Η αναγκαιότητα επανεκτίμησης των ελληνοτουρκικών σχέσεων
Με αφορμή τις εξελίξεις στη Συρία και την ενεργή εμπλοκή της Τουρκίας στη νέα πολιτική κατάσταση, μετά την ανατροπή του Άσαντ και την ανάληψη της εξουσίας από τους τρομοκράτες της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ, είναι επιτακτική ανάγκη να αναθεωρήσουμε την παραπλανητική και επικίνδυνη εικόνα που έχουν δημιουργήσει οι πολιτικές της κυβέρνησης Μητσοτάκη, και συγκεκριμένα οι κύριοι Μητσοτάκης, Γεραπετρίτης και Παπαδοπούλου, για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, μετά την υπογραφή της «Κοινής Διακήρυξης Φιλίας και Καλής Συνεργασίας» στην Αθήνα, στις 7 Δεκεμβρίου 2023, από τους Μητσοτάκη και Ερντογάν.
Η Τουρκία επιδιώκει να εγκαθιδρύσει μια κυβέρνηση-μαριονέτα στη Δαμασκό και να μετατρέψει τη Συρία σε ένα νέο οθωμανικό προτεκτοράτο, με σοβαρές συνέπειες για την περιοχή, οι οποίες θα επηρεάσουν άμεσα την Κύπρο και την Ελλάδα.
Το ζήτημα της Συρίας δεν είναι απλώς μια συγκυριακή περίπτωση, αλλά εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Τουρκίας, η οποία σχετίζεται άμεσα με το όραμα του Ερντογάν για τα «σύνορα της καρδιάς» του, τα οποία περιλαμβάνουν και την Κύπρο και την Ελλάδα. Για να κατανοήσουμε τη σοβαρότητα αυτών των σχεδίων, παραθέτουμε αποσπάσματα από τον πρόλογο του Ερντογάν στο «Έγγραφο Στρατηγικής Διπλωματίας των Πολιτών» και από μια πρόσφατη ομιλία του στην τελετή απονομής βραβείων. Αυτά τα κείμενα αποκαλύπτουν τη στρατηγική της Τουρκίας και την επιδίωξή της για μια εξωτερική πολιτική που ξεπερνά τα σύνορα της σημερινής Τουρκίας και επεκτείνεται σε όλη την περιοχή, κάτι που, όπως φαίνεται από τις ενέργειες του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, δεν έχει πλήρως κατανοηθεί ή, αν έχει κατανοηθεί, δεν έχει ληφθεί υπόψη.
Αναλυτικά, ο Ερντογάν αναφέρει στο «Έγγραφο Στρατηγικής Διπλωματίας των Πολιτών»: «Η χώρα μας προέρχεται από μια παράδοση με ιστορικό, πολιτιστικό και γεωγραφικό βάθος. Ως μέρος αυτής της παρακαταθήκης, η εξωτερική μας πολιτική κινείται με βάση την ιστορική μας ευθύνη. Η γεωγραφία της καρδιάς μας, που εκτείνεται πέρα από τα όρια της Τουρκίας, είναι μέρος μιας αποστολής που δεν είναι επιλογή, αλλά καθήκον». Και συνεχίζει: «Η Τουρκία είναι μεγαλύτερη από την Τουρκία», αναγνωρίζοντας ότι η χώρα του έχει τη δυνατότητα και την υποχρέωση να επεκτείνει την επιρροή της στην περιοχή και πέρα από αυτήν, με ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση ιστορικών και πολιτιστικών σχέσεων με περιοχές όπως τα Βαλκάνια, η Κεντρική Ασία, η Αφρική και ο Καύκασος.
Επιπλέον, στην ομιλία του στην τελετή απονομής των βραβείων TÜBİTAK και TÜBA, ο Ερντογάν επαναλαμβάνει τη θέση του: «Όπως ο άνθρωπος δεν μπορεί να ξεφύγει από τη μοίρα του, έτσι και η Τουρκία και το τουρκικό έθνος δεν μπορούν να ξεφύγουν από την αποστολή τους, η οποία ξεπερνά τα σύνορα της χώρας». Εδώ τονίζει ότι οι επικρίσεις για την τουρκική παρουσία στη Λιβύη και τη Συρία προέρχονται από εκείνους που δεν κατανοούν αυτή την αποστολή και πως η Τουρκία, παρά τις αντιρρήσεις, συνεχίζει να προχωρά στην υλοποίηση αυτής της στρατηγικής.
Η ραγδαίες αλλαγές που παρατηρούνται στο διεθνές σκηνικό και τον κόσμο απαιτούν από εμάς να διαμορφώσουμε και να ανανεώσουμε αναλόγως την προοπτική μας για τις διακρατικές σχέσεις και τη διπλωματία. Με βάση τις αλλαγές αυτές προσαρμόζουμε την αντίληψή μας για την «επιχειρηματική και ανθρωπιστική εξωτερική πολιτική» και στηρίζουμε όλες μας τις προσπάθειες στις ανάγκες που πηγάζουν από τις αλλαγές του παγκόσμιου συστήματος. Η παράδοση που έχουμε ως κράτος, μια παράδοση που έρχεται από την αρχαιότητα, βασισμένη στην τεράστια εμπειρία που έχουμε συσσωρεύσει ως κράτος ανά τους αιώνες, περιέχει επίσης υψηλές δυνατότητες και δύναμη όσον αφορά την προσαρμογή της διπλωματίας στις όποιες αλλαγές.
Μέρος της ομιλίας του Ερντογάν στην τελετή απονομής των βραβείων TÜBİTAK και TÜBA (Ίδρυμα και Ακαδημία Τεχνολογικών Ερευνών): Χρησιμοποιώντας τις εκφράσεις «Η Τουρκία είναι μεγαλύτερη από την Τουρκία» στη ομιλία του, ο πρόεδρος Ερντογάν είπε: «Όπως ένας άνθρωπος δεν μπορεί να ξεφύγει από τη μοίρα του, έτσι και η Τουρκία και το τουρκικό έθνος δεν μπορούν να ξεφύγουν από τη μοίρα τους. Ως έθνος είμαστε υποχρεωμένοι να συμπεριφερθούμε σύμφωνα με την αποστολή που μας έχει αναθέσει η Ιστορία (ότι δηλαδή η Τουρκία είναι μεγαλύτερη από τα σημερινά της σύνορα). Όσοι από την αντιπολίτευση μας ρωτούν τι δουλειά έχει η Τουρκία στη Λιβύη και τη Συρία δεν μπορούν να κατανοήσουν αυτήν την αποστολή. Όμως εμείς την κατανοούμε και δεν δίνουμε σημασία σε τέτοιου είδους δηλώσεις».
Με βάση τα παραπάνω, η πολιτική της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο πρέπει να επανεκτιμηθεί σοβαρά. Οι ενέργειες και δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας δείχνουν ξεκάθαρα την πρόθεσή της να επηρεάσει και να ελέγξει περιοχές που θεωρεί στρατηγικά σημαντικές, και αυτό αποτελεί άμεση απειλή για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή μας.
