ΗΠΑ και Ιράν βυθίζουν τον Κόλπο στον πόλεμο – Στις φλόγες δεξαμενόπλοια

Σε νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση εισήλθε η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ ολοκλήρωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας 20 Ιουλίου ακόμη έναν γύρο αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν. Πρόκειται για την ένατη συνεχόμενη νύχτα αμερικανικών βομβαρδισμών, με την Τεχεράνη να απαντά με επιθέσεις εναντίον στόχων στον Κόλπο και με νέες ενέργειες στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.

Η αντιπαράθεση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας ελεγχόμενης ανταλλαγής πληγμάτων. Αμερικανικές βάσεις, ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, γειτονικά κράτη και εμπορικά πλοία βρίσκονται μέσα στο πεδίο της σύγκρουσης, ενώ το ενδεχόμενο γενικευμένου πολέμου αποκτά όλο και πιο πραγματικές διαστάσεις.

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, η οποία είναι αρμόδια για τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε ότι τα νυχτερινά πλήγματα στράφηκαν εναντίον κέντρων στρατιωτικής διοίκησης, εγκαταστάσεων αντιαεροπορικής άμυνας, συστημάτων παράκτιας επιτήρησης και ναυτικών υποδομών του Ιράν.

Στη λίστα των στόχων περιλαμβάνονταν επίσης χώροι εκτόξευσης πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών, καθώς και δίκτυα στρατιωτικών επικοινωνιών. Σύμφωνα με τη CENTCOM, σκοπός των επιχειρήσεων είναι η περαιτέρω αποδυνάμωση της ικανότητας της Τεχεράνης να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και εργαζομένους της πολιτικής ναυτιλίας που επιχειρούν να περάσουν από το Στενό του Ορμούζ.

Δεν υπήρξε άμεση επίσημη ενημέρωση από την ιρανική πλευρά για το εύρος των καταστροφών ή για ενδεχόμενες απώλειες από τον τελευταίο γύρο των επιδρομών. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι εκρήξεις ακούστηκαν σε νότιες και βορειοδυτικές περιοχές της χώρας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιβεβαίωσε τη νέα επίθεση, δηλώνοντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ξανά το Ιράν «πολύ σκληρά». Συνέδεσε τους βομβαρδισμούς με τους θανάτους Αμερικανών στρατιωτικών στη Μέση Ανατολή, παρουσιάζοντας τις επιδρομές ως πράξη ανταπόδοσης.

Αυξάνονται οι στρατιωτικές απώλειες και καταρρέει η διπλωματία

Δύο μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων έχασαν τη ζωή τους μετά από ιρανικό πλήγμα εναντίον βάσης στην Ιορδανία. Στο σημείο της επίθεσης εντοπίστηκαν και ανθρώπινα λείψανα τα οποία δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί και εξετάζεται το ενδεχόμενο να ανήκουν σε τρίτο στρατιωτικό.

Άλλος Αμερικανός στρατιωτικός σκοτώθηκε το Σάββατο στο βόρειο Ιράκ, κατά τη διάρκεια επιχείρησης ελεγχόμενης εξουδετέρωσης της εκρηκτικής γόμωσης ιρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους που είχε καταρριφθεί.

Ο επίσημος αριθμός των νεκρών στις τάξεις των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων έχει ανέλθει στους 17 από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, όταν εκδηλώθηκε η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν.

Στην ιρανική πλευρά, ο τελευταίος απολογισμός των αρχών κάνει λόγο για τουλάχιστον 50 νεκρούς και περισσότερους από 500 τραυματίες από τους νέους αμερικανικούς βομβαρδισμούς. Οι αριθμοί προέρχονται από την Τεχεράνη και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.

Η επανέναρξη των εχθροπραξιών έχει ουσιαστικά ακυρώσει το μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει στις 17 Ιουνίου οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν. Η συμφωνία προέβλεπε περίοδο διαπραγματεύσεων για την οριστική παύση του πολέμου και την αντιμετώπιση των υπόλοιπων ανοικτών ζητημάτων, μεταξύ των οποίων το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η προσωρινή αποκλιμάκωση αποδείχθηκε εύθραυστη. Πριν ακόμη ολοκληρωθεί το διάστημα που είχε προβλεφθεί για τις διαπραγματεύσεις, οι δύο πλευρές επέστρεψαν σε μαζικά πλήγματα, στρατιωτικές απειλές και επιχειρήσεις οικονομικού αποκλεισμού.

Οι ΗΠΑ έχουν επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, με στόχο να περιορίσουν τις εξαγωγές αργού πετρελαίου και την πρόσβαση της χώρας στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς. Η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση ανακοίνωσε ότι έχει ανακατευθύνει πλοία και έχει ακινητοποιήσει σκάφη που κατηγορήθηκαν ότι παραβίαζαν τον αποκλεισμό.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι ελέγχει τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ και θεωρεί παράνομη κάθε απόπειρα πλοίου να περάσει από διαδρομές που δεν έχουν εγκριθεί από τις ιρανικές αρχές.

Το αποτέλεσμα είναι ένας διπλός αποκλεισμός που στραγγαλίζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα: οι ΗΠΑ εμποδίζουν την πρόσβαση στα ιρανικά λιμάνια, ενώ το Ιράν περιορίζει τη διέλευση από το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα της περιοχής.

