Ιράν: Κρυφή διέλευση πετρελαιοφόρων από Ορμούζ

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, το Ιράν φέρεται να έχει προχωρήσει σε μια σειρά από μυστικές ναυτικές επιχειρήσεις, παραβιάζοντας de facto τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το πρακτορείο Bloomberg, έξι υπερδεξαμενόπλοια, τα οποία τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις, κατάφεραν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ με απενεργοποιημένους τους πομποδέκτες εντοπισμού, μεταφέροντας συνολικά περίπου 12 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου.

Η στρατηγική της σιωπής: Πλοία-φαντάσματα στον Περσικό Κόλπο

Η κίνηση αυτή πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση της Ουάσινγκτον για την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ από την Τρίτη 14 Ιουλίου. Τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια, μαζί με άλλα πλοία που συνδέονται με την Τεχεράνη, εκμεταλλεύτηκαν το χρονικό διάστημα μετά την ανάκληση, στις 7 Ιουλίου, της προσωρινής άδειας που είχε χορηγηθεί στο Ιράν για την εξαγωγή πετρελαίου. Η ανάκληση αυτή από την αμερικανική κυβέρνηση αποτέλεσε το έναυσμα για μια εντατική, αλλά αθέατη, προσπάθεια του Ιράν να εκκενώσει τα αποθέματά του.

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει λάβει δραματική τροπή, με τον Λευκό Οίκο να ανακοινώνει την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού από τις 4:00 μ.μ. (ώρα Ουάσινγκτον). Παράλληλα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε μια αιφνιδιαστική κίνηση, ζητώντας την καταβολή τέλους ύψους 20% για όλα τα φορτία που διέρχονται από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, υπό την προστασία των ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις για τον τρόπο εφαρμογής αυτού του μέτρου.

Σκοτεινές διελεύσεις και μηδενική ορατότητα

Τα διαθέσιμα δορυφορικά δεδομένα και τα στοιχεία παρακολούθησης πλοίων αποκαλύπτουν μια άνευ προηγουμένου εικόνα. Η ορατή ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ είχε σχεδόν εκμηδενιστεί νωρίς το πρωί της Τρίτης. Ενδεικτικά, μόνο ένα φορτηγό πλοίο ξηρού φορτίου κατευθυνόταν προς τη Σάρτζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ δύο πλοία μεταφοράς υγραερίου (LPG) προσέγγιζαν τα Στενά από την αντίθετη κατεύθυνση, επιχειρώντας να εξέλθουν από τον Κόλπο.

Οι λεγόμενες "σκοτεινές διελεύσεις", δηλαδή οι διελεύσεις πλοίων με απενεργοποιημένους τους πομποδέκτες, έχουν ξεπεράσει αριθμητικά τις ορατές, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την παρακολούθηση της πραγματικής ροής πετρελαίου. Πέρα από τα έξι ιρανικά υπερδεξαμενόπλοια, πολλά ακόμη πλοία που τελούν υπό αμερικανικές κυρώσεις και συνδέονται με την Τεχεράνη, όπως πετρελαιοφόρα, πλοία μεταφοράς υγραερίου και εμπορευματοκιβωτίων, έχουν εξέλθει από τα Στενά από τις 7 Ιουλίου. Εκτιμάται ότι αποτελούν μέρος συνολικών εξαγωγών 57 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου, τις οποίες το Ιράν κατάφερε να αποστείλει στο διάστημα μεταξύ των δύο αμερικανικών ναυτικών αποκλεισμών.

Ωστόσο, η κλιμάκωση των εχθροπραξιών και οι αμοιβαίες επιθέσεις κατά πλοίων τόσο από το Ιράν όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες καθιστούν αυτά τα ταξίδια εξαιρετικά επικίνδυνα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για μια απρόβλεπτη σύγκρουση στην καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.