβαρά και πολυεπίπεδα προβλήματα στο εσωτερικό της.

Παράλληλα, ο καθηγητής του ΑΠΘ σκιαγραφεί μια Ευρώπη εμφανώς αμήχανη, η οποία, αδυνατώντας να χαράξει συνεκτική στρατηγική, καταφεύγει σε σπασμωδικές κινήσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Η αποστολή στρατευμάτων από τη Γαλλία και τη Γερμανία στη Γροιλανδία, όπως σημειώνει, δεν αρκεί για να ανατρέψει ή να αποτρέψει ενδεχόμενους αμερικανικούς σχεδιασμούς, λειτουργώντας περισσότερο ως συμβολική παρά ως ουσιαστική παρέμβαση.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο και να επανεξετάσει τη στρατηγική της εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα της άμυνας. Μια τέτοια πορεία, ωστόσο, προϋποθέτει μηχανισμούς και δυνατότητες που σήμερα η Ευρώπη δεν διαθέτει στον απαιτούμενο βαθμό, καθιστώντας την αμυντική αυτονόμηση έναν δύσκολο και μακροπρόθεσμο στόχο.