Ενώ η κυβέρνηση επικοινωνεί ένα αφήγημα κοινωνικής ευαισθησίας και μέριμνας για τα εργασιακά δικαιώματα, οι εξελίξεις στα παρασκήνια δείχνουν διαφορετική κατεύθυνση. Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, απέστειλε την Τρίτη επιστολή στους κοινωνικούς εταίρους, καλώντας τους σε διάλογο για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην υποχρέωση ενσωμάτωσης ευρωπαϊκής Οδηγίας του 2022, η οποία ωστόσο καθυστέρησε να θεσμοθετηθεί (το 2024) και αναμένεται να τεθεί ουσιαστικά σε εφαρμογή το 2025.
Μέχρι τότε, η πλειοψηφία των εργαζομένων εξακολουθεί να αμείβεται βάσει ατομικών συμβάσεων και όχι μέσω κλαδικών συμφωνιών, οι οποίες παρέχουν καλύτερους όρους αμοιβής και εργασίας. Η Ελλάδα, μάλιστα, παραμένει προτελευταία στην Ε.Ε. σε αγοραστική δύναμη, με τη Βουλγαρία να πλησιάζει επικίνδυνα για να την ξεπεράσει.
Η ΓΣΕΕ αποδέχτηκε την πρόσκληση διαλόγου, σημειώνοντας ωστόσο ότι τα προτεινόμενα από την κυβέρνηση αγγίζουν μόνο ένα μέρος των αιτημάτων της. Η Συνομοσπονδία επανέλαβε τη σταθερή θέση της για την πλήρη επαναφορά του πλαισίου των συλλογικών διαπραγματεύσεων, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη μετενέργεια, την επεκτασιμότητα και την καθολικότητα των συμβάσεων.
Παράλληλα, η κ. Κεραμέως προανήγγειλε την κατάρτιση ενός νέου εργασιακού νομοσχεδίου, με στόχο την «απλοποίηση διαδικασιών» στην αγορά εργασίας, όπως η διαδικασία πρόσληψης. Όπως δήλωσε στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, η στόχευση είναι η μείωση της γραφειοκρατίας και η αύξηση της «ευελιξίας». Ωστόσο, πίσω από τις διακηρύξεις αυτές, σύμφωνα με πληροφορίες, προωθούνται μέτρα που προκαλούν ανησυχία στους εργαζομένους και τις οργανώσεις τους.
Συγκεκριμένα, το υπό εξέταση πακέτο αλλαγών περιλαμβάνει:
Ευελιξία στον χρόνο εργασίας: Δυνατότητα διευθέτησης του ωραρίου σε εβδομαδιαία βάση, με «συναίνεση» του εργαζομένου. Έτσι, κάποιος μπορεί να εργάζεται 10 ώρες ημερησίως για κάποιες ημέρες και άλλες να απέχει, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης — ρύθμιση που καταργεί τον σταθερό προγραμματισμό ζωής.
Ηλεκτρονικές προσλήψεις: Εξετάζεται η δυνατότητα πρόσληψης μέσω κινητού τηλεφώνου, μέτρο που επιδιώκει την άρση γραφειοκρατικών εμποδίων αλλά εγείρει ερωτήματα περί διαφάνειας και ελέγχου.
Αύξηση υπερωριών: Προβλέπεται αύξηση των ετήσιων υπερωριών από 150 σε 200 ώρες, και αντίστοιχη αύξηση της ημερήσιας διάρκειας εργασίας.
Συμβάσεις «κατά παραγγελία»: Προωθείται η δυνατότητα σύναψης συμβάσεων πολύ μικρής διάρκειας (ακόμα και ημερήσιας), με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να βρίσκονται σε συνεχή ετοιμότητα και σε καθεστώς απόλυτης επισφάλειας.
Οι παραπάνω αλλαγές έρχονται την ώρα που η κυβέρνηση επιχειρεί να πείσει ότι δίνει προτεραιότητα στην επίλυση του δημογραφικού προβλήματος και στην ενίσχυση της οικογένειας, ενώ ταυτόχρονα προτείνει ρυθμίσεις που περιορίζουν σημαντικά τον ελεύθερο χρόνο και τη σταθερότητα των εργαζομένων.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί αν ο διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους θα οδηγήσει σε συναίνεση ή σε νέες συγκρούσεις, καθώς τα μέτρα που σχεδιάζονται επηρεάζουν τον πυρήνα των εργασιακών σχέσεων.
