Η αποσιώπηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για τη Γενοκτονία των Ποντίων

Η Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού από τον τουρκικό εθνικισμό, αντί να αποτελέσει πεδίο ενότητας και εθνικής ευθύνης, μετατράπηκε –για άλλη μια χρονιά– σε αφορμή για πολιτικές παλινωδίες και ελλειμματική στάση από πλευράς του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.

Η επίσημη δήλωση του πρωθυπουργού για τις 19 Μαΐου χαρακτηρίστηκε από μια προσεκτικά επιμελημένη ουδετερότητα, που απέφυγε κάθε αναφορά σε λέξεις-κλειδιά όπως «γενοκτονία», «Τουρκία» ή «Κεμάλ». Αντ’ αυτών, περιορίστηκε σε γενικόλογες φράσεις περί «χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου που εξοντώθηκαν, βασανίστηκαν και ξεριζώθηκαν».

Η στάση αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη. Πλήθος φωνών από τον πολιτικό και πνευματικό κόσμο επέκριναν την επιλογή του πρωθυπουργού να αποσιωπήσει τον αυτουργό του εγκλήματος, καθιστώντας την επίσημη θέση της χώρας για τη γενοκτονία των Ποντίων μια άχρωμη, αμήχανη και τελικά πολιτικά ακίνδυνη υπενθύμιση ενός εγκλήματος χωρίς δράστη.

Όπως σχολιάστηκε εύστοχα από τη βουλευτή της ΝΙΚΗΣ, Ασπασία Κουρουπάκη, «οι Έλληνες του Πόντου δεν ξεριζώθηκαν μόνοι τους. Δεν εξοντώθηκαν από αγνώστους. Δεν βασανίστηκαν από αόρατους δαίμονες». Ο χαρακτηρισμός της γενοκτονίας ως «μαύρη σελίδα της ιστορίας» χωρίς σαφή προσδιορισμό των υπευθύνων, εκλαμβάνεται ως μια εσκεμμένη πολιτική επιλογή, μια προσπάθεια αποφόρτισης του μηνύματος στο όνομα της διπλωματικής ισορροπίας.

Η κριτική ενάντια στον Κυριάκο Μητσοτάκη αγγίζει τη βαθύτερη ουσία της εξωτερικής πολιτικής του. Η επιλογή της ουδετερότητας –ιδίως σε επετειακές στιγμές– ερμηνεύεται ως απόπειρα εξευμενισμού της Άγκυρας, ενόψει των γεωπολιτικών ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, «η καλή γνώμη των Τούρκων για την ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να μετρά περισσότερο από την αλήθεια και τη δικαίωση ενός ολόκληρου λαού που εξοντώθηκε».

Η στάση αυτή χαρακτηρίζεται από τους επικριτές της κυβέρνησης όχι μόνο ηθικά ανεπίτρεπτη, αλλά και εθνικά επικίνδυνη. Όπως δήλωσε βουλευτής της αντιπολίτευσης, «όποιος δεν διδάσκεται από την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει». Και η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αποσιωπά τα διδάγματα του 20ού αιώνα σε έναν ταραγμένο 21ο αιώνα.

Η αποστροφή του πρωθυπουργού από την αλήθεια της Ποντιακής Γενοκτονίας εγείρει ένα ερώτημα που δεν είναι μόνο ιστορικό, αλλά βαθιά πολιτικό: τι σημαίνει εθνική πολιτική όταν δεν μπορεί να υπερασπιστεί ούτε τα αυτονόητα;

Για ένα έγκλημα που έχει τεκμηριωθεί από ιστορικούς, επιζώντες, κοινοβούλια άλλων κρατών και διεθνή νομικά όργανα, η ελληνική πολιτεία παραμένει αναποφάσιστη. Δεν είναι μόνο ότι δεν προχωρά ενεργά σε διεθνοποίηση του ζητήματος. Είναι ότι αποφεύγει ακόμη και να το ονοματίσει. Και αυτή η επιλογή λέει πολλά – ίσως περισσότερα απ’ όσα λένε οι λέξεις που λείπουν.

Η γενοκτονία των Ποντίων δεν είναι εσωτερική υπόθεση, ούτε τελετή ρουτίνας. Είναι οικουμενικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και ιστορική πληγή του Ελληνισμού που απαιτεί δικαίωση, όχι αφηρημένες αναφορές.

Η πολιτεία –και ο εκάστοτε πρωθυπουργός– δεν έχουν μόνο το προνόμιο να εκπροσωπούν τον ελληνικό λαό. Έχουν και την υποχρέωση να διασώσουν τη μνήμη του. Αντί αυτής της ευθύνης, η σημερινή διακυβέρνηση επιλέγει τη σιωπή. Και η σιωπή, όταν αφορά γενοκτονίες, δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνένοχη απουσία.