Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιταχύνει την ανάπτυξη

Σύμφωνα με νέα έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη, η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για μια άνευ προηγουμένου αναπτυξιακή επιτάχυνση στις αναπτυσσόμενες χώρες. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι, με την άμεση κάλυψη κρίσιμων υποδομιακών ελλειμμάτων, αυτές οι οικονομίες θα μπορούσαν να επιτύχουν σε μόλις δέκα χρόνια ό,τι υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούσε έναν ολόκληρο αιώνα.

Η ανάλυση του διεθνούς οργανισμού εστιάζει στις προϋποθέσεις που καθιστούν εφικτό αυτό το σενάριο, με κυριότερες την επέκταση της ηλεκτροδότησης, τη διασφάλιση της ψηφιακής συνδεσιμότητας και την ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων του πληθυσμού. Χωρίς αυτούς τους πυλώνες, το όφελος από την υιοθέτηση της νέας τεχνολογίας θα παραμείνει περιορισμένο.

Μικρότερη απειλή για την απασχόληση

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έκθεσης αφορά τον αντίκτυπο της ΤΝ στην αγορά εργασίας. Σε αντίθεση με τις ανεπτυγμένες οικονομίες, όπου ο κίνδυνος μαζικών απολύσεων είναι υψηλός, στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες χώρες η απειλή είναι σημαντικά μικρότερη. Συγκεκριμένα, η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη (Generative AI) εκτιμάται ότι θέτει σε κίνδυνο το 14,2% των θέσεων εργασίας στις πλούσιες χώρες, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος πέφτει στο 4,5%.

Παράλληλα, τα οφέλη στην παραγωγικότητα είναι σχεδόν ισοδύναμα. Το ποσοστό των θέσεων που αναμένεται να ενισχυθούν σημαντικά ανέρχεται σε 16,2% στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, έναντι 18,7% στις ανεπτυγμένες. Αυτό το γεγονός, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, δείχνει ότι ο αναπτυσσόμενος κόσμος έχει περισσότερα να κερδίσει και λιγότερα να φοβηθεί από την εξάπλωση της τεχνολογίας.

Η στρατηγική της προσαρμογής

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, Ιντερμίτ Γκιλ, τόνισε ότι η ευκαιρία είναι μοναδική και πρέπει να αξιοποιηθεί άμεσα. Ένα κρίσιμο σημείο της στρατηγικής είναι ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν χρειάζεται να επενδύσουν σε τεράστια κέντρα δεδομένων ή να αναπτύξουν δικά τους μεγάλα γλωσσικά μοντέλα. Αντίθετα, η προσαρμογή μικρών, οικονομικά προσιτών εφαρμογών ΤΝ στις τοπικές ανάγκες μπορεί να αποφέρει τεράστια οφέλη.

Οι πρακτικές εφαρμογές είναι πολλές και άμεσες. Στον τομέα της υγείας, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να επιταχύνουν τη διάγνωση ασθενειών. Στην εκπαίδευση, οι δάσκαλοι θα έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν τον σχεδιασμό των μαθημάτων τους. Στη γεωργία, οι αγρότες θα λαμβάνουν πιο ενημερωμένες αποφάσεις για τις καλλιέργειες και τον χρόνο σποράς, βελτιώνοντας την παραγωγή τους.

Η αισιοδοξία ενισχύεται και από εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σύμφωνα με τις οποίες η ΤΝ θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 4% στην οικονομική ανάπτυξη της Υποσαχάριας Αφρικής μέσα στην επόμενη δεκαετία, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις.

Οι κίνδυνοι και το κόστος της αδράνειας

Παρά τα οφέλη, η έκθεση δεν παραβλέπει τους κινδύνους. Η ευρεία υιοθέτηση της ΤΝ ενδέχεται να διευρύνει τις εισοδηματικές ανισότητες, να καταστήσει την παραπληροφόρηση πιο δύσκολα ανιχνεύσιμη και να ενισχύσει τους μηχανισμούς πολιτικής καταστολής. Οι κυβερνήσεις καλούνται να επιταχύνουν τις επενδύσεις σε υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας και διαδικτύου, να ενισχύσουν τις ψηφιακές δεξιότητες και να διευρύνουν την πρόσβαση σε έξυπνες συσκευές.

Ωστόσο, το βασικό μήνυμα είναι ότι το κόστος της αδράνειας θα είναι πολύ μεγαλύτερο από οποιονδήποτε κίνδυνο. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Ιντερμίτ Γκιλ, οι σημερινές αναπτυσσόμενες οικονομίες έχασαν την πρώτη Βιομηχανική Επανάσταση και πλήρωσαν το τίμημα για δύο αιώνες. Η παρούσα τεχνολογική μετάβαση αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία που δεν πρέπει να χαθεί.