ΗΠΑ: Αφαίρεσαν τη Συρία από τη λίστα κρατών-χορηγών τρομοκρατίας

Σε μια ιστορική εξέλιξη για τη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν τη Δευτέρα την επίσημη αφαίρεση της Συρίας από τον κατάλογο των κρατών που χαρακτηρίζονται ως χορηγοί της τρομοκρατίας. Η απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, τίθεται άμεσα σε ισχύ, σηματοδοτώντας μια κομβική στροφή στην πολιτική της Ουάσινγκτον απέναντι στη νέα συριακή κυβέρνηση και ανοίγοντας τον δρόμο για την οικονομική ανασυγκρότηση της χώρας.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης περιόδου των 45 ημερών που είχε ορίσει το Κογκρέσο για την εξέταση του θέματος. Η διαδικασία είχε ξεκινήσει επίσημα στις 8 Ιουλίου, όταν ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε ενημερώσει το νομοθετικό σώμα για την πρόθεσή του να ανακαλέσει τον εν λόγω χαρακτηρισμό, ο οποίος αποτελούσε τροχοπέδη για οποιαδήποτε επενδυτική δραστηριότητα στη χώρα.

Το σκεπτικό της αμερικανικής απόφασης

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, εξήγησε το σκεπτικό πίσω από αυτή την κίνηση, τονίζοντας ότι η απόφαση ελήφθη ως αναγνώριση των θετικών βημάτων και των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η συριακή κυβέρνηση υπό την ηγεσία του προέδρου Αχμέντ αλ-Σάραα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η νέα διοίκηση της Δαμασκού έχει δεσμευτεί να απομακρύνει πλήρως τη χώρα από οποιαδήποτε εμπλοκή σε πράξεις διεθνούς τρομοκρατίας, γεγονός που δικαιολογεί την άρση των περιορισμών.

Η συριακή πλευρά υποδέχθηκε την εξέλιξη με ιδιαίτερη ικανοποίηση. Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Άσαντ αλ-Σιμπάνι, είχε δηλώσει το Σάββατο στο πρακτορείο Reuters ότι η κυβέρνηση ευελπιστεί πως η άρση αυτού του χαρακτηρισμού, τον οποίο αποκάλεσε «τελευταίο εμπόδιο», θα συμβάλει καθοριστικά στην επανένταξη της Συρίας στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό και οικονομικό σύστημα. Μάλιστα, υπογράμμισε ότι πλέον δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο για τις επενδύσεις, την επιχειρηματική δραστηριότητα και την ανασυγκρότηση της οικονομικής ζωής στη χώρα, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τους διεθνείς επενδυτές.

Ιστορικό βάθος και παραμένουσες κυρώσεις

Η Συρία περιλαμβανόταν σε αυτόν τον χαρακτηρισμό από το 1979, όταν η Ουάσινγκτον κατηγόρησε την κυβέρνηση του τότε προέδρου Χαφέζ αλ-Άσαντ για παροχή στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις. Ο χαρακτηρισμός διατηρήθηκε σε ισχύ καθ' όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης του γιου του, Μπασάρ αλ-Άσαντ, ο οποίος ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024 από αντάρτες υπό την ηγεσία του σημερινού προέδρου Αχμέντ αλ-Σάραα.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η απόφαση της Δευτέρας δεν περιορίστηκε μόνο στην αφαίρεση της Συρίας από τη λίστα. Παράλληλα, καταργήθηκε και ο χαρακτηρισμός του Μετώπου αλ-Νούσρα ως «Ειδικά Χαρακτηρισμένης Παγκόσμιας Τρομοκρατικής Οργάνωσης». Ως αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων, η Κούβα, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα παραμένουν πλέον οι μόνες τρεις χώρες που χαρακτηρίζονται από την Ουάσινγκτον ως κράτη-χορηγοί της τρομοκρατίας.

Ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός συνεπαγόταν σημαντικούς περιορισμούς στην παροχή αμερικανικής οικονομικής βοήθειας, στις εξαγωγές και πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού, σε ορισμένα προϊόντα διπλής χρήσης, καθώς και σε χρηματοπιστωτικές συναλλαγές. Αποτελούσε, δε, έναν ισχυρό αποτρεπτικό παράγοντα για τράπεζες και επενδυτές, ακόμη και μετά την κατάργηση του ευρύτερου πλαισίου κυρώσεων των ΗΠΑ κατά της Συρίας.

Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη προχωρήσει τον Ιούλιο του 2025 στην κατάργηση των συνολικών αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος της Συρίας. Ωστόσο, διατήρησε στοχευμένες κυρώσεις κατά του Μπασάρ αλ-Άσαντ και συνεργατών του, προσώπων που κατηγορούνται για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διακινητών ναρκωτικών, θυγατρικών οργανώσεων του Ισλαμικού Κράτους και της Αλ Κάιντα, καθώς και φιλοϊρανικών οργανώσεων. Έκτοτε, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει διευκρινίσει ότι τα αμερικανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες στη Συρία, να διεκπεραιώνουν πληρωμές που αφορούν συριακές τράπεζες και να δημιουργούν σχέσεις ανταπόκρισης με αυτές, υπό την προϋπόθεση ότι στις συναλλαγές δεν εμπλέκονται πρόσωπα ή οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις.

Ενισχύεται το επενδυτικό ενδιαφέρον

Οι ενδείξεις αυξανόμενου επενδυτικού ενδιαφέροντος είχαν γίνει πιο έντονες ήδη πριν από την άρση του χαρακτηρισμού. Το υπουργείο Οικονομικών της Συρίας ανακοίνωσε αυτόν τον μήνα ότι ο υπουργός Οικονομικών Μοχάμεντ Γισρ Μπαρνίε είχε συνομιλίες με στελέχη της Bank of America σχετικά με πιθανή συνεργασία και την επανένταξη της Συρίας στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σύμφωνα με το συριακό υπουργείο, στελέχη της αμερικανικής τράπεζας εξέφρασαν την πρόθεσή τους να επισκεφθούν τη Συρία και να συνεχίσουν τις σχετικές συζητήσεις.

Η Mastercard έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο. Τον Μάιο ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με τον όμιλο QNB και την κεντρική τράπεζα της Συρίας για την ανάπτυξη των υποδομών που απαιτούνται για τη διεκπεραίωση διεθνών πληρωμών μέσω καρτών στη χώρα. Η εταιρεία έχει χαρακτηρίσει τον εαυτό της πρώιμο επενδυτή στη Συρία, επισημαίνοντας ότι επιδιώκει να συμβάλει στη σύνδεση των Σύρων καταναλωτών και επιχειρήσεων με τα παγκόσμια δίκτυα πληρωμών.