Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, παρουσίασε στις 11 Μαρτίου ένα νέο σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να αναλύει πώς διαδίδεται η ρητορική μίσους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δηλώνοντας πως το εργαλείο θα παρακολουθεί την παρουσία, την ενίσχυση και τον αντίκτυπο του σχετικού περιεχομένου στο διαδίκτυο.
Το νέο εργαλείο, με την ονομασία HODIO — ακρωνύμιο των ισπανικών λέξεων που συνθέτουν τη φράση «Αποτύπωμα Μίσους και Πόλωσης» — θα επιτρέπει στην κυβέρνηση να παρακολουθεί συστηματικά την παρουσία, την εξάπλωση και τον αντίκτυπο της διαδικτυακής ρητορικής μίσους, όπως την ορίζει η ίδια.
Ο κος Σάντσεθ τόνισε: «Το εργαλείο, που προωθείται από το Υπουργείο Κοινωνικής Ένταξης μέσω του Ισπανικού Παρατηρητηρίου για τον Ρατσισμό και την Ξενοφοβία, θα δημοσιεύει εξαμηνιαίους πίνακες κατάταξης σχετικά με τη διάδοση της ρητορικής μίσους στις ψηφιακές πλατφόρμες».
Η κυβέρνηση του κυβερνώντος Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος έκανε σαφές στις 11 Μαρτίου ότι το HODIO θα δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να υπολογίζουν και να δημοσιεύουν περιοδικά έναν δείκτη μίσους και πόλωσης ανά κοινωνικό δίκτυο, μετρώντας την επικράτηση, τον βαθμό ενίσχυσης και την επιρροή του φαινομένου. Το σύστημα βασίζεται σε συνδυασμένα εργαλεία ανάλυσης, τα οποία εξετάζουν το δημόσιο περιεχόμενο στα κοινωνικά δίκτυα, ταυτοποιώντας εκφάνσεις μίσους και πόλωσης.
Ο Σάντσεθ επεσήμανε: «Ήταν σημαντικό να αρχίσουμε να μιλάμε για το ‘αποτύπωμα μίσους’, όπως μιλάμε για το ανθρακικό αποτύπωμα. Θέλουμε να ξεκινήσουμε να συζητάμε για τον αντίκτυπο του μίσους. Όταν κάτι μετριέται, παύει να είναι αόρατο».
Τα αποτελέσματα του εργαλείου θα δημσιοποιούνται, προκειμένου οι πολίτες να γνωρίζουν ποιος μπλοκάρει το σχετικό περιεχόμενο, ποιος αδιαφορεί και ποιος επωφελείται από αυτό, πρόσθεσε ο Σάντσεθ.
Ο Σαντιάγο Αμπασκάλ, επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος VOX, επέκρινε την πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντάς την ως επιτήρηση της ελευθερίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από την κυβέρνηση. Σε ανάρτησή του στις 11 Μαρτίου στην πλατφόρμα X, δήλωσε: «Είναι οχυρωμένος στη λογοκρισία και θέλει να ελέγχει τι λένε οι πολίτες».
Ο ειδικός στο ψηφιακό δίκαιο Μπόρχα Ετσουάρα Βαρέλα διατύπωσε σοβαρές ανησυχίες σε ανάρτησή του στις 12 Μαρτίου: «Δεν είναι σαφές ποιος θα καθορίζει τι συνιστά μίσος και αν αυτή η εξουσία θα ανήκει στην κυβέρνηση».
Υπενθύμισε ότι το Άρθρο 20 του ισπανικού Συντάγματος ορίζει πως ο μοναδικός περιορισμός στην ελευθερία έκφρασης είναι ο νόμος, παρατηρώντας πως η πρωτοβουλία συγχέει σκοπίμως μηνύματα ή λόγο μίσους, που δεν αποτελούν ποινικά αδικήματα, με το έγκλημα μίσους.
Ο Σάντσεθ παρουσίασε το εργαλείο στο πρώτο φόρουμ κατά του μίσους, που διεξήχθη στη Μαδρίτη στις 11 Μαρτίου, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους κρατικών φορέων, ειδικούς, πλατφόρμες και άτομα που έχουν χαρακτηριστεί ως θύματα ρητορικής μίσους, προκειμένου να συζητήσουν την επίδρασή της.
Η Καρολάιν Φερνάντεζ ντε λα Χάας, διευθύντρια του Oberacs, σχολίασε: «Το μίσος κατασκευάζεται και το αντικείμενο του μίσους δημιουργείται, κάτι που αποκαλύπτεται ξεκάθαρα από τα δεδομένα του Oberacs».
Η πολιτική αναλύτρια Σάρα Σαντιγιάλα, αριστερών πεποιθήσεων, παρατήρησε: «Είμαι νέα γυναίκα, δεν έκρυψα ποτέ ότι είμαι αντιφασίστρια — αυτό ακριβώς τους ενοχλεί».
Ο Χοσέ Λουίς Ζίμερμαν, επικεφαλής Δημόσιας Πολιτικής της Meta για Ισπανία και Πορτογαλία, δήλωσε ότι οι πλατφόρμες αφαιρούν περιεχόμενο ρητορικής μίσους χρησιμοποιώντας εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογικές λύσεις και ανθρώπινους συντονιστές, επισημαίνοντας πως αυτή είναι «θεμελιώδης πτυχή της εποπτείας του περιεχομένου και καθοριστική για την αντιμετώπιση και εξάλειψη της ρητορικής μίσους».
Στις 27 Ιανουαρίου, η Ισπανία παρουσίασε πρόταση που θα επιτρέπει σε περίπου 500.000 άτομα χωρίς νόμιμα χαρτιά να αποκτούν άδεια παραμονής μέσω νέου διοικητικού διατάγματος, χωρίς ανάγκη έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Με την ισπανική άδεια παραμονής, οι νομιμοποιημένοι μετανάστες θα έχουν το δικαίωμα να ταξιδεύουν εντός του χώρου Σένγκεν της ΕΕ για έως 90 ημέρες ανά εξάμηνο.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Ελμα Σάιθ, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου: «Οι παράτυποι μετανάστες που διαμένουν στην Ισπανία τουλάχιστον πέντε μήνες έως το τέλος του 2025, χωρίς ποινικό μητρώο, θα πληρούν τα κριτήρια για τις νέες άδειες», περιγράφοντας το μέτρο ως αποτέλεσμα μακράς επεξεργασίας και διαβούλευσης, και «αναγκαίο για την αντιμετώπιση μιας πραγματικότητας που υπάρχει στους δρόμους μας και έχει αντίκτυπο στη συμβίωση και στην οικονομία».
Σε ανάρτησή της στο X πρόσθεσε: «Η ρύθμιση θα αφορά και όσους κατέθεσαν αίτηση ασύλου μέχρι το τέλος του έτους και των οποίων οι υποθέσεις εκκρεμούν ακόμη».
