Η ΠΝΟ στην ITF για το καμποτάζ και τις θέσεις εργασίας

Οι εξελίξεις γύρω από το θαλάσσιο καμποτάζ και η προστασία των εθνικών στόλων από τις σημαίες ευκαιρίας αποτέλεσαν το κεντρικό θέμα των συνεδριάσεων της Διεθνούς Ομοσπονδίας Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF), που πραγματοποιήθηκαν στο Λονδίνο. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε η ανάγκη διαφύλαξης των θέσεων εργασίας των ναυτικών, με την Ομοσπονδία να επιχειρεί να συνδέσει πλέον άμεσα το καμποτάζ με την εθνική ασφάλεια και τον έλεγχο των κρίσιμων θαλάσσιων μεταφορών από κάθε κράτος.

Στις εργασίες της Ομάδας Δράσης για το Καμποτάζ και της Κοινής Ομάδας, συμμετείχε εκ μέρους της Πανελλήνιας Ναυτικής Ομοσπονδίας (ΠΝΟ) ο γενικός γραμματέας της, Capt. Εμμανουήλ Τσικαλάκης. Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων, καταγράφηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις και εξελίξεις ανά χώρα, αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα του ζητήματος σε παγκόσμιο επίπεδο.

Παγκόσμιες τάσεις και εθνικές πολιτικές για το καμποτάζ

Ενδεικτική της κατάστασης είναι η θετική αξιολόγηση της εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας για την επιβολή μισθολογικών όρων στην Αυστραλία, ενώ αντίστοιχο πρόγραμμα βρίσκεται σε φάση εκκίνησης στον Καναδά. Παράλληλα, τα αυστραλιανά συνδικάτα στηρίζουν τη δημιουργία ενός στρατηγικού στόλου 12 εγχώριων πλοίων, ως μέσο ενίσχυσης της εθνικής ναυτιλιακής ανεξαρτησίας.

Στη Νέα Ζηλανδία, η ITF αντέδρασε έντονα στην απόλυση 32 ναυτικών και στην προσπάθεια αντικατάστασης ενός πλοίου από μονάδα με σημαία ευκαιρίας. Στη Χιλή, η κατάσταση είναι ακόμη πιο τεταμένη, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη αντιπαράθεση γύρω από μια νομοθετική πρωτοβουλία που, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο έως και 100.000 θέσεις εργασίας, ανοίγοντας το καμποτάζ σε ξένα πλοία. Πιέσεις για απορρύθμιση του καθεστώτος καταγράφονται επίσης σε Γερμανία, Νορβηγία και Τρινιντάντ.

Αύξηση των χωρών με προστατευτική νομοθεσία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία του Seafarers' Rights International, ενός ανεξάρτητου διεθνούς φορέα έρευνας και πολιτικής για τα δικαιώματα των ναυτικών. Σύμφωνα με αυτά, ο αριθμός των χωρών που εφαρμόζουν εθνική νομοθεσία για το καμποτάζ έχει αυξηθεί παγκοσμίως από 91 σε 105. Για την ITF, αυτή η τάση λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι στο κοινωνικό ντάμπινγκ, τις χαμηλότερες αμοιβές και την αντικατάσταση των εθνικών πληρωμάτων από ναυτικούς που απασχολούνται σε πλοία με σημαίες ευκαιρίας.

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η αξιοποίηση του διεθνούς δικτύου επιθεωρητών της ITF σε χώρες όπου εφαρμόζονται καθεστώτα ενδομεταφορών, με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου εφαρμογής των σχετικών κανόνων και την προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων.

Νέο μέτωπο στην υπεράκτια αιολική ενέργεια

Η ITF προχωρά ταυτόχρονα σε αναδιάρθρωση της στρατηγικής της για τις υπεράκτιες δραστηριότητες. Η ταχεία ανάπτυξη της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας και των πράσινων υποδομών δημιουργεί νέα πεδία απασχόλησης για ναυτικούς και εργαζομένους, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για οργανωμένη προσέγγιση. Προβλέπεται η δημιουργία μιας κοινής βάσης δεδομένων με στοιχεία για εργοδότες, πλοία, επενδύσεις και εργασιακές συνθήκες. Αυτό θα επιτρέψει στα συνδικάτα να έχουν μια σαφέστερη εικόνα για το πού ασκούνται πιέσεις στους μισθούς, στις θέσεις εργασίας ή στους όρους απασχόλησης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στη στενότερη συνεργασία της ITF με την IndustriALL, τη διεθνή συνδικαλιστική ομοσπονδία που εκπροσωπεί εργαζομένους στη βιομηχανία και την ενέργεια, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου μετώπου για την προάσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων στον αναπτυσσόμενο τομέα των θαλάσσιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Η ελληνική θέση και η στρατηγική σημασία των ενδομεταφορών

Ο γενικός γραμματέας της ΠΝΟ παρουσίασε το θεσμικό πλαίσιο των θαλάσσιων ενδομεταφορών στην Ελλάδα, υπερασπιζόμενος το ισχύον προστατευτικό καθεστώς. Ο ίδιος το συνέδεσε άμεσα με τη διατήρηση χιλιάδων θέσεων εργασίας για Έλληνες ναυτικούς, ιδιαίτερα στα κατώτερα πληρώματα, υπογραμμίζοντας τον κοινωνικό αντίκτυπο οποιασδήποτε αλλαγής στο υφιστάμενο πλαίσιο.

Ειδική αναφορά έκανε στην "Πολιτική των Αθηνών" της ITF και στη χρήση της στο παρελθόν απέναντι σε πλοία με σημαίες ευκαιρίας. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για καλύτερο συντονισμό των δράσεων, με στόχο την προστασία τόσο των εθνικών σημαιών όσο και των πληρωμάτων που υπηρετούν σε αυτές.

Ο Capt. Εμμανουήλ Τσικαλάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον πολυνησιωτικό χαρακτήρα της Ελλάδας, αναφέροντας ότι οι θαλάσσιες ενδομεταφορές αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την εδαφική συνοχή της χώρας. Τόνισε επίσης τη σημαντική συμβολή των πλοίων και των ναυτικών σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όπως φυσικές καταστροφές ή άλλα συμβάντα. Κλείνοντας την τοποθέτησή του, χαρακτήρισε τις θαλάσσιες ενδομεταφορές ως το "τέταρτο όπλο" της χώρας, θέλοντας να υπογραμμίσει τη στρατηγική τους σημασία για την οικονομία, την ασφάλεια και τη διασύνδεση της νησιωτικής Ελλάδας. Στις συνεδριάσεις, τον γενικό γραμματέα της ΠΝΟ συνόδευσε ο επιθεωρητής της ITF, Κωνσταντίνος Τσικαλάκης.