Ιράν: Δυσκολίες απορρόφησης πετρελαίου μετά την άρση κυρώσεων

Η Τεχεράνη αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την απορρόφηση των πετρελαϊκών της αποθεμάτων, ακόμη και μετά την άρση των διεθνών περιορισμών στις εισαγωγές ενέργειας. Αυτό οφείλεται, σύμφωνα με αναλυτές, στην αναπροσαρμογή της ενεργειακής στρατηγικής του μεγαλύτερου πελάτη της, της Κίνας, αλλά και στην αυξημένη προσφορά αργού από άλλους προμηθευτές που κατακλύζουν την παγκόσμια αγορά.

Η Κίνα, ως ο κορυφαίος εισαγωγέας αργού πετρελαίου παγκοσμίως, δεν επιδεικνύει την αναμενόμενη ζήτηση για ιρανικό πετρέλαιο, παρά το γεγονός ότι αποτελούσε παραδοσιακά τον βασικό αγοραστή της χώρας. Ο Fereidun Fesharaki, επίτιμος πρόεδρος της FGE NexantECA, ανέφερε χαρακτηριστικά στο CNBC ότι οι Κινέζοι δεν δείχνουν ενθουσιασμό για αγορές μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου από κανέναν προμηθευτή. Οι εισαγωγές αργού της Κίνας έχουν υποχωρήσει σημαντικά από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, με τη ζήτηση να περιορίζεται δραστικά. Συγκεκριμένα, τον Μάιο οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 29% σε ετήσια βάση, φτάνοντας στα 7,82 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2018, σύμφωνα με στοιχεία της Wind Information. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η μείωση των κινεζικών εισαγωγών από το Ιράν, οι οποίες τον Ιούνιο υποχώρησαν περισσότερο από το ήμισυ, στα περίπου 654.000 βαρέλια ημερησίως, σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, όπως μετέδωσε το Bloomberg.

Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να έχει εντείνει τη στρατηγική εστίαση της Κίνας στην πράσινη μετάβαση. Σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου για την Ασφάλεια και την Αναπτυξιακή Πολιτική (Institute for Security and Development Policy) με έδρα τη Στοκχόλμη, η σύγκρουση έδωσε νέα ώθηση στις προσπάθειες του Πεκίνου για ανάπτυξη μη ορυκτών πηγών ενέργειας. Ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ επανέλαβε την ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης ενός νέου ενεργειακού συστήματος, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και την ταχύτερη προώθηση των μεταρρυθμίσεων.

Την ίδια στιγμή, η πλευρά της προσφοράς ενισχύεται περαιτέρω. Η πετρελαϊκή συμμαχία OPEC+ συμφώνησε να προσθέσει 188.000 βαρέλια ημερησίως στον στόχο παραγωγής της για τον Αύγουστο. Όπως αναφέρεται σε έκθεση της United Overseas Bank, η αύξηση αυτή αποτελεί μέρος του σχεδίου για την ολοκλήρωση της αντιστροφής των περικοπών στην παραγωγή που είχαν εφαρμοστεί προηγουμένως, με αποτέλεσμα από την έναρξη του πολέμου να έχουν προστεθεί 940.000 βαρέλια ημερησίως στα όρια παραγωγής. Ο Tiago Lacerda, αναλυτής αγορών στη χρηματιστηριακή εταιρεία Axi, επιβεβαίωσε στο CNBC ότι η αύξηση της προσφοράς είναι πραγματική, σημειώνοντας έντονη συσσώρευση φορτίων στη θάλασσα. Το Ιράν έχει αποστείλει περισσότερα από 40 εκατομμύρια βαρέλια από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες ήραν τον ναυτικό αποκλεισμό, ενώ και οι ρωσικές εξαγωγές έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ.

Παρά την αυξημένη προσφορά, το ενδεχόμενο διαταραχών στις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει μια κρίσιμη παράμετρος που δεν μπορεί να αποκλειστεί. Το Ιράν έχει καταστήσει σαφές ότι η σημερινή ελεύθερη διέλευση από τα Στενά θα ισχύει μόνο για 60 ημέρες. Μετά το πέρας αυτής της περιόδου, η Τεχεράνη προτίθεται να επιβάλλει κλιμακωτά τέλη διέλευσης, όπως δήλωσε ο Fesharaki. Η πολιτική αυτή θα βασίζεται στη σχέση κάθε χώρας με το Ιράν, με τους φίλους να πληρώνουν λιγότερα και τους αντιπάλους να αντιμετωπίζουν υψηλότερα κόστη ή ακόμη και πλήρη αποκλεισμό.