Ιράν-Ομάν: Συμφωνία για νέες διαδρομές στα Στενά του Ορμούζ

Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν αναφορικά με τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται το άμεσο άνοιγμα του περάσματος. Σύμφωνα με δηλώσεις ιρανικής πηγής στο ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, η συμφωνία θέτει τη βάση επί της οποίας θα πραγματοποιηθεί η επαναλειτουργία, καθορίζοντας με σαφήνεια τις παραμέτρους ασφαλείας και κυριαρχίας.

Νέες διαδρομές εισόδου και εξόδου

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας προβλέπουν τον καθορισμό νέων διαδρομών εισόδου και εξόδου από τα Στενά. Ειδικότερα, η διαδρομή εισόδου στον Περσικό Κόλπο θα διέρχεται αποκλειστικά μέσα από τα ιρανικά χωρικά ύδατα, ενώ ένα τμήμα της διαδρομής εξόδου από τον Περσικό Κόλπο θα χρησιμοποιεί επίσης τα ιρανικά χωρικά ύδατα. Αυτή η διευθέτηση ενισχύει τον έλεγχο του Ιράν στη στρατηγική αυτή δίοδο.

Παράλληλα, η νότια διαδρομή θα παραμείνει κλειστή, παρά τις επίμονες πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για το άνοιγμά της. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών, συνδέοντας το άνοιγμα με την τήρηση των όρων που έχει θέσει από την πλευρά των ΗΠΑ.

Πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις

Η συμφωνία αυτή ερμηνεύεται ως ένα βήμα προς την άσκηση κυριαρχίας του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, με το άνοιγμα να εξαρτάται αποκλειστικά από τη συμμόρφωση των ΗΠΑ με τους όρους της Τεχεράνης. Στο πλαίσιο αυτό, τη Δευτέρα έχει προγραμματιστεί σύνοδος στο Ομάν, στην οποία θα συμμετάσχουν εκτός από τις χώρες του Κόλπου και το Ιράν, και το Ιράκ. Κατά τη διάρκεια της συνόδου, οι συμμετέχουσες χώρες θα ενημερωθούν για τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και Ομάν, χωρίς ωστόσο να αναμένεται η υπογραφή κάποιας δεσμευτικής συμφωνίας, όπως δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος.

Το Ιράν διαπραγματεύεται εδώ και μήνες με το Ομάν, το οποίο ελέγχει την απέναντι πλευρά των Στενών, μια συμφωνία που θα ρυθμίζει τις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Ορμούζ. Το Ομάν, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι οι διαπραγματεύσεις αυτές τυγχάνουν της στήριξης των άλλων χωρών του Κόλπου. Την Παρασκευή, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι εκπρόσωποί της θα παραστούν στη συνάντηση με τις άλλες χώρες του Κόλπου στο Ομάν τη Δευτέρα, ενώ το Ομάν δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα τη σύνοδο και οι υπόλοιπες χώρες τηρούν σιγή ιχθύος. Μόνο το Μπαχρέιν έχει ανακοινώσει ότι δεν θα συμμετάσχει σε οποιαδήποτε συνάντηση με τους Ιρανούς.

Ο δεύτερος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε στο πρακτορείο Reuters ότι η συνάντηση της Δευτέρας αποτελεί πρωτοβουλία του Ομάν και θα μπορούσε να αποτελέσει το έναυσμα για την εξέταση και άλλων περιφερειακών ζητημάτων, πέραν του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιδιώκει μια συμφωνία που θα της επιτρέπει να συλλέγει τέλη ναυσιπλοΐας από τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά, πρόταση την οποία το Ομάν απορρίπτει.

Το βασίλειο του Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται η έδρα του 5ου Αμερικανικού Στόλου, δήλωσε ότι δεν θα συμμετάσχει σε συναντήσεις με το Ιράν εάν δεν αποκατασταθούν προηγουμένως οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών του Μπαχρέιν υπενθύμισε ότι η Τεχεράνη έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον «πολιτικών υποδομών και εγκαταστάσεων» στη χώρα, τονίζοντας ότι η αποκατάσταση σχέσεων καλής γειτονίας προϋποθέτει τον τερματισμό των επιθέσεων και τον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας των κρατών.