Στις φλόγες δεξαμενόπλοια – Πάνω από τα 90 δολάρια το πετρέλαιο

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι ακινητοποίησαν διά της βίας δύο πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια, τα οποία επιχείρησαν, σύμφωνα με την ιρανική εκδοχή, να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ χωρίς την απαιτούμενη άδεια.

Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι τα πλοία χρησιμοποίησαν μια «μη εξουσιοδοτημένη» νότια διαδρομή, την οποία χαρακτήρισε επικίνδυνη. Οι Φρουροί ανέφεραν ότι τα δύο δεξαμενόπλοια εξερράγησαν και ακινητοποιήθηκαν. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν είχαν επιβεβαιωθεί άμεσα από ανεξάρτητη πηγή.

Η βρετανική υπηρεσία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO ενημέρωσε ότι πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες περίπου οκτώ ναυτικά μίλια βορειοδυτικά του Κούμζαρ, στο Ομάν. Δεν διευκρινίστηκε άμεσα αν το περιστατικό συνδεόταν με την ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης.

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κεντρικό μέτωπο του πολέμου. Υπό κανονικές συνθήκες, από τη θαλάσσια αυτή δίοδο περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, γεγονός που καθιστά κάθε επίθεση ή περιορισμό της κυκλοφορίας απειλή για ολόκληρη τη διεθνή οικονομία.

Η κίνηση των εμπορικών πλοίων έχει περιοριστεί δραματικά. Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας, μόλις τέσσερα πλοία διέσχισαν το στενό την Κυριακή, έναντι οκτώ το Σάββατο.

Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση προκάλεσε άμεση αντίδραση στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας ξεπέρασε τα 90 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο.

Η άνοδος του πετρελαίου ενισχύει τον φόβο για νέα διεθνή ενεργειακή κρίση, αύξηση του κόστους μεταφορών και αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων. Όσο διατηρείται η αβεβαιότητα στο Ορμούζ, οι αγορές θα τιμολογούν τον κίνδυνο σοβαρής διακοπής των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να εντείνει την πίεση προς το Ιράν και να συνεισφέρει στην προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Ζήτησε από άλλες χώρες να μοιραστούν το στρατιωτικό, υλικό και οικονομικό βάρος των επιχειρήσεων στην περιοχή.

Παράλληλα, ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον παραμένει ανοικτή στη διπλωματία, με την προϋπόθεση ότι οι συνομιλίες θα έχουν πραγματικό περιεχόμενο. Οι δηλώσεις περί διαπραγμάτευσης, ωστόσο, συνοδεύονται από καθημερινούς βομβαρδισμούς και αυξανόμενες απώλειες, γεγονός που περιορίζει δραματικά τα περιθώρια πολιτικής αποκλιμάκωσης.

Η κρίση επεκτείνεται πλέον σε ολόκληρο τον Κόλπο. Ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι η αντιαεροπορική του άμυνα ενεργοποιήθηκε για να αντιμετωπίσει επίθεση ιρανικών μη επανδρωμένων συστημάτων.

Στο Μπαχρέιν ήχησαν κατά τη διάρκεια της νύχτας οι σειρήνες αεράμυνας, ενώ η αμερικανική πρεσβεία προειδοποίησε για πιθανές ιρανικές επιθέσεις εναντίον απροσδιόριστων στόχων στην πρωτεύουσα Μανάμα. Στη χώρα βρίσκεται η έδρα του 5ου Στόλου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ακόμη ότι πραγματοποίησαν αιφνιδιαστικό χτύπημα σε κέντρο ειδικών επιχειρήσεων στην περιοχή Ατ Τανφ της Συρίας. Παρουσίασαν την επίθεση ως αντίποινα για τον θάνατο Ιρανών στρατιωτικών στην Ιρανσάρ.

Ιρανικά μέσα είχαν μεταδώσει ότι τρεις στρατιωτικοί κηδεύτηκαν μετά από αμερικανική επίθεση σε στρατόπεδο της Ιρανσάρ, στο νοτιοανατολικό Ιράν.

Η Τεχεράνη είχε ανακοινώσει και προηγούμενη επίθεση στην Ατ Τανφ. Πηγή του συριακού στρατού είχε τότε διαψεύσει ότι η βάση επλήγη. Η εγκατάσταση βρίσκεται στη νοτιοανατολική Συρία, κοντά στα σύνορα με το Ιράκ και την Ιορδανία.

Οι Φρουροί ισχυρίστηκαν επίσης ότι εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον του αεροδρομίου της Άκαμπα στην Ιορδανία και ότι προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη και αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης AWACS. Ο ισχυρισμός δεν είχε επιβεβαιωθεί από την Ουάσιγκτον ή το Αμμάν.

Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με τις ένοπλες δυνάμεις της Ιορδανίας, αναχαίτισε θραύσματα ιρανικού πυραύλου που είχε εκτοξευτεί προς την Άκαμπα, λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας σε μικρή απόσταση από την ισραηλινή Εϊλάτ.

Η σύγκρουση έχει πλέον δημιουργήσει μια αλυσίδα επιθέσεων που εκτείνεται από το Ιράν έως τη Συρία, το Ιράκ, την Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Με τη ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ σχεδόν παγωμένη και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται για ένατη νύχτα, ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης περιφερειακής ανάφλεξης είναι μεγαλύτερος από κάθε άλλη στιγμή μετά την κατάρρευση της προσωρινής συμφωνίας.