Η Κύπρος απέτρεψε επικίνδυνη τροπολογία για την TURKPA

Σοβαρή διπλωματική ενόχληση προκαλεί η στάση της Ουκρανίας στη Χάγη, κατά τη διάρκεια της 33ης Ετήσιας Συνόδου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΟΑΣΕ, καθώς το Κίεβο συντάχθηκε με τη Ρουμανία, το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία υπέρ πρότασης που οδηγούσε σε έμμεση αναβάθμιση του ψευδοκράτους.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα βαριά για τη Λευκωσία, καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία έχει σταθεί σταθερά υπέρ της Ουκρανίας μετά τη ρωσική εισβολή, στηρίζοντας τις θέσεις του Κιέβου σε διεθνή fora. Η επιλογή της ουκρανικής αντιπροσωπείας να συμπλεύσει με την Άγκυρα σε ένα ζήτημα που αγγίζει τον πυρήνα του Κυπριακού εκλαμβάνεται ως πολιτικά εχθρική κίνηση απέναντι σε ένα κράτος που την έχει στηρίξει έμπρακτα.

Η επίμαχη πρόταση κατατέθηκε ως τροπολογία στον Κανονισμό Λειτουργίας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του ΟΑΣΕ, στη συνεδρίαση της Μόνιμης Επιτροπής. Προέβλεπε την παραχώρηση καθεστώτος Παρατηρητή στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών, γνωστή ως TURKPA. Την προώθησή της φέρεται να στήριξε ενεργά ο Ισπανός Πρόεδρος της Συνέλευσης, ενώ υπέρ της τάχθηκαν οι αντιπροσωπείες της Ουκρανίας, της Ρουμανίας, του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας.

Η παρέμβαση της Ειρήνης Χαραλαμπίδου

Η Αντιπρόεδρος της ΚΣ ΟΑΣΕ και βουλευτής Ειρήνη Χαραλαμπίδου αντέδρασε άμεσα, θέτοντας με σαφήνεια το πολιτικό και νομικό πρόβλημα. Τόνισε ότι το επιχείρημα περί ενίσχυσης του διαλόγου δεν έχει ουσιαστική βάση, καθώς τα κράτη που συμμετέχουν στην TURKPA εκπροσωπούνται ήδη στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΟΑΣΕ μέσω των εθνικών τους αντιπροσωπειών.

Το κρίσιμο ζήτημα, όπως υπογράμμισε, είναι ότι στην TURKPA συμμετέχει ως παρατηρητής το ψευδοκράτος. Με αυτό το δεδομένο, η ένταξη της συγκεκριμένης κοινοβουλευτικής δομής σε καθεστώς παρατηρητή στην ΚΣ ΟΑΣΕ θα δημιουργούσε σοβαρό προηγούμενο έμμεσης νομιμοποίησης της τουρκοκυπριακής αποσχιστικής οντότητας.

Η κ. Χαραλαμπίδου επισήμανε ότι μια τέτοια εξέλιξη αντιβαίνει στα Ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τα οποία καλούν όλα τα κράτη να μην αναγνωρίσουν οποιοδήποτε κυπριακό κράτος πέραν της Κυπριακής Δημοκρατίας και να μη διευκολύνουν, με άμεσο ή έμμεσο τρόπο, την αποσχιστική οντότητα στα κατεχόμενα.

Η κυπριακή πλευρά υπενθύμισε ακόμη ότι και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τοποθετηθεί επανειλημμένα κατά ενεργειών που μπορούν να ενισχύσουν ή να διευκολύνουν διεθνώς το ψευδοκράτος. Η θέση αυτή συνδέεται με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και των αρχών πάνω στις οποίες στηρίζεται η ευρωπαϊκή έννομη τάξη.

Η ψηφοφορία και το πολιτικό μήνυμα

Όταν ο Πρόεδρος της Συνέλευσης επιχείρησε να εμφανίσει την αντίδραση ως περιορισμένη μόνο στην Κύπρο και την Ελλάδα, η Ειρήνη Χαραλαμπίδου ζήτησε να πραγματοποιηθεί άμεσα ψηφοφορία. Η διαδικασία ανέτρεψε τον ισχυρισμό αυτό, καθώς αριθμός ευρωπαϊκών και άλλων χωρών στήριξε τις θέσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η τροπολογία τελικά καταψηφίστηκε.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η ελληνική αντιπροσωπεία, με τον επικεφαλής της Άγγελο Συρίγο να παρεμβαίνει υπέρ των κυπριακών θέσεων. Η σύμπλευση Αθήνας και Λευκωσίας ανέκοψε μια τροπολογία που, αν περνούσε, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία ως ακόμη ένα βήμα διεθνούς αναβάθμισης του ψευδοκράτους.

Η στάση της Ουκρανίας αφήνει σοβαρά ερωτήματα. Την ώρα που η ίδια ζητά διεθνή στήριξη απέναντι στη ρωσική εισβολή, επέλεξε να στηρίξει μια διαδικασία που θα μπορούσε να πλήξει την Κυπριακή Δημοκρατία σε ένα ζήτημα κατοχής, αποσχιστικής οντότητας και παραβίασης του διεθνούς δικαίου. Η αντίφαση είναι πολιτικά εμφανής και διπλωματικά βαριά.

Η απόπειρα αναβάθμισης της TURKPA δεν ήταν μια απλή διαδικαστική λεπτομέρεια. Θα μπορούσε να δημιουργήσει επικίνδυνο προηγούμενο για την αντιμετώπιση αποσχιστικών μορφωμάτων και να αποδυναμώσει την αξιοπιστία της ΚΣ ΟΑΣΕ απέναντι στις αρχές της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι.

Η Κύπρος κατάφερε να αποτρέψει την τροπολογία χάρη στην άμεση, τεκμηριωμένη και αποφασιστική παρέμβασή της. Το επεισόδιο στη Χάγη, όμως, επιβεβαιώνει ότι στο πεδίο της διπλωματίας τα συμφέροντα προηγούνται συχνά των διακηρύξεων αλληλεγγύης. Η Λευκωσία έδειξε για ακόμη μία φορά ότι δεν πρόκειται να ανεχθεί ούτε έμμεσες κινήσεις νομιμοποίησης του ψευδοκράτους.