Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφει από το 2012 και μετά περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, φαινόμενο που έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία για τη δημογραφική της εξέλιξη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο συνολικός πληθυσμός της Ε.Ε. αυξάνεται μόνο λόγω των μεταναστευτικών ροών, ενώ η φυσική μείωση (περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις) παραμένει σταθερή.
Το 2024, η Ε.Ε. υποδέχτηκε 1,07 εκατομμύρια νέους κατοίκους μέσω μετανάστευσης, ενώ το θετικό μεταναστευτικό ισοζύγιο έφτασε τα 2,3 εκατομμύρια άτομα. Παράλληλα, καταγράφηκαν 4,82 εκατομμύρια θάνατοι έναντι 3,56 εκατομμυρίων γεννήσεων, επιβεβαιώνοντας τη φυσική μείωση του πληθυσμού.
Οι μεγαλύτερες χώρες της Ε.Ε. σε πληθυσμό, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία, δεν κατάφεραν να αναστρέψουν αυτήν την τάση. Από τις 27 χώρες μέλη, 19 παρουσίασαν αύξηση πληθυσμού κυρίως λόγω μετανάστευσης, ενώ 8 κατέγραψαν μείωση. Η Μάλτα, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο εμφάνισαν τους υψηλότερους ρυθμούς αύξησης, ενώ Λετονία, Ουγγαρία, Πολωνία και Εσθονία βρέθηκαν στην αντίθετη πλευρά με σημαντική πτώση πληθυσμού.
Η συζήτηση γύρω από την υπογεννητικότητα αφορά παράγοντες όπως η έλλειψη κοινωνικής στήριξης για τις οικογένειες, την ανεπαρκή παροχή σταθερής εργασίας και τη στέγη. Οι δημογραφικές προκλήσεις συνοδεύονται από την ανάγκη για πολιτικές που να στηρίζουν ουσιαστικά τους νέους και τις οικογένειες, προκειμένου να ανακοπεί η τάση της μείωσης των γεννήσεων.
Σύμφωνα με την Eurostat, η αύξηση των μεταναστευτικών ροών μετά την πανδημία Covid-19 συνέβαλε σημαντικά στην παρούσα δημογραφική εξέλιξη της Ε.Ε., με τη μετανάστευση να αποτελεί τον κύριο παράγοντα αύξησης του συνολικού πληθυσμού.
Η δημογραφική γήρανση και η μείωση των γεννήσεων προκαλούν προκλήσεις σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, επηρεάζοντας τα ασφαλιστικά συστήματα και την αγορά εργασίας σε όλη την Ευρώπη. Οι επόμενες δεκαετίες θεωρούνται κρίσιμες για τη χάραξη πολιτικών που θα αντιμετωπίσουν τις εξελισσόμενες δημογραφικές ανάγκες της Ένωσης.
