HPV: Το εμβόλιο σχεδόν μηδενίζει τους θανάτους από καρκίνο τραχήλου

Τα παιδιά που εμβολιάζονται στην ηλικία των 12 έως 13 ετών κατά του HPV, του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων, εμφανίζουν σχεδόν μηδενικό κίνδυνο θανάτου από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, σύμφωνα με νέα βρετανική έρευνα που χαρακτηρίζεται ορόσημο.

Η μελέτη, η πρώτη του είδους της, καταγράφει θεαματική μείωση των θανάτων από τη νόσο από το 2008, όταν το εμβόλιο άρχισε να χορηγείται σε μαθήτριες σχολικής ηλικίας στην Αγγλία. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, περίπου 200 ζωές έχουν ήδη σωθεί χάρη στον εμβολιασμό κατά του HPV.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά την περίοδο 2020-2024. Σε αυτά τα πέντε χρόνια, δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 24 ετών. Πρόκειται για εξέλιξη που σημειώνεται για πρώτη φορά σε πενταετή περίοδο. Χωρίς τον εμβολιασμό, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα αναμένονταν περίπου 23 θάνατοι στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα.

Ο καθηγητής Πίτερ Σασιένι, επικεφαλής της έρευνας στο Queen Mary University of London, δήλωσε στο BBC ότι είναι εντυπωσιακό να σκεφθεί κανείς πως μία μόνο ένεση μπορεί σχεδόν να εξαλείψει έναν συγκεκριμένο τύπο καρκίνου. Η διατύπωσή του αποτυπώνει τη σημασία των ευρημάτων για τη δημόσια υγεία και την πρόληψη.

Ο HPV πίσω από το 99% των περιστατικών

Ο HPV μεταδίδεται μέσω στενής επαφής δέρμα με δέρμα και θεωρείται υπεύθυνος για το 99% των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Οι περισσότερες λοιμώξεις από τον ιό υποχωρούν χωρίς σοβαρές συνέπειες. Ωστόσο, ορισμένες μπορούν να προκαλέσουν αλλοιώσεις στα κύτταρα και, έπειτα από χρόνια, να εξελιχθούν σε καρκίνο.

Οι συντάκτες της έκθεσης εκτιμούν ότι οι θάνατοι από τη νόσο θα συνεχίσουν να μειώνονται, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των εμβολιασμένων και οι γενιές που έχουν ήδη λάβει το εμβόλιο μεγαλώνουν. Η βρετανική οργάνωση Cancer Research, η οποία χρηματοδότησε την έρευνα, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα ένα εξαιρετικά σημαντικό ορόσημο.

Η διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού, Μισέλ Μίτσελ, υπογράμμισε ότι το εμβόλιο κατά του HPV είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας πριν καν αυτός αρχίσει να αναπτύσσεται. Για πρώτη φορά, όπως σημείωσε, τα νέα ευρήματα δείχνουν καθαρά ότι ο εμβολιασμός σώζει ζωές.

Η μείωση των θανάτων και η επόμενη φάση της πρόληψης

Ο καθηγητής Σασιένι, ειδικός στην επιδημιολογία του καρκίνου, περιγράφει τη μείωση των θανάτων μετά την εισαγωγή του εμβολίου ως την «κορυφή του παγόβουνου». Όπως εξηγεί, καθώς οι εμβολιασμένες γενιές θα μεγαλώνουν, αναμένεται να σωθούν ακόμη περισσότερες ζωές από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Η έρευνα αναδεικνύει την ανάγκη να παραμείνει υψηλή η εμβολιαστική κάλυψη κατά του HPV, ώστε να προστατευθεί μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Από το 2019, το εμβόλιο χορηγείται και στα αγόρια, ενισχύοντας την προστασία από καρκίνους που συνδέονται με τον ιό, όπως του στόματος και του λαιμού, ενώ μειώνεται και ο κίνδυνος μετάδοσης.

Παρά τη μεγάλη αποτελεσματικότητα του εμβολιασμού, οι γυναίκες ηλικίας 25 έως 64 ετών εξακολουθούν να καλούνται να κάνουν τακτικό προληπτικό έλεγχο τραχήλου της μήτρας, δηλαδή το γνωστό τεστ Παπανικολάου. Ο εμβολιασμός αποτελεί ισχυρό εργαλείο πρόληψης, ενώ ο τακτικός έλεγχος παραμένει κρίσιμος για την έγκαιρη ανίχνευση πιθανών αλλοιώσεων.

Τα νέα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι ο εμβολιασμός κατά του HPV μπορεί να αλλάξει ριζικά την πορεία ενός καρκίνου που επί δεκαετίες κόστιζε χιλιάδες ζωές. Το κρίσιμο ζητούμενο πλέον είναι η διατήρηση υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης και η συνέχιση της πρόληψης, ώστε τα οφέλη να γίνουν ακόμη μεγαλύτερα τα επόμενα χρόνια.