Υβριδικές επιθέσεις βρίσκονται σε εξέλιξη κατά της χώρας, χωρίς θόρυβο και χωρίς επίσημες ανακοινώσεις. Δεν εκδηλώνονται στα σύνορα ούτε στα δελτία ειδήσεων, αλλά μέσα στην ελληνική επικράτεια και συγκεκριμένα στο TikTok. Εκεί, το τελευταίο διάστημα, εμφανίζονται οργανωμένα δίκτυα λογαριασμών που αυτοπροσδιορίζονται ως «Μακεδόνες», «Τούρκοι», «Βλάχοι» και άλλες δήθεν «δημοκρατικές δυνάμεις», προσεγγίζοντας ανυποψίαστους χρήστες με ύπουλο ή ευθέως επιθετικό τρόπο.
Η αφετηρία αυτής της ψηφιακής επιχείρησης εντοπίζεται στην περίοδο των Χριστουγέννων, με αφορμή περιστατικά σε εκδηλώσεις του Δήμου Φλώρινας και γειτονικών περιοχών. Εκεί εμφανίστηκε μουσικό σχήμα που ερμήνευσε τραγούδι, στο οποίο αναφέρονταν χωριά της περιοχής με τις παλαιές βουλγαρικές ονομασίες τους. Η αντίδραση του δημάρχου Φλώρινας Βασίλη Γιαννάκη αποτέλεσε το πρόσχημα για να στηθεί ένας επικοινωνιακός μηχανισμός γύρω από την «ελευθερία της έκφρασης» και τα τραγούδια της «αγάπης».
Τις ημέρες που ακολούθησαν, στο TikTok κυκλοφορούσαν καθημερινά δεκάδες βίντεο από τη Φλώρινα και τα Σκόπια με χορούς και γλέντια υπό την ετικέτα «Makedonski». Το ελληνικό στοιχείο απουσίαζε πλήρως. Παράλληλα, πρόσωπα του αθηναϊκού κατεστημένου, ακόμη και πρώην ανώτατοι δικαστικοί, υιοθέτησαν άκριτα τη σκοπιανή αφήγηση και τη νομιμοποίησαν δημόσια.
Στη συνέχεια, στην εικόνα μπήκαν και παιδιά. Μικροί μουσικοί εμφανίστηκαν σε βίντεο να παίζουν κλαρίνο και να δηλώνουν ότι το ιδίωμα αποτελεί «παράδοση από τους παππούδες», σε μια ξεκάθαρη προσπάθεια συναισθηματικής εργαλειοποίησης. Το αφήγημα επεκτάθηκε γρήγορα στη διασπορά, με συγκροτήματα από την Αυστραλία έως τη Βενεζουέλα να παγιδεύουν Έλληνες χρήστες σε συνομιλίες και να παίζουν μουσικά παιχνίδια αναγνώρισης ρυθμών.
Το μοτίβο είναι επαναλαμβανόμενο. Οι συνομιλητές υπόσχονται έναν «ρυθμό από τη χώρα σου» και τελικά παρουσιάζουν σκοπιανά τραγούδια. Οι ανυποψίαστοι Έλληνες χρήστες, χωρίς ιστορική γνώση και χωρίς κριτήρια, αντιδρούν με αμήχανα χαμόγελα και επιδοκιμαστικά σχόλια.
Στην ίδια επιχείρηση επιστρατεύεται ακόμη και η μαγειρική. Βίντεο χρηστών που αυτοπροσδιορίζονται ως «ντόπιοι Μακεδόνες» συνοδεύονται από απειλές αποχώρησης λόγω δήθεν «ρατσιστικών επιθέσεων», ενισχύοντας το αφήγημα της καταπίεσης. Το έδαφος είχε ήδη προετοιμαστεί από το καλοκαίρι, όταν τμήμα της νεολαίας της Φλώρινας πείστηκε ότι το τοπικό ιδίωμα συνιστά ξεχωριστή ξένη γλώσσα, ισότιμη με τα αγγλικά ή τα ιταλικά. Η ιστορική γνώση απουσίαζε πλήρως.
