Μέση Ανατολή: ΗΠΑ- Το Ιράν δεν ελέγχει το Ορμούζ

Σε μια παρέμβαση με σαφές γεωπολιτικό βάρος, ο αμερικανικός στρατός απέρριψε το βράδυ τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν τεθεί υπό ιρανικό έλεγχο ή αποκλεισμό. Η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος παραμένει ανοιχτή και πλήρως προσβάσιμη για την εμπορική ναυσιπλοΐα.

«Το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε στο Reuters ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού Τιμ Χόκινς, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η εμπορική κυκλοφορία συνεχίζεται κανονικά και ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούν στενά την κατάσταση, με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Centcom, μόνο μέσα στη σημερινή ημέρα πέρασαν από τη θαλάσσια δίοδο 55 εμπορικά πλοία χωρίς να καταγραφεί πρόβλημα ασφαλείας. Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιχειρεί να αποδομήσει την εικόνα αποκλεισμού που επιχείρησε να προβάλλει η ιρανική πλευρά.

Το ιρανικό τελεσίγραφο για τη ροή ενέργειας

Η αμερικανική διάψευση ήρθε μετά την αιφνιδιαστική ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, οι οποίοι υποστήριξαν ότι προχωρούν στο σφράγισμα των Στενών του Ορμούζ, καλώντας τα διεθνή πλοία να μην προσεγγίζουν την περιοχή.

Η κίνηση της Τεχεράνης θέτει υπό πίεση το πρωτόκολλο συμφωνίας που υπεγράφη αυτή την εβδομάδα μεταξύ των προέδρων των ΗΠΑ και του Ιράν. Κεντρικός άξονας της συμφωνίας ήταν το άνοιγμα του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων υδρογονανθράκων, με αντάλλαγμα τον τερματισμό των εχθροπραξιών στα ενεργά μέτωπα της περιοχής.

Τη σοβαρότητα της κατάστασης ενίσχυσε η δήλωση συμβούλου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ. Μέσω του πρακτορείου Mehr, προειδοποίησε ότι, εάν η συμφωνία παραμείνει στα χαρτιά, η ροή ενέργειας στη Μέση Ανατολή θα εξακολουθήσει να είναι μπλοκαρισμένη.

Η ιρανική αντίδραση συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στον Λίβανο, όπου η κατάπαυση του πυρός φαίνεται να αποδυναμώνεται γρήγορα. Παρά την ανακοίνωση εκεχειρίας, τα ισραηλινά πλήγματα συνεχίστηκαν στον νότιο και ανατολικό Λίβανο, προκαλώντας δεκάδες θανάτους μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα και οδηγώντας σε νέο κύκλο αλληλοκατηγοριών.

Η Χεζμπολάχ, σε σκληρή ανακοίνωσή της, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι οι επιθέσεις του δεν συνιστούν απλές παραβιάσεις, αλλά καθαρή συνέχιση του πολέμου. Η φιλοϊρανική οργάνωση υποστήριξε ότι το Τελ Αβίβ δεν αποδέχθηκε ποτέ ουσιαστικά τους όρους της εκεχειρίας που περιλαμβάνονταν στο αμερικανοϊρανικό προσχέδιο.

Από την πλευρά του, το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ κατηγόρησε τη Χεζμπολάχ για διαρκείς και συστηματικές παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, Όρεν Μαρμορστάιν, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αποτελούν απάντηση στη δράση της οργάνωσης στον νότιο Λίβανο.

Κρίσιμες συνομιλίες στην Ελβετία

Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον, η Centcom υπογραμμίζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας στην περιοχή. Βασικός στόχος της Ουάσιγκτον είναι να διασφαλιστεί ότι οι όροι της συμφωνίας με την Τεχεράνη δεν θα μείνουν σε επίπεδο διακήρυξης, αλλά θα εφαρμοστούν στην πράξη.

Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, προειδοποίησε μέσω του πρακτορείου Irna ότι η αμερικανική πλευρά οφείλει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα το ταχύτερο δυνατόν. Διαφορετικά, όπως τόνισε, ολόκληρο το πρωτόκολλο συμφωνίας θα τεθεί σε σοβαρό κίνδυνο.

Η τελευταία διπλωματική διέξοδος εντοπίζεται στις αμερικανοϊρανικές συνομιλίες που είναι προγραμματισμένο να διεξαχθούν στην Ελβετία. Στη διαδικασία αναμένεται να μετάσχουν και εκπρόσωποι από το Πακιστάν και το Κατάρ, σε μια προσπάθεια να διασωθεί η εκεχειρία και να αποφευχθεί μια ευρύτερη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.

Οι Ιρανοί διαπραγματευτές έχουν ήδη αναχωρήσει για την ευρωπαϊκή χώρα, εγκαινιάζοντας μια προκαθορισμένη διαδικασία διαβουλεύσεων διάρκειας 60 ημερών. Στόχος είναι η επίτευξη μιας τελικής και βιώσιμης συμφωνίας, με επίκεντρο όχι μόνο την αποκλιμάκωση στα πολεμικά μέτωπα, αλλά και το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία των επαφών, δηλώνοντας στο Fox News ότι αναμένει να αναχωρήσει για την Ελβετία μέσα στα επόμενα εικοσιτετράωρα. Σύμφωνα με το CNNi, η αναχώρησή του βρίσκεται ήδη στο στάδιο της προετοιμασίας, αν και το ακριβές χρονοδιάγραμμα παραμένει ρευστό λόγω των λεπτών διπλωματικών ισορροπιών.

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ επιβεβαιώνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια, η ναυσιπλοΐα και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή παραμένουν αλληλένδετες. Η σύγκρουση στον Λίβανο, οι απειλές της Τεχεράνης και η αμερικανική στρατιωτική παρουσία συνθέτουν ένα εύφλεκτο σκηνικό, όπου κάθε λάθος υπολογισμός μπορεί να μετατρέψει μια εύθραυστη συμφωνία σε νέα περιφερειακή κρίση.