Η Κάλλας ακύρωσε ομάδα για την άμυνα μετά τις αντιδράσεις

Σε μια εξέλιξη που αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η νέα ηγεσία της ευρωπαϊκής διπλωματίας, η Κάγια Κάλλας αναγκάστηκε να ακυρώσει την παρουσίαση μιας υψηλού επιπέδου ομάδας εμπειρογνωμόνων για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας, μόλις 48 ώρες πριν από την προγραμματισμένη εκδήλωση. Η απόφαση αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα των έντονων αντιδράσεων από πολλά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους τόσο για τη διαδικασία όσο και για την ουσία της πρωτοβουλίας.

Η ομάδα, υπό την προεδρία του πρώην γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, επρόκειτο να εκπονήσει μια στρατηγική έκθεση με προτάσεις για την ενίσχυση της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ. Οι προσκλήσεις είχαν σταλεί εβδομάδες νωρίτερα, και η εκδήλωση της περασμένης Δευτέρας είχε σχεδιαστεί ως μια εκδήλωση υψηλού προφίλ, ικανή να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας εποχής στην ευρωπαϊκή άμυνα. Ωστόσο, Ευρωπαίοι διπλωμάτες αποκάλυψαν ότι δεν είχε προηγηθεί ουσιαστική συνεννόηση ούτε με τα κράτη-μέλη ούτε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γεγονός που υπονόμευσε εκ των προτέρων την όλη προσπάθεια.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αντίδραση της Ιταλίας. Ο υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Γκροσέτο, φέρεται να εξοργίστηκε όταν πληροφορήθηκε ότι η πρώην υπουργός Άμυνας της χώρας, Ρομπέρτα Πινότι, είχε επιλεγεί ως μέλος της ομάδας χωρίς καμία προηγούμενη διαβούλευση με τη Ρώμη. Πηγές αναφέρουν ότι δυσαρέσκεια εξέφρασε και το Βερολίνο, ενώ προβληματισμό προκάλεσε και η συμμετοχή προσώπων από χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Βρετανία και η Νορβηγία, σε μια πρωτοβουλία που άπτεται των ευρωπαϊκών αμυντικών συμφερόντων.

Οι αντιρρήσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονταν στη διαδικασία επιλογής. Αρκετές πρωτεύουσες εξέφρασαν φόβους ότι η νέα αυτή δομή θα επικαλυπτόταν με υπάρχουσες προσπάθειες τόσο εντός της ΕΕ όσο και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, δημιουργώντας σύγχυση και επικαλύψεις αρμοδιοτήτων. Η Κάλλας είχε ενημερώσει τους υπουργούς Άμυνας για την πρωτοβουλία κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους στην Ιρλανδία την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά για πολλές κυβερνήσεις αυτό δεν συνιστούσε πραγματική διαβούλευση, αλλά απλή ενημέρωση εκ των υστέρων.

Ποιο είναι το επόμενο βήμα;

Η ακύρωση της παρουσίασης ήρθε μετά από πυκνές επαφές μεταξύ των πρωτευουσών το Σαββατοκύριακο, όπου ορισμένα κράτη-μέλη προετοίμαζαν ακόμη και επιστολή διαμαρτυρίας, ζητώντας την αναβολή της εκδήλωσης και την παραπομπή του θέματος σε προσεχή υπουργική συνάντηση. Τελικά, η επιστολή δεν χρειάστηκε να σταλεί, καθώς η Κάλλας υποχώρησε, ακυρώνοντας την πρωτοβουλία. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ομάδα δεν πρόκειται να αναβιώσει, και η έκθεση που επρόκειτο να εκπονήσει ο Ράσμουσεν μπαίνει στο συρτάρι, τουλάχιστον για την ώρα.

Η αποτυχία αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για την Εσθονή πολιτικό, η οποία προσπαθεί να εδραιώσει την εξουσία της στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Το Βερολίνο έχει ήδη ξεκινήσει συζητήσεις για μια βαθιά μεταρρύθμιση της ΕΥΕΔ, προτείνοντας τη στενότερη σύνδεσή της με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ένα τέτοιο σχέδιο, αν και τυπικά θα διεύρυνε τις αρμοδιότητες της Κάλλας, θα μπορούσε στην πράξη να την εντάξει πιο καθαρά στην ιεραρχία υπό την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περιορίζοντας την αυτονομία της.

Η Κάλλας, από την πλευρά της, έχει ξεκινήσει τη δική της διαβούλευση για το μέλλον της υπηρεσίας της, επιδιώκοντας να αποκαταστήσει τις γέφυρες με τις πρωτεύουσες που μόλις την ανάγκασαν να εγκαταλείψει μια σημαντική πρωτοβουλία πριν καν αυτή ξεκινήσει. Το ερώτημα που κυριαρχεί τώρα είναι πώς θα διαχειριστεί αυτή την κρίση και αν θα μπορέσει να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των κρατών-μελών σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα όπως η ευρωπαϊκή άμυνα, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων.