Ιράν: 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου προς Κίνα

Η Τεχεράνη φαίνεται να ενεργοποιεί εκ νέου τις εξαγωγικές της δυνατότητες στον τομέα των υδρογονανθράκων, καθώς μεγάλες ποσότητες πετρελαίου που παρέμεναν δεσμευμένες λόγω των αμερικανικών κυρώσεων αρχίζουν να διοχετεύονται στη διεθνή αγορά. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την υπογραφή προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, δημιουργώντας νέα δεδομένα στην ενεργειακή γεωπολιτική σκακιέρα.

Σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα που συγκέντρωσε το Bloomberg, τουλάχιστον έντεκα δεξαμενόπλοια, τα οποία μεταφέρουν συνολικά είκοσι εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου, εντοπίστηκαν να αποπλέουν από το ιρανικό λιμάνι Τσαμπαχάρ, το οποίο βρίσκεται στον Κόλπο του Ομάν. Τα συγκεκριμένα πλοία είχαν προηγουμένως αποκλειστεί από τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος εμπόδιζε την έξοδό τους προς τον Ινδικό Ωκεανό, στο πλαίσιο της στρατηγικής περιορισμού της πρόσβασης της Τεχεράνης σε πετροδολάρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πετρελαίου φαίνεται να κατευθύνεται προς την Κίνα, η οποία παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού αργού.

Νέοι κανόνες διέλευσης στο Στενό του Ορμούζ

Η αύξηση των εξαγωγικών ροών συμπίπτει χρονικά με τις προσπάθειες του Ιράν να ενισχύσει τον έλεγχό του επί της ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ, μιας από τις πιο κρίσιμες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Η Αρχή του Περσικού Κόλπου του Ιράν, ένας φορέας που συστάθηκε πρόσφατα για την εποπτεία των διελεύσεων, δημοσίευσε έγγραφο στην επίσημη ιστοσελίδα της, στο οποίο ορίζεται ότι οι ναυτιλιακές εταιρείες οφείλουν να ακολουθούν συγκεκριμένες και προκαθορισμένες διαδρομές. Παράλληλα, στο ίδιο κείμενο περιγράφεται και το ενδεχόμενο επιβολής διοδίων για τη διέλευση, μια κίνηση που θα μπορούσε να έχει σημαντικές οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις.

Παρότι το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου σε ολόκληρη την περιοχή, το πιο εμφανές σημάδι χαλάρωσης των περιορισμών προήλθε από το λιμάνι του Τσαμπαχάρ. Το λιμάνι αυτό βρίσκεται εκτός του Περσικού Κόλπου, κοντά στα σύνορα του Ιράν με το Πακιστάν, γεγονός που το καθιστά στρατηγικό σημείο εξόδου για τα ιρανικά φορτία, παρακάμπτοντας εν μέρει τα στενά του Ορμούζ.

Αναβολή διαπραγματεύσεων και αβεβαιότητα

Η γεωπολιτική κατάσταση παραμένει ρευστή, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανέβαλαν την έναρξη των διαπραγματεύσεων για μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία, οι οποίες ήταν προγραμματισμένες να διεξαχθούν στην Ελβετία την Παρασκευή. Η καθυστέρηση αυτή έρχεται μετά από συγκρούσεις που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο θα επηρεαστεί η ασφαλής διέλευση των πλοίων από το Στενό του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν.

Ενδεικτικό της αβεβαιότητας που επικρατεί είναι το γεγονός ότι το πρωί της Παρασκευής δεν εντοπίστηκε κανένα μη ιρανικό δεξαμενόπλοιο να εξέρχεται από τον Περσικό Κόλπο. Αντίθετα, την Πέμπτη, πλοία που μετέφεραν σχεδόν δέκα εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου είτε εμφανίστηκαν έξω από τα στενά είτε τα διέσχιζαν. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του υπερδεξαμενόπλοιου Tenzan, το οποίο, αν και ήταν πλήρως φορτωμένο, επανεμφανίστηκε στον Κόλπο του Ομάν, δίνοντας την εντύπωση ότι διέσχισε το Ορμούζ κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πιθανό να αποκαλυφθούν και άλλες ροές φορτίων τις επόμενες ημέρες, καθώς τα πλοία πλέουν όλο και συχνότερα μέσω του Ορμούζ με απενεργοποιημένους τους αναμεταδότες εντοπισμού τους, ακολουθώντας διαδρομές κοντά στις ακτές του Ομάν, σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τον εντοπισμό και πιθανές παρεμβολές.