ΙΟΒΕ: Βαθαίνει η απαισιοδοξία των νοικοκυριών – Στο κόκκινο η καταναλωτική εμπιστοσύνη

Η ακρίβεια συνεχίζει να πιέζει τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς πλέον δεν περιορίζεται στα καύσιμα, αλλά επεκτείνεται σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στην κατανάλωση, η οποία εμφανίζει σαφή σημάδια κόπωσης, με τους πολίτες να περιορίζουν δαπάνες και να αντιμετωπίζουν το επόμενο διάστημα με έντονη απαισιοδοξία.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΟΒΕ, η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχώρησε εκ νέου τον Απρίλιο, επιβεβαιώνοντας ότι η οικονομική ανασφάλεια παραμένει βαθιά ριζωμένη στην ελληνική κοινωνία. Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης διαμορφώθηκε στις -54,7 μονάδες, από -52,5 μονάδες τον Μάρτιο.

Η επίδοση αυτή διατηρεί τους Έλληνες στην κορυφή της απαισιοδοξίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με μεγάλη απόσταση από άλλες χώρες. Ακολουθούν οι καταναλωτές της Ρουμανίας και της Σλοβενίας, γεγονός που δείχνει ότι η ελληνική περίπτωση παραμένει ιδιαίτερα επιβαρυμένη.

Τα νοικοκυριά βλέπουν νέα άνοδο τιμών

Πάνω από επτά στα δέκα νοικοκυριά στην Ελλάδα αναμένουν περαιτέρω αύξηση των τιμών, ενώ το 63% δηλώνει ότι δυσκολεύεται να καλύψει τις μηνιαίες ανάγκες του. Η καθημερινότητα των πολιτών επιβαρύνεται από το κόστος σε τρόφιμα, ενέργεια, μετακινήσεις και βασικές υπηρεσίες.

Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ δείχνουν ότι τα νοικοκυριά θεωρούν πως η οικονομική τους κατάσταση έχει επιδεινωθεί αισθητά μέσα στο τελευταίο δωδεκάμηνο. Ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στις -55,1 μονάδες, ενώ επτά στους δέκα καταναλωτές αναφέρουν επιδείνωση. Η προοπτική βελτίωσης εμφανίζεται εξαιρετικά περιορισμένη.

Ανάλογη είναι και η εικόνα για το επόμενο διάστημα. Το 69% των νοικοκυριών εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα χειροτερεύσει μέσα στους επόμενους 12 μήνες, με τον δείκτη να πέφτει στις -54,6 μονάδες. Ακόμη πιο βαριά είναι η εικόνα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας συνολικά, καθώς τρεις στους τέσσερις καταναλωτές προβλέπουν νέα επιδείνωση.

Περικοπές δαπανών και κατάρρευση αποταμίευσης

Η πίεση στα εισοδήματα οδηγεί σε άμεση αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς. Η διάθεση για μεγάλες αγορές περιορίζεται σημαντικά, με το 58% των πολιτών να δηλώνει ότι σκοπεύει να μειώσει τις δαπάνες του.

Την ίδια ώρα, η δυνατότητα αποταμίευσης καταγράφει κάθετη πτώση. Ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις -74,9 μονάδες, ενώ σχεδόν εννέα στα δέκα νοικοκυριά θεωρούν απίθανο να αποταμιεύσουν μέσα στο έτος. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την ένταση της οικονομικής στενότητας, καθώς για μεγάλο μέρος των πολιτών το εισόδημα επαρκεί οριακά για τις βασικές ανάγκες.

Οι πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν ισχυρές. Το 75% των καταναλωτών αναμένει συνέχιση της ανόδου των τιμών, γεγονός που ενισχύει την ανασφάλεια και περιορίζει περαιτέρω την κατανάλωση. Αν και οι προβλέψεις για την ανεργία εμφανίζουν μικρή αποκλιμάκωση, η συνολική εικόνα της έρευνας παραμένει αρνητική.

Περιορισμένη κατανάλωση και φόβος για το μέλλον

Η καθημερινότητα των νοικοκυριών δείχνει το βάθος της πίεσης. Το 63% δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ενώ αυξάνεται το ποσοστό όσων αναγκάζονται να χρησιμοποιούν αποταμιεύσεις για να καλύψουν τρέχουσες ανάγκες.

Παράλληλα, η αβεβαιότητα για το μέλλον ενισχύεται. Σχεδόν δύο στους τρεις καταναλωτές θεωρούν δύσκολο να προβλέψουν την οικονομική τους πορεία, στοιχείο που δείχνει ότι η ανασφάλεια δεν αφορά μόνο το σημερινό εισόδημα, αλλά και τις προσδοκίες για τους επόμενους μήνες.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στις μεγάλες επενδυτικές αποφάσεις των νοικοκυριών. Η πρόθεση αγοράς ή κατασκευής κατοικίας παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενώ υποχωρούν αισθητά και οι δαπάνες για ανακαίνιση ή βελτίωση κατοικίας.

Τα στοιχεία αυτά προϊδεάζουν για ασθενική ιδιωτική κατανάλωση και περιορισμένη δυναμική στην οικονομία. Η ακρίβεια, η αδυναμία αποταμίευσης και η απαισιοδοξία των νοικοκυριών δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η αγορά κινείται με χαμηλές αντοχές και αυξημένη επιφυλακτικότητα.