ΗΠΑ: Κατηγορίες σε κινεζικές AI για κλοπή τεχνολογίας

Οι αμερικανικές αρχές ασφαλείας εξαπέλυσαν σφοδρή επίθεση εναντίον κορυφαίων κινεζικών εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων οι DeepSeek και Moonshot AI, με την κατηγορία της συστηματικής και μεθοδευμένης υποκλοπής ιδιόκτητης τεχνογνωσίας από αμερικανικές επιχειρήσεις του κλάδου. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα, ιδιαίτερα κρίσιμη φάση στον ανταγωνισμό των δύο υπερδυνάμεων για την παγκόσμια κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη.

Σε μια συντονισμένη και σπάνιας δριμύτητας κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν την Τρίτη η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA), το FBI και η Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών (CISA), οι αμερικανικές υπηρεσίες αποκαλύπτουν ότι κινεζικές εταιρείες, τουλάχιστον από το 2024, εφαρμόζουν σε βιομηχανική κλίμακα την τεχνική της «απόσταξης» (distillation). Μέσω αυτής της μεθόδου, αντλούν παράνομα δεδομένα και γνώσεις από τα προηγμένα αμερικανικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούν για να εκπαιδεύσουν και να βελτιώσουν τα δικά τους συστήματα.

Οι αμερικανικές αρχές κατονομάζουν συγκεκριμένα έξι κινεζικούς κολοσσούς του κλάδου: τις DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba Group Holding, MiniMax, StepFun και Z.AI. Οι κατηγορίες αυτές διατυπώνονται σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη χρονική συγκυρία, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον. Η συνάντηση με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, που αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμη σύνοδο κορυφής, επισκιάζεται πλέον από αυτή τη νέα αντιπαράθεση, η οποία απειλεί να εντείνει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες σχέσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη.

Η τεχνική της απόσταξης και το νομικό πλαίσιο

Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόσταξη αποτελεί μια ευρέως διαδεδομένη και νόμιμη τεχνική στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης. Χρησιμοποιείται από προγραμματιστές για να μεταφέρουν τις γνώσεις ενός μεγάλου, πολύπλοκου μοντέλου σε ένα μικρότερο, πιο αποδοτικό, επιταχύνοντας έτσι την ανάπτυξη και μειώνοντας το υπολογιστικό κόστος. Το πρόβλημα ανακύπτει όταν η τεχνική αυτή εφαρμόζεται χωρίς την άδεια του δημιουργού του αρχικού μοντέλου, μετατρεπόμενη σε έναν αθέμιτο τρόπο για την παράκαμψη της χρονοβόρας και δαπανηρής διαδικασίας έρευνας και ανάπτυξης.

Η προειδοποίηση των αμερικανικών υπηρεσιών ασφαλείας δεν περιορίζεται σε γενικότητες. Αντιθέτως, περιγράφει με λεπτομέρεια τα συγκεκριμένα αμερικανικά συστήματα που φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν από κάθε κινεζική εταιρεία, καθώς και τους επιδιωκόμενους σκοπούς. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι κινεζικές εταιρείες επιδίωξαν να βελτιώσουν τις δυνατότητες των μοντέλων τους σε τομείς αιχμής, όπως η επίλυση σύνθετων μαθηματικών προβλημάτων και η αξιολόγηση και επεξεργασία κώδικα λογισμικού.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες προχωρούν ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι ενέργειες πιθανότατα πραγματοποιούνται εν γνώσει της κινεζικής κυβέρνησης. Παράλληλα, κατηγορούν τις εταιρείες ότι παραβιάζουν σκόπιμα τους περιορισμούς και τους όρους χρήσης που έχουν θέσει οι αμερικανικές εταιρείες για την προστασία των συστημάτων τους. Χαρακτηριστικά, στην προειδοποίηση αναφέρεται ότι οι κινεζικές εταιρείες «διοχετεύουν αιτήματα απόσταξης μέσω πολλαπλών διαδρομών, προκειμένου να αποκτήσουν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση, παραβιάζοντας έτσι τους όρους χρήσης των αμερικανικών εταιρειών AI».

Η απάντηση του Πεκίνου και οι επιπτώσεις

Η κινεζική πλευρά αντέδρασε άμεσα και με έντονο τόνο. Ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσινγκτον, Λιου Τσανγκ, σε δήλωσή του μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, απέρριψε κατηγορηματικά τις αμερικανικές κατηγορίες, χαρακτηρίζοντάς τες ως «σκόπιμη επίθεση στην ανάπτυξη και την πρόοδο της Κίνας στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης». Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «η Κίνα αντιτίθεται στην πολιτικοποίηση και την εργαλειοποίηση εμπορικών και τεχνολογικών ζητημάτων», προσθέτοντας ότι «τέτοιες ενέργειες θα περιορίσουν την παγκόσμια πρόοδο στην τεχνητή νοημοσύνη και δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα κανενός». Μέχρι στιγμής, οι εμπλεκόμενες κινεζικές εταιρείες, DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun και Z.AI, δεν έχουν προβεί σε άμεσο σχολιασμό των καταγγελιών.

Η νέα αυτή εξέλιξη έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από προειδοποιήσεις και καταγγελίες που έχουν διατυπωθεί το τελευταίο διάστημα. Αμερικανικές εταιρείες ανάπτυξης τεχνητής νοημοσύνης, όπως η OpenAI και η Anthropic, έχουν επανειλημμένα εκφράσει τις ανησυχίες τους ότι Κινέζοι ανταγωνιστές αποκτούν μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στα μοντέλα τους. Στόχος τους, όπως υποστηρίζουν, είναι να αναπτύξουν δικά τους προηγμένα chatbot με ένα κλάσμα του κόστους που θα απαιτούσε η ανάπτυξη από το μηδέν. Ενδεικτική είναι η κατηγορία της Anthropic τον περασμένο Ιούνιο, σύμφωνα με την οποία η Alibaba πραγματοποίησε επιχείρηση μεγάλης κλίμακας για την «παράνομη» πρόσβαση στο μοντέλο Claude, χρησιμοποιώντας χιλιάδες δόλιους λογαριασμούς, όπως είχε μεταδώσει το Bloomberg News.

Η κυβέρνηση Τραμπ είχε ήδη δεσμευτεί νωρίτερα μέσα στο έτος να λάβει πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της πρακτικής. Παράλληλα, Αμερικανοί νομοθέτες εξετάζουν την επιβολή κυρώσεων σε κινεζικές εταιρείες που θα διαπιστώνεται ότι αντιγράφουν αθέμιτα τεχνολογία και τεχνογνωσία. Η νέα, ιδιαίτερα αυστηρή προειδοποίηση των υπηρεσιών ασφαλείας ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση αυτών των πρωτοβουλιών.

Η ένταση κορυφώθηκε τον περασμένο Ιούλιο, όταν ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, προειδοποίησε ότι θα επιβληθούν κυρώσεις σε οποιαδήποτε κινεζική εταιρεία διαπιστωθεί ότι εμπλέκεται σε κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας. Η δήλωση Μπέσεντ ήρθε λίγες ημέρες μετά την παρουσίαση από τη Moonshot του νέου της μοντέλου, Kimi K3. Η κυκλοφορία του Kimi K3 προκάλεσε έντονη ανησυχία στην αμερικανική τεχνολογική αγορά, καθώς ενίσχυσε τους φόβους ότι οι κινεζικές εταιρείες όχι μόνο κερδίζουν έδαφος, αλλά ενδεχομένως να αποκτούν προβάδισμα έναντι των αμερικανικών στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για την τεχνητή νοημοσύνη.