Η ενεργειακή μετάβαση στην Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες, καθώς οι ευρωπαϊκές εταιρείες αποσύρονται από έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και αναζητούν την κρίσιμη ισορροπία μεταξύ κλιματικών και οικονομικών στόχων. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Rossiyskaya Gazeta, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες της Ευρώπης περιορίζουν ή αναστέλλουν τις επενδύσεις τους στον τομέα των ΑΠΕ και του υδρογόνου, επικαλούμενες κυρίως την ανάγκη βελτιστοποίησης των δαπανών.
Οι ίδιες εταιρείες που πριν από λίγα χρόνια δήλωναν το τέλος της εποχής των ορυκτών καυσίμων και αφαιρούσαν τη λέξη «πετρέλαιο» από τα λογότυπά τους, τώρα προχωρούν σε αντιφατικές δηλώσεις και δείχνουν απρόθυμες να παραχωρήσουν την αγορά των υδρογονανθράκων στους ανταγωνιστές τους.
Δραματική αλλαγή
Όπως επισημαίνει ο Konstantin Simonov, διευθυντής του Εθνικού Ταμείου Ενεργειακής Ασφάλειας, ενώ οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου ήταν αρχικά επιφυλακτικές απέναντι στην κλιματική ατζέντα και αντιστάθηκαν ενεργά σε αυτήν, η κατάσταση στην Ευρώπη έχει αλλάξει δραματικά. Η Ευρώπη, όπου η ατζέντα για το κλίμα έχει αποκτήσει σχεδόν θρησκευτική σημασία, πλέον αναζητά τον τρόπο να ισχυροποιήσει τη βιομηχανία της, λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς που τίθενται από τη μειωμένη πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους.
Ισορροπία μεταξύ κλιματικών και οικονομικών στόχων
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ενεργειακή μετάβαση εγκαταλείπεται, σύμφωνα με την αναλύτρια Natalya Churkina του Institute for Complex Strategic Research. Αντιθέτως, η κλιματική ατζέντα παραμένει κεντρική στην Ευρώπη, αλλά η ανάγκη να βρεθεί ισορροπία μεταξύ των οικονομικών και κλιματικών στόχων καθίσταται πιο επιτακτική, λόγω των κινδύνων που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή βιομηχανία λόγω ενεργειακών περιορισμών.
Αντιφάσεις στον τομέα της αιολικής ενέργειας
Η Ευρώπη φαίνεται να φτάνει στα όριά της όσον αφορά την αιολική ενέργεια. Χώρες όπως η Δανία και η Σουηδία, που ήταν πρωτοπόροι στην ανάπτυξη υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, αντιμετωπίζουν πλέον εμπόδια, καθώς οι τιμές και τα κίνητρα για νέα έργα είναι πολύ χαμηλά. Σύμφωνα με το Bloomberg, μια πρόσφατη δημοπρασία στη Δανία για υπεράκτια αιολική ενέργεια δεν έλαβε καμία προσφορά, ενώ η Σουηδία αντιμετωπίζει παρόμοιες προκλήσεις με τη μείωση της απόδοσης των υπαρχόντων έργων.
Το αδιέξοδο της Δανίας
Η Δανία, η οποία το 2023 παρήγαγε το 58% της ηλεκτρικής της ενέργειας από αιολική ενέργεια, δεν έλαβε καμία προσφορά για τον μεγαλύτερο διαγωνισμό υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Εταιρείες όπως η κρατική Ørsted ανέφεραν μη ελκυστικές επενδυτικές συνθήκες, λόγω χαμηλών τιμών ενέργειας που οφείλονται στην υπερπροσφορά αιολικής ενέργειας. Η υπερπροσφορά και οι περιορισμοί στο δίκτυο οδηγούν σε αρνητικές τιμές ενέργειας και προκαλούν αμφισβήτηση της βιωσιμότητας των έργων αιολικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Η ανάγκη προσαρμογής της ζήτησης
Σε αντίθεση με τα εργοστάσια άνθρακα και φυσικού αερίου, τα αιολικά πάρκα παράγουν ενέργεια όταν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες, οδηγώντας συχνά σε υπερπροσφορά. Ο καθηγητής Brian Vad Mathiesen από το Πανεπιστήμιο του Aalborg στη Δανία προειδοποιεί ότι δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης εξάρτηση από ανανεώσιμες πηγές, όπως ο άνεμος και ο ήλιος, λόγω τεχνικών και οικονομικών περιορισμών. Η προσαρμογή της ζήτησης ενέργειας και η ενσωμάτωσή της στις μεταφορές, τη θέρμανση και τη βιομηχανία μπορεί να βοηθήσει στη σταθεροποίηση των τιμών και στην προώθηση της επένδυσης σε καθαρές μορφές ενέργειας.
