Η κυβέρνηση πανηγυρίζει πλεόνασμα, οι πολίτες πληρώνουν τον λογαριασμό

Στα 4,491 δισ. ευρώ διαμορφώθηκε το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο εξάμηνο του 2026, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το αποτέλεσμα υπερβαίνει τον στόχο των 1,953 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας σημαντική απόκλιση υπέρ του προϋπολογισμού.

Πίσω από τη μεγάλη υπέρβαση των καθαρών εσόδων, που φτάνει τα 1,454 δισ. ευρώ, βρίσκονται κυρίως οι αυξημένες εισπράξεις από τον ΦΠΑ και τον Φόρο Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων. Δηλαδή από φόρους που ακουμπούν απευθείας την κατανάλωση, τα νοικοκυριά και το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η δημοσιονομική υπεραπόδοση στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη φορολογική πίεση της καθημερινότητας. Η κυβέρνηση εμφανίζει υψηλά πλεονάσματα, την ώρα που η ακρίβεια κρατά αυξημένα τα έσοδα από τον ΦΠΑ και οι φορολογικοί συντελεστές παραμένουν αμετάβλητοι.

Το πραγματικό μέγεθος της υπέρβασης

Η εικόνα του πλεονάσματος επηρεάζεται και από ετεροχρονισμούς πληρωμών. Ειδικότερα, στα στοιχεία περιλαμβάνονται 1,597 δισ. ευρώ από μεταβιβαστικές πληρωμές προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, 555 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, 81 εκατ. ευρώ από καθυστερήσεις πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για την άδεια του καζίνο στο Ελληνικό.

Αν αφαιρεθούν οι συγκεκριμένοι παράγοντες, η καθαρή προσαρμοσμένη υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των δημοσιονομικών στόχων περιορίζεται στα 171 εκατ. ευρώ. Το στοιχείο αυτό αλλάζει αισθητά την πραγματική εικόνα, καθώς δείχνει ότι το εντυπωσιακό πλεόνασμα δεν αποτυπώνει μόνο μόνιμη δημοσιονομική υπεραπόδοση.

Στο σκέλος των δαπανών, το συνολικό ποσό διαμορφώθηκε στα 36,942 δισ. ευρώ, χαμηλότερα κατά 1,127 δισ. ευρώ από τον στόχο. Παράλληλα, οι δαπάνες εμφανίζονται αυξημένες κατά περίπου 2 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Το πρωτογενές πλεόνασμα του εξαμήνου δίνει στην κυβέρνηση δημοσιονομικό αφήγημα, όμως τα ίδια τα στοιχεία δείχνουν και την άλλη όψη. Τα αυξημένα έσοδα προέρχονται από φόρους που πληρώνει ο πολίτης στο ράφι, στον μισθό και στην καθημερινή του κατανάλωση. Όσο η φορολογική πίεση παραμένει υψηλή, το πλεόνασμα δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως καθαρή επιτυχία χωρίς κοινωνικό κόστος.