Ιράν: Όροι για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, προχώρησε σε σημαντικές δηλώσεις αναφορικά με την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι η Τεχεράνη έχει διαβιβάσει επίσημα στις Ηνωμένες Πολιτείες τους όρους υπό τους οποίους θα ήταν διατεθειμένη να επιτρέψει την επαναλειτουργία της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού. Η συγκεκριμένη δήλωση έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αναταραχής, όπου η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει σχεδόν ανασταλεί λόγω των εχθροπραξιών.

Ο Γαλιμπάφ, ο οποίος κατέχει και το αξίωμα του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, υπήρξε κατηγορηματικός ως προς τη στάση της χώρας του. Όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, ο ίδιος τόνισε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει κανένα περιθώριο επιστροφής στην προηγούμενη κατάσταση των διαπραγματεύσεων ή άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, εφόσον δεν ικανοποιηθούν πλήρως οι προϋποθέσεις που έχουν τεθεί, δεν αναγνωριστούν τα νόμιμα δικαιώματα του ιρανικού έθνους και δεν τηρηθούν οι αμερικανικές δεσμεύσεις. Η θέση αυτή υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να μην υποχωρήσει χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ για την παγκόσμια οικονομία είναι τεράστια, καθώς πριν από την έναρξη του πολέμου, από αυτό το στενό περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών υδρογονανθράκων. Ωστόσο, μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και τον αποκλεισμό που επέβαλε η Τεχεράνη, η κυκλοφορία έχει σχεδόν διακοπεί. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε δικό τους αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση.

Ο Γαλιμπάφ διευκρίνισε ότι τα μηνύματα και οι όροι της Τεχεράνης διαβιβάσθηκαν με απόλυτη σαφήνεια στην άλλη πλευρά μέσω διαπραγματευτών, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη ενός διαύλου επικοινωνίας, έστω και έμμεσου, παρά την ένταση.

Την προηγούμενη ημέρα, Σάββατο, ο στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, είχε αναφερθεί στο θέμα, επισημαίνοντας ότι οι όροι του Ιράν διαβιβάσθηκαν στις ΗΠΑ μέσω του Κατάρ, το οποίο λειτουργεί ως μεσολαβητής για την επίλυση της κρίσης. Ο Ρεζαΐ, μιλώντας στο δίκτυο Al Jazeera, είχε σκιαγραφήσει τους βασικούς άξονες των απαιτήσεων της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι όροι περιλαμβάνουν τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών πόρων και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συγκεκριμένοι όροι περιλαμβάνονταν στο πρωτόκολλο του Ιουνίου, στο οποίο είχαν καταλήξει Ιράν και ΗΠΑ και το οποίο θα άνοιγε τον δρόμο προς μια μόνιμη συμφωνία, προτού αυτό καταρρεύσει. Ο Ρεζαΐ ζήτησε επίσης οι ΗΠΑ να τηρήσουν όλους αυτούς τους όρους προτού ακολουθήσουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Σε αυτές τις επικείμενες συνομιλίες αναμένεται να συζητηθεί και το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ένα ζήτημα που αποτελεί διαχρονική πηγή έντασης στη διεθνή σκηνή.

Παράλληλα, χθες το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι ο Πακιστανός υπουργός Εσωτερικών, Μοχσίν Νακβί, θα μεταβεί στην Τεχεράνη σήμερα για συνομιλίες, καθώς και το Πακιστάν διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή στην προσπάθεια αποκλιμάκωσης της κρίσης.