Η πορεία των.. γαλάζιων γόνων από το μετερίζι της ΔΑΠ, στην Ομάδα Αλήθειας και τις Βρυξέλλες

Η κοινή έρευνα του Inside Story, του ολλανδικού Follow the Money και της γερμανικής Süddeutsche Zeitung φέρνει ξανά στο προσκήνιο μια υπόθεση που είχε ανοίξει πριν από τρία χρόνια και αφορά συμβούλους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, οι οποίοι φέρονται να έλαβαν ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές για υπηρεσίες που, σύμφωνα με την κρίση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δεν δικαιολογούνταν. Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκονται δύο πρόσωπα με ισχυρούς δεσμούς με τη Νέα Δημοκρατία και την επικοινωνιακή της μηχανή, ο Γεράσιμος «Jerry» Ζαγορίτης και ο Eric Thanopoulos Parks. Οι δύο σύμβουλοι συνδέονται με την Ομάδα Αλήθειας και φέρονται να εξασφάλισαν συμβόλαια εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για υπηρεσίες συμβουλευτικής και επικοινωνίας προς το ΕΛΚ.

Η έρευνα βασίστηκε σε εσωτερικά έγγραφα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, σε στοιχεία πληρωμών, σε λογαριασμούς των εμπλεκόμενων εταιρειών και σε εκθέσεις εποπτικών αρχών. Οι δημοσιογράφοι μίλησαν επίσης με έξι πρώην εργαζόμενους του ΕΛΚ και με ισάριθμους εξωτερικούς ειδικούς, επιχειρώντας να ανασυνθέσουν την πορεία των συμβάσεων και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Η υπόθεση ξεκινά λίγο μετά την εκλογή του Manfred Weber στην προεδρία του ΕΛΚ, στις 31 Μαΐου 2022, στο συνέδριο του Ρότερνταμ. Ο Weber, επικεφαλής ήδη από το 2014 της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΕΛΚ, ανέλαβε και την ηγεσία του κόμματος, συγκεντρώνοντας ακόμη μεγαλύτερη ισχύ στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής Κεντροδεξιάς.

Στο ίδιο συνέδριο παρουσίασε ως νέο γενικό γραμματέα του κόμματος τον Θανάση Μπακόλα, επί χρόνια στενό συνεργάτη του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ο Weber ευχαρίστησε δημόσια τον Έλληνα πρωθυπουργό για τη συμβολή του, λέγοντας ότι «προσφέρει» στο κόμμα έναν άνθρωπο που υπήρξε πολιτικός του σύμβουλος για δύο δεκαετίες.

Λίγο αργότερα, το ΕΛΚ προσέλαβε δύο μονοπρόσωπες συμβουλευτικές εταιρείες με δεσμούς με τα ανώτατα πολιτικά κλιμάκια στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία πληρωμών που εξασφάλισε το Follow the Money, οι εταιρείες των Ζαγορίτη και Parks εισέπραξαν συνολικά πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ μέσα σε διάστημα μόλις έξι μηνών.

Ο Ζαγορίτης, γιος πρώην γενικού γραμματέα της Νέας Δημοκρατίας, είχε εργαστεί επί χρόνια στις Βρυξέλλες ως βοηθός ευρωβουλευτών της ΝΔ. Παρουσιάστηκε στο ΕΛΚ ως σύμβουλος στρατηγικής επικοινωνίας και, σύμφωνα με πρώην εργαζόμενους του κόμματος, έγινε γρήγορα στενός συνεργάτης του Θανάση Μπακόλα.

Η βελγική εταιρεία του, Campaign Lab, έλαβε στα τέλη Ιουλίου 2022 ποσό 58.080 ευρώ. Ακολούθησαν μηνιαίες πληρωμές ύψους 50.820 ευρώ από τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Σύμφωνα με τα έγγραφα που επικαλείται η έρευνα, οι καταβολές αυτές έφτασαν συνολικά σε πάνω από 260.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο.

Ο Ζαγορίτης δεν αμφισβήτησε τα ποσά και υποστήριξε ότι η αμοιβή αφορούσε αποκλειστικά τη δική του εργασία και τις υπηρεσίες του. Περιέγραψε τον ρόλο του ως οργανωτή της στρατηγικής επικοινωνίας και των εκστρατειών του ΕΛΚ.

Ο Eric Thanopoulos Parks, ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας στον χώρο των ψηφιακών υπηρεσιών, διατηρούσε επίσης στενή επαφή με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, κυρίως μέσα από προεκλογικές εκστρατείες. Η εταιρεία του με έδρα την Κύπρο, HD Heavyweight, φέρεται να έλαβε 308.827 ευρώ έως το τέλος Ιανουαρίου 2023.

Ο Parks δήλωσε ότι η εταιρεία του κλήθηκε να υποβάλει πρόταση για υπηρεσίες επικοινωνίας και ψηφιακών εφαρμογών, καθώς το ΕΛΚ χρειαζόταν σημαντική αναμόρφωση της επικοινωνιακής του στρατηγικής. Υποστήριξε επίσης ότι στις υπηρεσίες του απασχολούνταν τουλάχιστον τέσσερα άτομα σχεδόν πλήρους ή πλήρους απασχόλησης, με ακόμη τρία να συνεισφέρουν μερικώς.

Η εκδοχή αυτή αμφισβητήθηκε από πρώην εργαζόμενους του ΕΛΚ, οι οποίοι ανέφεραν ότι η πραγματική συμβολή της ομάδας ήταν περιορισμένη και ότι η απόδοση δεν παρουσίασε ουσιαστική βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη κατάσταση. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, παρά την ενίσχυση της ομάδας, το αποτέλεσμα παρέμεινε ίδιο ή και χαμηλότερο.

