Ιράν: Ακυρώσεις πτήσεων λόγω αμερικανικών κυρώσεων

Η έναρξη ισχύος των νέων αμερικανικών κυρώσεων κατά του ιρανικού αεροπορικού τομέα έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς πτήσεις, με τις μεγάλες αεροπορικές εταιρείες του Ιράν να προχωρούν σε μαζικές ακυρώσεις δρομολογίων. Η κατάσταση παραμένει ρευστή και οι πραγματικές διαστάσεις του αντίκτυπου είναι ακόμη δύσκολο να αποτιμηθούν με ακρίβεια, καθώς οι εξελίξεις είναι ραγδαίες.

Παρά την γενικότερη εικόνα παράλυσης, δεν έχουν καθηλωθεί όλα τα αεροσκάφη. Ένα αεροπλάνο της Mahan Air, ενός εκ των δύο βασικών διεθνών αερομεταφορέων της χώρας, κατάφερε να προσγειωθεί στην Κίνα γύρω στις 11:40 ώρα Ελλάδας, γεγονός που υποδηλώνει ότι ορισμένοι διεθνείς διάδρομοι παραμένουν ανοιχτοί, τουλάχιστον προσωρινά.

Η κινεζική κυβέρνηση είχε ήδη από χθες απορρίψει τις αμερικανικές απειλές για επιβολή κυρώσεων σε οποιονδήποτε διατηρεί δεσμούς με τον ιρανικό αεροπορικό κλάδο, χαρακτηρίζοντας τα μέτρα ως «παράνομα μονομερή». Η στάση του Πεκίνου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιβίωση των ιρανικών αερογραμμών, καθώς η Κίνα αποτελεί έναν από τους λίγους εναπομείναντες μεγάλους εταίρους της Τεχεράνης.

Οι νέες κυρώσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως άνευ προηγουμένου, στοχεύουν στην περαιτέρω αύξηση της οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη. Στις αρχές του μήνα, η αμερικανική κυβέρνηση έθεσε στη «μαύρη λίστα» το σύνολο του ιρανικού τομέα αερομεταφορών, απειλώντας με κυρώσεις κάθε οργανισμό που συνεργάζεται με ιρανικές αεροπορικές εταιρείες. Ο στόχος των ΗΠΑ είναι σαφής: να παραλύσουν τις ιρανικές αερογραμμές «σε όλο τον κόσμο», αποκόπτοντάς τες από το διεθνές δίκτυο.

Οι επιπτώσεις των κυρώσεων είναι ήδη ορατές. Την Τρίτη, η Mahan Air ανακοίνωσε την αναστολή όλων των πτήσεών της προς τη γειτονική Τουρκία, κατόπιν αιτήματος των τουρκικών αρχών. Η κίνηση αυτή αποτελεί πλήγμα για τις μετακινήσεις μεταξύ των δύο χωρών, καθώς η Τουρκία αποτελούσε σημαντικό προορισμό για τους Ιρανούς ταξιδιώτες.

Σήμερα, μεγάλο ταξιδιωτικό πρακτορείο στην Τεχεράνη δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι οι πτήσεις προς Βαγδάτη (Ιράκ), Μουσκάτ (Ομάν), Κατάρ, Γεωργία και Αζερμπαϊτζάν έχουν επίσης ανασταλεί, και ότι δεν πωλούνται εισιτήρια για αυτούς τους προορισμούς. «Η κατάσταση είναι ασταθής και δεν πουλάμε εισιτήρια αυτή τη στιγμή, υπό τον φόβο ακυρώσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά ταξιδιωτικός πράκτορας, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Το Ιράν διαθέτει συνολικά 27 αεροπορικές εταιρείες, οι περισσότερες από τις οποίες εκτελούν εσωτερικές πτήσεις. Η Iran Air, ο εθνικός αερομεταφορέας, και η Mahan Air, μια ιρανική ιδιωτική εταιρεία, αποτελούν τους δύο κύριους διεθνείς αερομεταφορείς, εξυπηρετώντας κυρίως γειτονικές χώρες, αλλά και τη Ρωσία και την Κίνα. Η εξάρτηση από αυτές τις δύο εταιρείες για τις διεθνείς μετακινήσεις καθιστά τις επιπτώσεις των κυρώσεων ακόμη πιο σοβαρές.

Η Iran Air, σε ανακοίνωσή της που εξέδωσε πριν από την έναρξη ισχύος των κυρώσεων, τόνισε ότι δεν είχε λάβει επίσημες οδηγίες από την Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν ή το Ιράκ που να της απαγορεύουν να εξυπηρετεί αυτές τις χώρες που συνορεύουν με το Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ιστότοπο του διεθνούς αεροδρομίου της Τεχεράνης, η εταιρεία δεν φαινόταν να έχει σήμερα προγραμματισμένες πτήσεις προς αναχώρηση, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι επιχειρησιακές δυσκολίες είναι άμεσες.

Εκτός από την Κίνα, όλες οι πτήσεις που αναγράφονται για αναχωρήσεις και αφίξεις πραγματοποιήθηκαν από μικρότερες αεροπορικές εταιρείες. Ενδεικτικά, πτήσεις προς την Κωνσταντινούπολη και το Βαν (Τουρκία), τη Νατζάφ (Ιράκ) και το Ντουμπάι ήταν προγραμματισμένες, αλλά καμία δεν εκτελέστηκε από τη Mahan Air ή την Iran Air, επιβεβαιώνοντας την απομόνωση των δύο μεγάλων εταιρειών.

Αρκετές χώρες έχουν ήδη λάβει μέτρα σε απάντηση στις ανακοινώσεις των ΗΠΑ. Η Γεωργία απαγόρευσε όλες τις ιρανικές πτήσεις από το έδαφός της τη Δευτέρα, όπως και το Ομάν, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία ανέφεραν επίσης τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με το Μουσκάτ. Στο Ιράκ, οι αρχές δεν έχουν ακόμη εκδώσει επίσημη ανακοίνωση, αλλά το αεροδρόμιο της Βαγδάτης είναι κλειστό για ιρανικά αεροσκάφη, και πηγές, συμπεριλαμβανομένου ενός ανώτερου κυβερνητικού αξιωματούχου, δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η Βαγδάτη θα συμμορφωθεί με την απαγόρευση των ΗΠΑ.

Η ιρανική Πολιτική Αεροπορία ελπίζει να ανακατευθύνει τις πτήσεις προς το αεροδρόμιο της Νατζάφ, μιας ιερής πόλης στο κεντρικό Ιράκ, που είναι δημοφιλής στους Ιρανούς προσκυνητές, τόνισε εκπρόσωπός της σε ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Η προσπάθεια αυτή καταδεικνύει την ανάγκη εξεύρεσης εναλλακτικών λύσεων για τη διατήρηση της συνδεσιμότητας, έστω και υπό περιορισμούς.

Ο ιρανικός αεροπορικός κλάδος υπόκειται σε διάφορες κυρώσεις εδώ και χρόνια, γεγονός που έχει επιφέρει σοβαρές ζημιές στον στόλο και τις υποδομές του. Οι ισραηλοαμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου είχαν προκαλέσει το πλήρες κλείσιμο του ιρανικού εναέριου χώρου. Οι πτήσεις έχουν έκτοτε επαναληφθεί εν μέρει, αλλά μόνο ιρανικές εταιρείες επιτρέπεται επί του παρόντος να εκτελούν πτήσεις εκτός Ιράν, περιορίζοντας δραστικά τις διεθνείς επιλογές.