Στους αυξημένους έμμεσους φόρους που επιβάλλονται στα καύσιμα έχει στηριχθεί εδώ και χρόνια η κυβέρνηση, προκειμένου να επιτυγχάνει συνεχή υπερπλεονάσματα και στη συνέχεια να επιστρέφει «ψίχουλα» ως κοινωνικό μέρισμα στους πολίτες.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι τα καύσιμα αποτελούν σταθερή «μηχανή» εσόδων για τον Προϋπολογισμό, γεγονός που εξηγεί και την άρνηση για ουσιαστικές παρεμβάσεις, όπως τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, παρά τις συνεχείς προτάσεις των φορέων της αγοράς, των πολιτών και των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Εσχάτως, όμως, το θέμα επανεκκίνησε ο ίδιος ο πρωθυπουργός, λέγοντας πως ο ΕΦΚ μπορεί να μειωθεί μόνο αν υπάρχει κεντρική απόφαση από τις Βρυξέλλες. Μια μονομερής κίνηση που θα επιβαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό μπορεί να εξαλείψει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, όπως επαναλαμβάνουν τα στελέχη της κυβέρνησης, χωρίς όμως να εξηγούν τους λόγους στους οποίους δεν προχώρησαν στη μείωσή του τα προηγούμενα χρόνια, με την ίδια την Ευρώπη να έχει δώσει το «ελεύθερο» στα κράτη-μέλη να προχωρήσουν στην αποκλιμάκωσή του και συγκεκριμένα έως και τα 0,36 ευρώ το λίτρο! Μια τέτοια κίνηση θα έφερνε την τιμή της αμόλυβδης κάτω από τα 1,60 ευρώ το λίτρο.
Σημειώνεται πως ο ΕΦΚ αποτελεί συγκεκριμένο ποσό (0,7 ευρώ το λίτρο) και δεν επηρεάζεται από τις διακυμάνσεις της διεθνούς τιμής του πετρελαίου, διασφαλίζοντας έτσι σταθερά έσοδα για το κράτος. Έτσι, ακόμα και όταν το πετρέλαιο φθηναίνει, οι καταναλωτές δεν βλέπουν αντίστοιχη ελάφρυνση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Προϋπολογισμού από το 2019 έως και το τρέχον έτος τα συνολικά έσοδα από τον ΕΦΚ παραμένουν διαχρονικά σε πολύ υψηλά επίπεδα, κοντά ή και πάνω από τα 4 δισ. ευρώ ετησίως. Για το 2026 εκτιμώνται στα 4,1 δισ. ευρώ, αυξημένα σε σχέση με τα 3,966 δισ. ευρώ του 2025. Μόνο από τη βενζίνη τα έσοδα φτάνουν τα 2,095 δισ. ευρώ, ενώ από το diesel τα 1,51 δισ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί πως ακόμα και σε περιόδους ενεργειακής κρίσης και πληθωριστικών πιέσεων, που καταγράφεται μείωση της κατανάλωσης, τα έσοδα από τον ΕΦΚ καταγράφουν μικρές αποκλίσεις, κάτι που αποτελεί ακόμα μία εξήγηση για τους λόγους που η κυβέρνηση αρνείται τη μείωσή του. Συγκεκριμένα, την περίοδο της μεγάλης ενεργειακής κρίσης, το 2022, όταν και η τιμή της βενζίνης εκτοξεύτηκε πάνω από τα 2,30-2,40 ευρώ το λίτρο, τα έσοδα από τον ΕΦΚ σε βενζίνη και diesel διαμορφώθηκαν στα 2,137 δισ. ευρώ και 1,38 δισ. ευρώ, αντίστοιχα.
Πολύ μικρότερα είναι τα έσοδα από τον ΕΦΚ που επιβάλλεται σε πετρέλαιο θέρμανσης, ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο.
