4 Αυγούστου 2026

ΙΟΒΕ: Ήπια υποχώρηση οικονομικού κλίματος, βελτίωση καταναλωτών

πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου

  • Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε ήπια, με επιδείνωση σε βιομηχανία και υπηρεσίες.
  • Κατασκευές και λιανικό εμπόριο κινούνται ανοδικά, με τα δημόσια έργα να στηρίζουν τις κατασκευές.
  • Η καταναλωτική εμπιστοσύνη βελτιώνεται σημαντικά, με ενίσχυση της πρόθεσης για μείζονες αγορές.
  • Οι πολεμικές συγκρούσεις διατηρούν τις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά ο τουρισμός και οι εξαγωγές δείχνουν θετικά σημάδια.

Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα οικονομικής συγκυρίας του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), ο δείκτης οικονομικού κλίματος παρουσίασε ήπια υποχώρηση, επηρεαζόμενος κυρίως από την επιδείνωση των προσδοκιών στους τομείς της βιομηχανίας και των υπηρεσιών. Αντιθέτως, οι τομείς των κατασκευών και του λιανικού εμπορίου κατέγραψαν ανοδική πορεία, ενώ ιδιαίτερα σημαντική είναι η βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, γεγονός που προσδίδει μια πιο αισιόδοξη διάσταση στη συνολική εικόνα.

Εστιάζοντας στους επιμέρους τομείς, οι κατασκευές επανέκαμψαν στην ανοδική τροχιά των τελευταίων μηνών, με την ανάπτυξη να στηρίζεται αποκλειστικά στην εκτέλεση δημοσίων έργων. Παράλληλα, το λιανικό εμπόριο εμφάνισε σημαντική ενίσχυση, η οποία αποδίδεται στις αισιόδοξες εκτιμήσεις των επιχειρηματιών τόσο για τις τρέχουσες όσο και για τις μελλοντικές πωλήσεις. Στον αντίποδα, ο τομέας των υπηρεσιών βίωσε έντονη υποχώρηση, καθώς όλοι οι επιμέρους παράγοντες που συνθέτουν τον σχετικό δείκτη κατέγραψαν απαισιόδοξες προβλέψεις. Στη βιομηχανία, οι προσδοκίες για την παραγωγή τους επόμενους μήνες παρουσίασαν μικρή εξασθένιση, υποδηλώνοντας μια συγκρατημένη στάση αναμονής.

Αισιοδοξία στα νοικοκυριά και προθέσεις για αγορές

Στο μέτωπο των νοικοκυριών, η εικόνα είναι σαφώς πιο ενθαρρυντική. Οι Έλληνες καταναλωτές διατυπώνουν σημαντικά πιο αισιόδοξες προβλέψεις για τα προσωπικά τους οικονομικά σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, ενώ βελτιώνεται και η εκτίμησή τους για τη γενικότερη οικονομική κατάσταση της χώρας. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, ωστόσο, είναι η ενίσχυση της πρόθεσης για πραγματοποίηση μειζόνων αγορών, ένας δείκτης που συχνά αντανακλά την εμπιστοσύνη των πολιτών στη σταθερότητα του οικονομικού περιβάλλοντος.

Η έρευνα του ΙΟΒΕ δεν παραλείπει να επισημάνει τις εξωγενείς προκλήσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ελληνική οικονομία. Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και στο Ρωσο-ουκρανικό μέτωπο συνεχίζονται, διατηρώντας τη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας και συσσωρεύοντας κινδύνους για το παγκόσμιο εμπόριο, τις αγορές εμπορευμάτων και τα κεφάλαια. Αυτή η γεωπολιτική αστάθεια συντηρεί τις πληθωριστικές πιέσεις στην ελληνική αλλά και στην ευρύτερη ευρωπαϊκή οικονομία, με άμεσες επιπτώσεις στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Παρ' όλα αυτά, διαφαίνονται ορισμένα θετικά σημάδια: το πλαίσιο για τις εξαγωγές και η ζήτηση στην Ευρώπη φαίνεται να βελτιώνονται σταδιακά, ενώ τα μέχρι στιγμής δεδομένα για τον εισερχόμενο τουρισμό κινούνται θετικά, χωρίς να αποτυπώνουν σημαντική επίδραση από την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Αναλυτική εικόνα των δεικτών ανά τομέα

Εξετάζοντας λεπτομερέστερα τα στοιχεία της έρευνας, προκύπτει μια πιο σύνθετη εικόνα. Στη βιομηχανία, το ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση εξασθένησε ήπια, ενώ το θετικό ισοζύγιο των προβλέψεων για την παραγωγή υποχώρησε ελαφρά. Το ύψος των αποθεμάτων διατηρήθηκε ουσιαστικά αμετάβλητο, υποδηλώνοντας σταθερότητα στην παραγωγική διαδικασία. Στις κατασκευές, οι ήπια θετικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών ενισχύθηκαν ελαφρά, ωστόσο οι θετικές προβλέψεις για την απασχόληση εξασθένισαν οριακά, δημιουργώντας μια μεικτή εικόνα για τον κλάδο.

Στο λιανικό εμπόριο, η βελτίωση ήταν εμφανής, με τις θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις να ενισχύονται σημαντικά. Οι προβλέψεις για την εξέλιξη των πωλήσεων στο επόμενο τρίμηνο κινήθηκαν ηπιότερα, ενώ το ύψος των αποθεμάτων αποκλιμακώθηκε οριακά, γεγονός που μπορεί να ερμηνευθεί ως μια πιο αποτελεσματική διαχείριση του στοκ. Στον τομέα των υπηρεσιών, η υποχώρηση ήταν γενικευμένη: οι θετικές εκτιμήσεις για την τρέχουσα κατάσταση των επιχειρήσεων εξασθένισαν ήπια, όπως και εκείνες για την τρέχουσα ζήτηση, ενώ οι προβλέψεις για τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξή της κινήθηκαν επίσης ήπια πτωτικά.

Τέλος, στην καταναλωτική εμπιστοσύνη καταγράφεται μια σαφής βελτίωση. Οι αρνητικές προβλέψεις των νοικοκυριών για την οικονομική κατάσταση της χώρας περιορίστηκαν, όπως και εκείνες για τη δική τους οικονομική κατάσταση. Το πιο αξιοσημείωτο είναι η σημαντική ενίσχυση των προβλέψεων για μείζονες αγορές, ενώ βελτιώθηκε ήπια και η πρόθεση για αποταμίευση. Αυτά τα στοιχεία συνηγορούν σε μια σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών, παρά τις συνεχιζόμενες εξωτερικές προκλήσεις.