Έτσι οικοδομείται σταδιακά, χωρίς αντίδραση, μια κουλτούρα ανοχής στον αλυτρωτισμό. Παράλληλα, κάνουν την εμφάνισή τους εμπορικά καταστήματα με σλαβικές επωνυμίες σε περιοχές της Μακεδονίας. Το ερώτημα για το τι πράττει το ελληνικό κράτος παραμένει ανοιχτό. Σε κάποιες περιπτώσεις αδρανεί, σε άλλες αντιδρά αποσπασματικά και σε ορισμένες δείχνει να ανέχεται την ανακίνηση μειονοτικών ζητημάτων, τα οποία δεν περιορίζονται πλέον μόνο στη σκοπιανή πλευρά.
Στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον εμφανίζονται και λογαριασμοί που ζητούν αναγνώριση βλάχικης γλώσσας και μειονότητας, επικαλούμενοι αποσπασματικά ιστορικές αναφορές του 19ου αιώνα. Παράλληλα, τουρκικοί λογαριασμοί δρουν είτε με φιλικό είτε με απειλητικό προσωπείο. Οι πρώτοι προσεγγίζουν Έλληνες χρήστες με τραγούδια και λόγια οικειότητας, για να περάσουν σταδιακά πολιτικά μηνύματα. Οι δεύτεροι προχωρούν σε ευθείες απειλές.
Πρόκειται για τα πρώτα κύματα μιας επιχείρησης αλλοίωσης και μετάλλαξης της συλλογικής συνείδησης. Μιας επιχείρησης που δεν αντιμετωπίζεται με γενικόλογα κηρύγματα. Αντιμετωπίζεται με δράση, πρωτοβουλία και χρήση των ίδιων εργαλείων. Με πολιτιστική παρουσία, με έξυπνη παρέμβαση, με ουσιαστική αξιοποίηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Αν η Ελληνική Δημοκρατία σε συνεργασία με τους Δήμους Φλώρινας, Έδεσσας και Κοζάνης διοργανώσει συναυλίες το καλοκαίρι και τα Χριστούγεννα με τον Αργυρό, τον Ρέμο, την Ελληνίδου (εσείς δεν την ξέρετε αλλά την ξέρει η νεολαία), τον Λεξ, και αν στη Θράκη και στις παραμεθόριες περιοχές της Μακεδονίας πηγαίνουν για φιλικά φιλανθρωπικής σημασίας ο ΠΑΟΚ, ο Άρης, ο Ολυμπιακός, η ΑΕΚ, ο Παναθηναϊκός με τις φίρμες τους στις συνθέσεις τους, τότε να δείτε πώς γίνεται θρύψαλα και κομμάτια σε ώρες η προπαγάνδα που μας θέλει να έχουμε εικόνα τριτοκλασάτης βαλκανικής χώρας.
Δεν χρειάζεται πολλή φιλοσοφία. Λίγο μυαλό, παρατήρηση, εγκατάλειψη της ακινησίας και πρωτοβουλία! Το ίδιο ισχύει και για το TikTok. Το μέσο δεν προσφέρεται για φιγούρες Τεχνητής Νοημοσύνης ή ως πεδίο δράσης τρολ που δρουν υπό τις εντολές συμβούλων ξένων κυβερνήσεων υπέρ ελληνικών κομμάτων. Προσφέρεται και για άλλα έργα, πιο ουσιαστικά. Εθνωφελή. Με έξυπνο πατριωτισμό.
Το TikTok δεν είναι ουδέτερο πεδίο. Μπορεί να λειτουργήσει είτε ως όχημα προπαγάνδας είτε ως εργαλείο εθνικού συμφέροντος. Και ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ της αδράνειας.
