Η Τουρκία απέτρεψε έρευνες του σκάφους Fugro Gauss για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας

Κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η παρέμβαση της Τουρκίας στην προγραμματισμένη δραστηριότητα του ερευνητικού πλοίου Fugro Gauss, υπό σημαία Γιβραλτάρ, το οποίο επρόκειτο να διεξαγάγει επιστημονικές έρευνες για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πλαίσιο του έργου υποβρύχιου καλωδίου οπτικών ινών “EMC”. Η Άγκυρα εξέδωσε αντί-NAVTEX, ακυρώνοντας την προγενέστερη ανακοίνωση της Λευκωσίας, χαρακτηρίζοντάς την «άκυρη και άνευ ισχύος» και ανέπτυξε αεροναυτικές δυνάμεις στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι το πλοίο παραβίαζε την τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα τουρκικών μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων και της εφημερίδας Μιλλιέτ, η Άγκυρα δήλωσε πως «δεν θα επιτρέψει καμία απόπειρα τετελεσμένων γεγονότων» στη Μεσόγειο και επέκρινε την ελληνοκυπριακή πλευρά για έκδοση παράνομης NAVTEX που περιλάμβανε περιοχή εντός των ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως αυτή έχει κατατεθεί στον ΟΗΕ από τις 18 Μαρτίου 2020.

Πηγές του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας ανέφεραν πως αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις της χώρας παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς το σκάφος, δηλώνοντας ότι κάθε δραστηριότητα εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας απαιτεί προηγούμενη συνεννόηση με την Άγκυρα. Την ίδια στιγμή, το τουρκικό ναυτικό προχώρησε σε άμεσες κινήσεις αποτροπής και, σύμφωνα με πληροφορίες, περιπολικό αεροσκάφος εξέδωσε προειδοποίηση προς το Fugro Gauss να μην προχωρήσει σε καμία επιστημονική δραστηριότητα στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή.

Η υπόθεση εγγράφεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Τουρκία να δηλώνει ότι θα μπλοκάρει οποιοδήποτε έργο υποδομής, όπως η τοποθέτηση καλωδίων ή αγωγών, που διέρχεται από περιοχές της θεωρούμενης υφαλοκρηπίδας της χωρίς τη ρητή συγκατάθεσή της. Η Μιλλιέτ επισημαίνει ότι παρόμοια απόπειρα είχε γίνει και από ελληνικής πλευράς τον Ιούλιο, κοντά στην Κάρπαθο, αλλά και εκεί η τουρκική παρουσία ήταν αποτρεπτική. Επιπλέον, οι τουρκικές αρχές διαχωρίζουν το συγκεκριμένο έργο EMC από το σχέδιο διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας “Great Sea” μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι και τα δύο έργα υπόκεινται στην ίδια νομική υποχρέωση προηγούμενης έγκρισης.

Η Άγκυρα υπενθυμίζει πως αντίστοιχο καλώδιο οπτικών ινών, το λεγόμενο “Blue Raman”, ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 2024 επειδή ακολουθήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες και η Τουρκία συναίνεσε. Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας στέλνει σαφές μήνυμα ότι δεν θα επιτραπεί καμία δραστηριότητα από τρίτους φορείς στην περιοχή χωρίς τουρκική συναίνεση, υπογραμμίζοντας ότι παρακολουθεί στενά όλες τις κινήσεις τόσο του πλοίου όσο και των εμπλεκομένων χωρών και εταιρειών.

Η κίνηση αυτή της Άγκυρας αναμένεται να εντείνει τη διπλωματική πίεση στην περιοχή και να φέρει εκ νέου στο προσκήνιο τις διμερείς εντάσεις Ελλάδας – Τουρκίας και Κύπρου – Τουρκίας στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών και της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, σε μια περίοδο όπου η γεωστρατηγική αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένει υψηλή.