Ιαπωνία: Αναθεώρηση νόμου διαδοχής χωρίς γυναίκες

Το ιαπωνικό κοινοβούλιο προχώρησε σήμερα σε μια σημαντική αναθεώρηση του νόμου περί αυτοκρατορικής διαδοχής, διατηρώντας ωστόσο τον αποκλεισμό των γυναικών από τον θρόνο. Η απόφαση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τη δημόσια γνώμη, καθώς οι δημοσκοπήσεις καταδεικνύουν ευρεία υποστήριξη για την ιδέα μιας γυναίκας αυτοκράτειρας. Το μέλλον του αυτοκρατορικού οίκου, τα μέλη του οποίου θεωρούνται απόγονοι της θεάς του ήλιου Αματεράσου, βασίζεται πλέον στον 19χρονο πρίγκιπα Χισαχίτο, ανιψιό του 66χρονου αυτοκράτορα Ναρουχίτο.

Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, αν ο πρίγκιπας Χισαχίτο δεν αποκτήσει γιο, η γραμμή διαδοχής θα σβήσει. Στην ιστορία της Ιαπωνίας, γυναίκες ανέβηκαν στον θρόνο των Χρυσανθέμων οκτώ φορές, με την τελευταία να βασιλεύει πριν από περίπου 250 χρόνια, ωστόσο η παρουσία τους στην εξουσία ήταν συνήθως προσωρινή. Ο νόμος του 1889 για τον αυτοκρατορικό οίκο προβλέπει ότι μόνο άνδρες μπορούν να γίνουν αυτοκράτορες, αποκλειστικά από την πατρική γραμμή διαδοχής, διάταξη που επαναλήφθηκε και το 1947.

Η συγκεκριμένη νομοθεσία αποκλείει de facto τη δημοφιλή πριγκίπισσα Άικο, 24 ετών, κόρη του Ναρουχίτο, καθώς και τις δύο μεγαλύτερες αδελφές του πρίγκιπα Χισαχίτο, από κάθε δυνατότητα να διεκδικήσουν τον θρόνο. Από το 1947, ο μονάρχης δεν έχει πολιτικό ρόλο, αλλά διατηρεί υψηλή συμβολική σημασία για το έθνος.

Νέοι κανόνες υιοθεσίας και αντιδράσεις

Το κείμενο που υιοθετήθηκε επιτρέπει την επιστροφή στην αυτοκρατορική οικογένεια, μέσω υιοθεσίας, μακρινών αρρένων συγγενών άνω των 15 ετών, υπό την προϋπόθεση ότι είναι εργένηδες. Οι συγγενείς αυτοί ανήκουν στους 11 κλάδους της αυτοκρατορικής οικογένειας που απομακρύνθηκαν από το μητρώο μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τον κοινό πρόγονο να ανάγεται στον 15ο αιώνα. Οι νέοι κανόνες καταργούν επίσης την πρακτική όπου οι γυναίκες έχαναν το βασιλικό καθεστώς τους όταν παντρεύονταν κοινό θνητό, όπως συνέβη το 2021 με την πριγκίπισσα Μάκο Κομούρο.

Η νομοθεσία υιοθετήθηκε μετά από εντατικές διαβουλεύσεις στο κυβερνών συντηρητικό κόμμα, με επικεφαλής την πρωθυπουργό Σαναέ Τακαΐτσι, η οποία αντιτίθεται στη γυναικεία διαδοχή. Ο βετεράνος του κόμματος, Σεϊτσίρο Μουρακάμι, χαρακτήρισε "εντελώς σκανδαλώδες" το γεγονός ότι αποκλείεται η πριγκίπισσα Άικο από τον θρόνο.

Κίνδυνος αποδυνάμωσης της υποστήριξης

Ο Ασαχίρο Κούνι, πρώην μέλος της αυτοκρατορικής οικογένειας, εξέφρασε αμφιβολίες για την υιοθεσία μακρινών συγγενών, τονίζοντας ότι ένας 15χρονος που έχει μεγαλώσει με ελευθερία θα δυσκολευόταν να προσαρμοστεί στη ζωή του παλατιού. Δημοσκόπηση της εφημερίδας Mainichi έδειξε ότι μόνο το 23% των Ιαπώνων υποστηρίζει την προοπτική αυτοκρατόρων από επανενταγμένους συγγενείς, ενώ πάνω από 70% τάσσεται υπέρ μιας γυναίκας αυτοκράτειρας.

Ο καθηγητής Χιντέγια Καουανίσι από το πανεπιστήμιο της Ναγκόγια υπογράμμισε ότι η νέα νομοθεσία δεν αντανακλά την κοινή γνώμη, κατηγορώντας το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα ότι επιδιώκει να διαφυλάξει μια αποκλειστικά ανδρική διαδοχή, αγνοώντας τη φωνή του λαού. "Αυτό εξηγείται από τον αρσενικό σωβινισμό της συντηρητικής βάσης", δήλωσε, προειδοποιώντας ότι οι τροπολογίες αυτές κινδυνεύουν να εξασθενήσουν τη δημόσια υποστήριξη προς το συμβολικό αυτοκρατορικό σύστημα.