Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθύνει δραματική προειδοποίηση προς πολίτες και κυβερνήσεις της ΕΕ, ζητώντας άμεση επιβολή περιορισμών στην κατανάλωση ενέργειας που παραπέμπουν σε συνθήκες lockdown, καθώς η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο ενισχύει τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης περιόδου οικονομικής ασφυξίας για την Ευρώπη. Με λόγο που ανακαλεί τις πιο δύσκολες ημέρες της πανδημίας, οι Βρυξέλλες καλούν σε επιστροφή στην τηλεργασία, δραστικό περιορισμό μετακινήσεων με αυτοκίνητα και αεροπλάνα και επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.
Η κατάσταση περιγράφεται ως οριακή, με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να εκτοξεύονται, καθώς η γεωπολιτική ένταση έχει παγώσει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς καυσίμων.
Οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών καλούνται να προετοιμαστούν για παρατεταμένη αποσταθεροποίηση στις αγορές ενέργειας εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν, όπως επισημάνθηκε από τον αρμόδιο επίτροπο ενέργειας της ΕΕ προς τους υπουργούς.
Η βαθιά εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα καύσιμα αφήνει την ήπειρο εκτεθειμένη στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις διεθνείς τιμές, με το φυσικό αέριο να καταγράφει άνοδο άνω του 70% από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Οι ροές αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την ΕΕ δεν έχουν δεχθεί άμεσο πλήγμα από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, καθώς οι βασικές προμήθειες προέρχονται από άλλες περιοχές.
Την ίδια στιγμή, οι Βρυξέλλες εκφράζουν έντονη ανησυχία για την επάρκεια διυλισμένων προϊόντων στην Ευρώπη, όπως τα καύσιμα αεροσκαφών και το ντίζελ.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να αποφύγουν κινήσεις που θα αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμων, θα περιορίσουν το εμπόριο πετρελαϊκών προϊόντων ή θα πλήξουν την παραγωγή στα ευρωπαϊκά διυλιστήρια, σύμφωνα με σχετική επιστολή και τις τοποθετήσεις που ακολούθησαν την έκτακτη σύνοδο.
Σε παρέμβασή του με σαφείς αναφορές στην περίοδο της πανδημίας, ο επίτροπος ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν έκανε λόγο για μια ιδιαίτερα σοβαρή κατάσταση χωρίς ορατό τέλος.
Υπογράμμισε ότι ακόμη και σε περίπτωση άμεσης ειρήνης, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν διαφαίνεται στο προβλέψιμο μέλλον, ενώ μετά την έκτακτη συνεδρίαση των 27 υπουργών ενέργειας επανέλαβε την ανάγκη για αυστηρή εξοικονόμηση, δίνοντας έμφαση στο πετρέλαιο, στο ντίζελ και στα καύσιμα αεροσκαφών.
Η Κομισιόν υιοθετεί πλήρως τις κατευθύνσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, προωθώντας μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους, ενίσχυση της χρήσης των μέσων μαζικής μεταφοράς και εφαρμογή περιορισμών στην κυκλοφορία ιδιωτικών οχημάτων στα αστικά κέντρα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον περιορισμό της κατανάλωσης ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, με σαφή σύσταση προς τους πολίτες να περιορίσουν τα ταξίδια όσο διαρκεί η πίεση στην τροφοδοσία.
Οι συνομιλίες των υπουργών ολοκληρώθηκαν χωρίς συγκεκριμένες αποφάσεις, ενώ η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει σύντομα νέο πακέτο μέτρων σε επίπεδο ΕΕ.
Η στρατηγική που εξετάζεται αντλεί στοιχεία από την περίοδο της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν η Ρωσία περιόρισε τις ροές φυσικού αερίου μετά την εισβολή στην Ουκρανία, με μέτρα όπως ανώτατα όρια τιμών, φορολόγηση υπερκερδών και δεσμευτικούς στόχους μείωσης της ζήτησης να επιστρέφουν στο τραπέζι.
Ο Νταν Γιόργκενσεν προειδοποίησε ότι η κρίση αποκτά χαρακτηριστικά διάρκειας, επισημαίνοντας ότι ακόμη και με άμεση κατάπαυση του πυρός, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της Μέσης Ανατολής θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν τις διεθνείς αγορές για μεγάλο χρονικό διάστημα.
