ΗΠΑ: Αναζήτηση νέων ιδεών για το Ιράν

Σε μια σπάνια κίνηση που καταδεικνύει το επιχειρησιακό αδιέξοδο, ανώτερος αξιωματικός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων απηύθυνε έκκληση για την υποβολή νέων, δημιουργικών και μη συμβατικών ιδεών, προκειμένου να ασκηθεί πίεση και να επιβληθούν κυρώσεις στο Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το CNN, το μήνυμα εστάλη την Τετάρτη μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε ομάδα στρατιωτικών αναλυτών από στέλεχος του τμήματος πληροφοριών της CENTCOM, της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ. Δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε την αποστολή του αιτήματος την περασμένη εβδομάδα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για επαναξιολόγηση της στρατηγικής.

Η πρωτοβουλία αυτή, που χαρακτηρίστηκε από στρατιωτικούς αξιωματούχους ως ασυνήθιστη για τη συγκεκριμένη μέθοδο επικοινωνίας, φέρνει στην επιφάνεια τις περιορισμένες και ενδεχομένως δυσάρεστες επιλογές που διαθέτει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στην προσπάθειά του να εξαναγκάσει την Τεχεράνη σε συμφωνία με τους δικούς του όρους. Το αίτημα για ιδέες, ένα είδος εσωτερικού crowdsourcing, υποδηλώνει ότι η CENTCOM εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα, αναγνωρίζοντας την ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις πέραν των συμβατικών στρατιωτικών επιλογών.

Ο πλοίαρχος Τίμοθι Χόκινς, εκπρόσωπος της CENTCOM, υπερασπίστηκε την κίνηση, τονίζοντας τη μακρά παράδοση της διοίκησης στην καινοτόμο σκέψη. Όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του, ο Ναύαρχος Κούπερ απευθύνεται στα μέλη της ομάδας, ανεξαρτήτως βαθμού, με στόχο την επίτευξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου επιχειρησιακής απόδοσης. Η εξέλιξη αυτή έρχεται στον απόηχο της απειλής του προέδρου Τραμπ για νέα πλήγματα κατά του Ιράν, τα οποία τελικά ακυρώθηκαν το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, έπειτα από παρέμβαση περιφερειακών αξιωματούχων, με πιο χαρακτηριστική αυτή του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος επικοινώνησε με τον Αμερικανό πρόεδρο προτρέποντάς τον να αποκλιμακώσει την ένταση.

Το αδιέξοδο των αεροπορικών επιδρομών

Επί εβδομάδες, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπολύουν αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικών στόχων, με διττό σκοπό: να εξασθενήσουν την ικανότητα της Τεχεράνης να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και να την αναγκάσουν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Παρά την ένταση των βομβαρδισμών, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η στρατηγική αυτή αποδίδει καρπούς, ενώ το ενδεχόμενο εντατικοποίησης της εκστρατείας παραμένει ανοιχτό. Πηγές αναφέρουν ότι ο στρατός προετοιμάζει ενεργά πλήγματα σε ιρανικές τοποθεσίες, όπως το Όρος Pickaxe, όπου εκτιμάται ότι φυλάσσονται πυρηνικό υλικό ή εξοπλισμός.

Ωστόσο, ακόμη και με τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι οι πύραυλοι και οι βόμβες είναι αμφίβολο να επιτύχουν τους στόχους τους, καθώς οι εγκαταστάσεις είναι θαμμένες σε μεγάλο βάθος. Η καταστροφή τους θα απαιτούσε πιθανότατα την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων, ένα εγχείρημα με τεράστιο ρίσκο, το οποίο ο πρόεδρος Τραμπ εμφανίζεται απρόθυμος να αναλάβει. Μέχρι στιγμής, οι απώλειες των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων ανέρχονται σε δεκαοκτώ νεκρούς, γεγονός που εντείνει την πίεση για εύρεση εναλλακτικής στρατηγικής.

Σύμφωνα με άλλη πηγή, ο πρόεδρος εξετάζει το ενδεχόμενο πληγμάτων που θα θυμίζουν σόου με πυροτεχνήματα, πλήττοντας τις ίδιες ή παρόμοιες τοποθεσίες με εκείνες που στοχεύθηκαν πριν από έναν χρόνο. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προσφέρει μια συμβολική νίκη, επιτρέποντας στον Τραμπ να αποχωρήσει από τον πόλεμο χωρίς να έχει επιτύχει έναν από τους αρχικούς του στόχους, δηλαδή την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Παράλληλα, είναι αμφίβολο αν μια τέτοια ενέργεια θα επέλυε το κεντρικό ζήτημα της σύγκρουσης, τις ιρανικές διεκδικήσεις επί των Στενών του Ορμούζ.

Οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών

Οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένης της CIA και της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Υπουργείου Άμυνας (DIA), συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι οι τρέχοντες βομβαρδισμοί είναι απίθανο να μεταβάλουν τη διαπραγματευτική θέση του Ιράν. Την άποψη αυτή φαίνεται να συμμερίζεται και ο ανώτατος στρατιωτικός σύμβουλος του προέδρου, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, ο οποίος έχει παραδεχθεί δημοσίως ότι η αεροπορική ισχύς από μόνη της είναι αμφίβολο να επιτύχει τους στόχους του πολέμου.

Οι επιλογές για κλιμάκωση της σύγκρουσης παρουσιάζονται στον πρόεδρο εδώ και μήνες, ενώ πρόσθετες στρατιωτικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή εν αναμονή της έγκρισης. Ένα σχέδιο της CENTCOM προβλέπει σφοδρούς βομβαρδισμούς διάρκειας μίας έως δύο εβδομάδων για την εξουδετέρωση των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν. Ωστόσο, ο πρόεδρος Τραμπ έχει συγκρατηθεί, εν μέρει λόγω των ανησυχιών που εξέφρασε ο στρατηγός Κέιν για τη μείωση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών πυραύλων. Παράλληλα, άλλοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει φόβους για τους κινδύνους απωλειών μεταξύ των αμάχων, εάν υλοποιηθούν οι απειλές για πλήγματα σε υποδομές, όπως γέφυρες και μονάδες αφαλάτωσης νερού.

Η αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος αποτελεί μια ακόμη επιλογή, την οποία ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα θέσει στο τραπέζι, ειδικά σε ό,τι αφορά την κατάληψη του νησιού Χαργκ ή την αφαίρεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Μια τέτοια εξέλιξη, ωστόσο, θα παραβίαζε τη βασική προεκλογική υπόσχεση που έδωσε στο κίνημα MAGA, ότι δεν θα στείλει Αμερικανούς να πολεμήσουν σε ξένους πολέμους. Η εναλλακτική λύση ενός επικίνδυνου status quo, με ατελείωτους γύρους πληγμάτων και αντιποίνων, θα μπορούσε να κοστίσει περισσότερες ζωές και να αφήσει τα Στενά του Ορμούζ σε διαρκή κίνδυνο, θυμίζοντας τους ατέρμονους πολέμους που ο ίδιος έχει επικρίνει.

Η δήλωση του προέδρου κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Υπουργικού Συμβουλίου την Παρασκευή αποτυπώνει τη διάθεση για συνέχιση της πίεσης: Νομίζω ότι απλώς θέλουμε να νικήσουμε. Θα τους χτυπάμε πολύ σκληρά και, ξέρετε, κάποια στιγμή θα πουν απλώς δεν αντέχουμε άλλο. Το ερώτημα που κυριαρχεί, ωστόσο, είναι αν η στρατηγική αυτή μπορεί να αποφέρει αποτέλεσμα ή αν η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν πόλεμο χωρίς ορατή έξοδο.