Η υπόθεση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον λόγω της σύνδεσης με την Blue Skies, την ιδιωτική εταιρεία επικοινωνίας που έχει συνδεθεί με πρόσωπα του επικοινωνιακού μηχανισμού της Νέας Δημοκρατίας. Σύμφωνα με στοιχεία που είδε το Inside Story, ένα από τα στελέχη που εμφανίζονταν να εργάζονται σχεδόν πλήρους απασχόλησης για το έργο του ΕΛΚ εργαζόταν ταυτόχρονα για την Blue Skies.

Άλλο πρόσωπο, ο σύμβουλος επικοινωνίας Χάρης Ζαρμπαλάς, εργαζόταν για εταιρεία που ανήκε σε εργαζόμενο της Blue Skies, πριν μεταφερθεί στις Βρυξέλλες και ενταχθεί στο ΕΛΚ. Η Alexandra Gerardi, επίσης μέλος της ομάδας, εμφανιζόταν παράλληλα ως διευθύντρια μάρκετινγκ στην Interwood, σύμφωνα με το LinkedIn και τα στοιχεία του Inside Story.

Η διαδρομή από την Blue Skies προς ευρωπαϊκές θέσεις φαίνεται να συνεχίζεται. Η Ορσάκη Ρουσσέτου φέρεται να ανέλαβε θέση στο ΕΛΚ στις αρχές του 2024, ενώ παρέμενε στο μισθολόγιο της Blue Skies τουλάχιστον έως τον Απρίλιο του 2025. Αντίστοιχα, η Αντωνία Διαμαντοπούλου εμφανίζεται να εργάστηκε στην Blue Skies από το 2018 έως το 2024, πριν περάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως συνεργάτιδα της Ελίζας Βόζενμπεργκ και στη συνέχεια ως communications officer στο γραφείο της Roberta Metsola.

Τον Μάρτιο του 2023, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώθηκε για την υπόθεση. Η αρμόδια υπηρεσία για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων αμφισβήτησε τους όρους και το περιεχόμενο των συμβάσεων. Το ΕΛΚ ζητούσε να αποζημιωθεί πλήρως για τις αμοιβές των συμβούλων από ευρωπαϊκά κονδύλια, αίτημα που δεν έγινε δεκτό.

Το Κοινοβούλιο έκρινε ότι τα ποσά ήταν υπερβολικά υψηλά και αρνήθηκε να καταβάλει το μεγαλύτερο μέρος τους. Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ που μίλησε στο Follow the Money, επιστράφηκαν μόνο τα ποσά του Ιουλίου 2022, άνω των 110.000 ευρώ, καθώς θεωρήθηκε ότι μπορούσαν να ενταχθούν στο πλαίσιο αναδιάρθρωσης του κόμματος.

Το υπόλοιπο ποσό για το 2022, περίπου 350.000 ευρώ, καλύφθηκε από τα ταμεία του ΕΛΚ. Οι σύμβουλοι συμφώνησαν να επιστρέψουν τα χρήματα που είχαν λάβει για τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2023, περίπου 320.000 ευρώ, ενώ τα συμβόλαιά τους τερματίστηκαν.

Ο Ζαγορίτης δήλωσε ότι αιφνιδιάστηκε και απογοητεύτηκε από τον τερματισμό της συνεργασίας, προσθέτοντας ότι επέστρεψε μέρος των αμοιβών του ως εμπορική χειρονομία. Ο Parks ανέφερε ότι επέστρεψε ποσά που είχαν τιμολογηθεί για τις αρχές του 2023 ως χειρονομία καλής θέλησης.

Ο Θανάσης Μπακόλας υποστήριξε ότι η εντολή είχε αποσυρθεί ύστερα από διαφωνίες στο εσωτερικό του κόμματος για τη διατήρηση μόνιμης επιχειρησιακής ικανότητας πολιτικών εκστρατειών. Το ΕΛΚ, από την πλευρά του, ανέφερε ότι οι συμβάσεις και οι διαγωνισμοί προετοιμάζονται και υλοποιούνται από την οικονομική μονάδα του κόμματος και εποπτεύονται από τον γενικό γραμματέα.

Παρά τις ενστάσεις του Κοινοβουλίου, η υπόθεση δεν παραπέμφθηκε για περαιτέρω διερεύνηση. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν ενημερώθηκε, ενώ η αρμόδια αρχή για τον έλεγχο της χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων δεν εξέτασε αν οι αμοιβές ενδέχεται να συνδέονται με χρηματοδότηση της Νέας Δημοκρατίας.

Ο Nicholas Aiossa, διευθυντής του γραφείου της Transparency International στην ΕΕ, χαρακτήρισε αξιοσημείωτο ότι το Κοινοβούλιο δεν διερεύνησε περαιτέρω την υπόθεση ούτε την παρέπεμψε στις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές. Όπως σημείωσε, παραμένουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την αδράνεια των θεσμών.

Η έκθεση ελέγχου του ΕΛΚ για το 2022, υπογεγραμμένη από τους Weber και Μπακόλα, δεν έκανε ειδική αναφορά στο επεισόδιο των συμβούλων. Καταγράφηκε μόνο ποσό 411.244 ευρώ ως απρόβλεπτο κόστος που δεν αποζημιώθηκε από το Κοινοβούλιο.

Έτσι, με την αποχώρηση των συμβούλων και την επιστροφή μέρους των χρημάτων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θεώρησε την υπόθεση κλειστή. Η έρευνα, ωστόσο, αναδεικνύει σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια στη διαχείριση του πολιτικού χρήματος, τις διαδρομές επιρροής από την Αθήνα στις Βρυξέλλες και τον τρόπο με τον οποίο αποφεύχθηκε μια βαθύτερη θεσμική διερεύνηση.