Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε στην έκδοση ανακοίνωσης με την οποία στρέφεται κατά χαρτών και ρυθμίσεων που, σύμφωνα με την Άγκυρα, δημοσιοποιήθηκαν από την ελληνική Διεύθυνση Ελέγχου Αλιείας και αφορούν ζώνες απαγόρευσης αλιευτικών δραστηριοτήτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες αποτυπώσεις περιλαμβάνουν θαλάσσιες περιοχές που υπερβαίνουν τα όρια των ελληνικών αρμοδιοτήτων, κάνοντας λόγο για «ανύπαρκτα θαλάσσια σύνορα» που, όπως επισημαίνει, δεν εναρμονίζονται με τις προβλέψεις του διεθνούς δικαίου.
Στην ίδια ανακοίνωση τονίζεται ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει τη δυνατότητα να επιβάλει μονομερείς περιορισμούς πέραν των 6 ναυτικών μιλίων των χωρικών της υδάτων, ιδιαίτερα σε περιοχές που χαρακτηρίζονται ως διεθνή ύδατα ή όπου, κατά την τουρκική θέση, δεν υφίσταται ελληνική δικαιοδοσία. Οι εν λόγω ρυθμίσεις χαρακτηρίζονται από την Άγκυρα ως «ανυπόστατες» και χωρίς καμία ισχύ για την Τουρκία.
Παράλληλα, το τουρκικό ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένες απαγορεύσεις επηρεάζουν άμεσα τις δραστηριότητες Τούρκων αλιέων, οι οποίες, όπως αναφέρει, στηρίζονται τόσο στο διεθνές δίκαιο όσο και σε ιστορικά δικαιώματα. Διαμηνύεται ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να αποδεχθεί ενέργειες που χαρακτηρίζει μονομερείς και «παράνομες», οι οποίες περιορίζουν τις δραστηριότητες αυτές.
Την ίδια στιγμή, σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο γεωπολιτικό πλαίσιο, ο δημοσιογράφος και πρώην διευθυντής της φιλοκυβερνητικής τουρκικής εφημερίδας «Yeni Şafak», Ibrahim Karagul, περιγράφει μια συνολική εικόνα έντονης αποσταθεροποίησης με επίκεντρο τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, οι εξελίξεις που καταγράφονται σε διάφορα μέτωπα δεν αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα, αλλά εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανακατανομής ισχύος σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό εκτιμά ότι η Τουρκία καλείται να υιοθετήσει πιο ενεργητική στάση, με ιδιαίτερη έμφαση στο Αιγαίο, όπου –όπως σημειώνει– καταγράφεται αυξημένη δραστηριότητα του Ισραήλ.
Όπως αναφέρει, οι εξελίξεις σε περιοχές όπως το Πακιστάν και η διαρκής ένταση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ οδηγούν σε μια νέα φάση, κατά την οποία η έννοια της τοπικής σύγκρουσης υποχωρεί και δίνει τη θέση της σε μια ευρύτερη περιφερειακή δυναμική, με πιθανή προοπτική παγκόσμιας εμπλοκής. Στο σκεπτικό του περιλαμβάνεται και η εκτίμηση ότι μεγάλες δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, ενδέχεται να κινηθούν για να αποτρέψουν στρατηγική περικύκλωση του Ιράν και της ευρύτερης περιοχής.
Ο Karagul περιγράφει ένα πλέγμα συγκρούσεων που εκτείνεται από την Παλαιστίνη, τον Λίβανο και τη Συρία έως το Ιράν, ενώ επεκτείνεται σε περιοχές του Κόλπου και της Βόρειας Αφρικής, όπως το Σουδάν και η Σομαλία. Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάζει την περιοχή ως ένα ενιαίο πεδίο αντιπαράθεσης, όπου οι εξελίξεις συνδέονται και επηρεάζουν η μία την άλλη.
Στην ανάλυσή του εκτιμά ότι, μετά το Ιράν, ενδέχεται να αυξηθούν οι πιέσεις προς την Τουρκία, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, οδηγεί σε αναπροσαρμογή του αμυντικού της δόγματος προς μια πιο ενεργητική κατεύθυνση. Στο ίδιο πλαίσιο κάνει λόγο για ενίσχυση των ειδικών δυνάμεων και δημιουργία νέων στρατιωτικών σχηματισμών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αναφορές για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, περιοχές που εντάσσονται, σύμφωνα με τον ίδιο, σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό και στρατιωτικό ανταγωνισμό. Συνδέει την ενίσχυση των συνεργασιών Ελλάδας και Κύπρου, ιδίως με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, με μια στρατηγική πίεσης προς την Τουρκία.
Σε αυτό το πλαίσιο αναφέρει τη δημιουργία 15 νέων τουρκικών Ταξιαρχιών Καταδρομών, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης των Ομάδων Υποβρυχίων Καταστροφών, με επιχειρησιακό προσανατολισμό στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αναφερόμενος στον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, υποστηρίζει ότι η Ουάσιγκτον δεν λειτουργεί πλέον ως αυτόνομος παράγοντας διαχείρισης των κρίσεων, εκτιμώντας ότι σημαντικό μέρος της πολιτικής επιρροής έχει μετατοπιστεί προς το Ισραήλ. Κατά την εκτίμησή του, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την περαιτέρω κλιμάκωση των εντάσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα, όπως το Στενό του Hormuz, το Bab el-Mandeb και η Διώρυγα του Σουέζ, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για τη διακίνηση ενέργειας και εμπορίου. Στην ανάλυση περιγράφεται ένα ενδεχόμενο ενίσχυσης του ελέγχου στις θαλάσσιες οδούς, με πιθανές επιπτώσεις στη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και τα Στενά των Δαρδανελλίων και ο Βόσπορος, τα οποία παρουσιάζονται ως κομβικά σημεία για την περιφερειακή ασφάλεια. Διατυπώνεται προβληματισμός για ενδεχόμενες εξελίξεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργία τους.
Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα σχετικά με τη στρατιωτική κινητοποίηση σε περιοχές όπως η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, καθώς και σε σημεία όπως η Αλεξανδρούπολη, η Κρήτη και τα νησιά του Αιγαίου, με τον Karagul να εκτιμά ότι οι εξελίξεις αυτές συνδέονται με ευρύτερους στρατηγικούς σχεδιασμούς στην περιοχή.
Στην ανάλυσή του περιλαμβάνονται επίσης εκτιμήσεις για την παρουσία του Ισραήλ σε περιοχές της Μεσογείου, των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ασίας, τις οποίες εντάσσει σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικής κινητικότητας.
Ο ίδιος διατυπώνει την άποψη ότι το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε φάση αναδιάρθρωσης, επισημαίνοντας ότι η παγκόσμια ισχύς εμφανίζει τάσεις κατακερματισμού και ότι οι υπάρχουσες συμμαχίες δεν διασφαλίζουν πλέον σταθερότητα.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρεται και στον έλεγχο των θαλάσσιων οδών, εκτιμώντας ότι ενδεχόμενες κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά την παγκόσμια οικονομία και την αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Κλείνοντας την ανάλυσή του, περιγράφει ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας και έντονων γεωπολιτικών μεταβολών, στο οποίο –όπως σημειώνει– τα κράτη καλούνται να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους και να προετοιμαστούν για ένα σύνθετο και απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.
