Η αρχή της ελεύθερης διακίνησης αγαθών τίθεται υπό αμφισβήτηση
Η στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών και η επιβολή δασμών προς άλλες χώρες συνιστούν μία σημαντική ανατροπή στο υπάρχον μοντέλο του παγκόσμιου εμπορίου, προκαλώντας ταυτόχρονα μια ευρεία αναστάτωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αντίκτυπος αυτής της πολιτικής είναι ήδη εμφανής στις χρηματιστηριακές αγορές, οι οποίες τις τελευταίες ημέρες έχουν παρουσιάσει έντονες διακυμάνσεις, καταδεικνύοντας την κρισιμότητα της κατάστασης και την άμεση σύνδεσή της με την παγκόσμια οικονομία και τη λειτουργία του διεθνούς εμπορίου.
Η αρχή της ελεύθερης διακίνησης αγαθών, που είχε θεσπιστεί κυρίως από τις ΗΠΑ μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, φαίνεται να τίθεται υπό αμφισβήτηση. Το σύστημα που είχε προωθηθεί για να διευκολύνει το εμπόριο μεταξύ των χωρών αρχίζει να αποδομείται, δημιουργώντας ένα νέο τοπίο στον τομέα των διεθνών σχέσεων και των εμπορικών συναλλαγών.
Σε αυτή την αναδυόμενη πραγματικότητα, είναι αναγκαίο να διατηρήσουμε την ψυχραιμία και να επικεντρωθούμε στις στρατηγικές που μπορεί να ακολουθήσει η Ελλάδα για να αντιμετωπίσει αυτή την πρόκληση. Είναι προφανές ότι οι άμεσες οικονομικές συνέπειες της πολιτικής Τραμπ θα πλήξουν κυρίως τους Αμερικανούς καταναλωτές, οι οποίοι θα αντιμετωπίσουν αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις και υψηλότερες τιμές για τα εισαγόμενα προϊόντα, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αγαθών, όπως τρόφιμα και πρώτες ύλες. Οι αυξήσεις στις τιμές αυτών των προϊόντων αναπόφευκτα θα μεταφερθούν στους καταναλωτές, επηρεάζοντας την αγοραστική τους δύναμη.
Είναι πιθανό, ωστόσο, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προβλέψει αυτές τις συνέπειες και ενδέχεται οι δασμοί να αποτελούν μέρος μιας στρατηγικής πίεσης προς άλλες χώρες, προκειμένου να επιτύχει πολιτικούς ή οικονομικούς στόχους.
Αναφορικά με την ελληνική οικονομία, η ανησυχία δεν προέρχεται τόσο από τις άμεσες συνέπειες των δασμών, όσο από τις έμμεσες επιπτώσεις που θα μπορούσαν να πλήξουν τη χώρα μας. Αν και οι εξαγωγές της Ελλάδας προς τις ΗΠΑ ανέρχονται σε 2,4 δισ. ευρώ, και η εξάρτηση από την αμερικανική αγορά δεν είναι τόσο έντονη, το πλήγμα από την επιβολή δασμών αναμένεται να είναι περιορισμένο στον συγκεκριμένο τομέα. Ωστόσο, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία συνδέονται με τις συνέπειες αυτής της πολιτικής στις οικονομίες ισχυρών ευρωπαϊκών χωρών, με τις οποίες η Ελλάδα διατηρεί στενούς εμπορικούς δεσμούς. Περίπου το 65% των εξαγωγών της Ελλάδας κατευθύνονται προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες, και αν αυτές οι οικονομίες πληγούν από τους αμερικανικούς δασμούς, η ελληνική οικονομία θα αντιμετωπίσει συνέπειες.
Επιπλέον, η ελληνική τουριστική βιομηχανία, η οποία αποτελεί κεντρικό αναπτυξιακό βραχίονα της οικονομίας, μπορεί να πληγεί από τη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρώπη, που αποτελεί σημαντική πηγή τουριστικών ροών προς τη χώρα μας. Η ανάγκη για διαφοροποίηση των αγορών και η αναζήτηση νέων στρατηγικών διείσδυσης σε άλλες αναπτυσσόμενες αγορές καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ.
Τέλος, είναι κρίσιμο να παρακολουθήσουμε την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις πολιτικές Τραμπ. Μόνο αν τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. συνεργαστούν και καταρτίσουν μια ενιαία στρατηγική, θα μπορέσουν να περιορίσουν τις αρνητικές συνέπειες αυτής της πολιτικής για την ευρωπαϊκή οικονομία και την ευρωπαϊκή αγορά στο σύνολό της. Η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. θα είναι καθοριστικής σημασίας για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κρίσης που αναμένεται να προκύψει.
