ΙΕΑ: Νέα μείωση πρόβλεψης για ζήτηση πετρελαίου το 2026

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) προχώρησε σε σημαντική υποβάθμιση των εκτιμήσεών του για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2026, επικαλούμενος τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τη συνακόλουθη εκτόξευση των διεθνών τιμών των υδρογονανθράκων. Η απόφαση αυτή έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη επιβαρυμένο τοπίο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, όπου η αβεβαιότητα κυριαρχεί.

Σύμφωνα με την αναθεωρημένη έκθεση του Οργανισμού, που εδρεύει στο Παρίσι και λειτουργεί ως συμβουλευτικό όργανο του ΟΟΣΑ, η παγκόσμια ζήτηση για αργό πετρέλαιο αναμένεται να σημειώσει πτώση της τάξεως του 1,6 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως σε ετήσια βάση. Το νέο αυτό νούμερο αποτελεί σημαντική επιδείνωση σε σύγκριση με την προηγούμενη εκτίμηση του Ιουλίου, η οποία προέβλεπε μείωση κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως. Η συνολική παγκόσμια κατανάλωση για το 2026 τοποθετείται πλέον στα 103,29 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα, έναντι 103,46 εκατομμυρίων βαρελιών που ήταν η πρόβλεψη τον προηγούμενο μήνα.

Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ ως καταλύτης

Ο ΙΕΑ αποδίδει την επιδείνωση αυτή στον παρατεταμένο αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πλέον κρίσιμα σημεία διέλευσης για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Στην έκθεσή του, ο Οργανισμός επισημαίνει χαρακτηριστικά ότι ο αποκλεισμός και η επακόλουθη αύξηση των τιμών των καυσίμων συνεχίζουν να ασκούν σημαντική πίεση στην κατανάλωση. Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει ένα περιβάλλον έντονης αστάθειας, επηρεάζοντας τόσο τις βιομηχανικές όσο και τις καταναλωτικές δραστηριότητες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, ο Οργανισμός διαβλέπει μια σταδιακή βελτίωση της εικόνας κατά τη διάρκεια του έτους. Συγκεκριμένα, μετά από μια δραματική μείωση της ζήτησης κατά 4,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το πρώτο τρίμηνο και κατά 2,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το τρίτο τρίμηνο, αναμένεται μια ανάκαμψη της τάξεως των 0,58 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως κατά το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Αυτή η μερική ανάκαμψη, ωστόσο, δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τις μεγάλες απώλειες που καταγράφηκαν νωρίτερα.

Η προσφορά και οι επιπτώσεις στην αγορά

Στο μέτωπο της προσφοράς, η παγκόσμια αγορά εξακολουθεί να πλήττεται σοβαρά από την παράταση του αποκλεισμού του Ορμούζ. Η διατάραξη αυτή έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, μειώνοντας δραστικά τη διαθεσιμότητα πετρελαϊκών προϊόντων. Υπολογίζεται ότι περίπου 8,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την πετρελαϊκή παραγωγή του Κόλπου απουσιάζουν από την παγκόσμια αγορά, μια κατάσταση που ο ΙΕΑ έχει χαρακτηρίσει ως τη μεγαλύτερη διατάραξη της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου που έχει ποτέ καταγραφεί.

Η έλλειψη διυλισμένων προϊόντων, η οποία επιδεινώθηκε περαιτέρω από τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, έχει οδηγήσει τα περιθώρια διύλισης στη ζώνη του Ατλαντικού σε επίπεδα-ρεκόρ τον Ιούλιο. Το γεγονός αυτό είχε ως άμεσο αποτέλεσμα το ντίζελ να φτάσει σε τιμή διπλάσια από εκείνη του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.

Η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου αναμένεται να υποχωρήσει κατά μέσο όρο κατά 4,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026, φτάνοντας τα 102,02 εκατομμύρια βαρέλια ανά ημέρα. Ωστόσο, ο ΙΕΑ προβλέπει μια ισχυρή ανάκαμψη της τάξεως των 8,3 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως τον επόμενο χρόνο, με τη συνολική παραγωγή να φτάνει τα 110,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Οι προοπτικές και οι κίνδυνοι

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπογραμμίζει ότι μια ενδεχόμενη αποκλιμάκωση της πολεμικής σύρραξης θα μπορούσε να επιτρέψει τη σταδιακή επανάληψη των ροών πετρελαίου τους προσεχείς μήνες. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε ενδεχομένως περίσσεια προσφοράς προς το τέταρτο τρίμηνο του 2026, επιτρέποντας την ανασύσταση των παγκόσμιων στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Παρ' όλα αυτά, ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι αυτές οι προοπτικές βελτίωσης παραμένουν ιδιαίτερα εύθραυστες και εξαρτώνται από πλήθος αστάθμητων παραγόντων.

Ο ΙΕΑ καταλήγει με μια αυστηρή προειδοποίηση προς τις αγορές, τονίζοντας ότι ακόμη και αν η αγορά αναμένεται να επανέλθει σε πλεονάσματα προς το τέλος του έτους, οι σημαντικοί κίνδυνοι παραμένουν. Η ανάγκη για την άρση του αποκλεισμού του Ορμούζ καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική, καθώς τα προηγουμένως διαθέσιμα αποθέματα εξαντλούνται με ταχείς ρυθμούς, θέτοντας σε κίνδυνο την ενεργειακή ασφάλεια σε παγκόσμιο επίπεδο.