Ιράν: Συρρίκνωση ΑΕΠ 10,1% λόγω πολέμου

Η οικονομία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κατέγραψε δραματική συρρίκνωση κατά το πρώτο τρίμηνο του περσικού ημερολογίου, δηλαδή από τον Μάρτιο έως τα τέλη Ιουνίου, περίοδο κατά την οποία η χώρα δεχόταν σφοδρούς βομβαρδισμούς από τις ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Κυριακή από το κέντρο στατιστικών του Ιράν, το ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ) μειώθηκε κατά 10,1% σε ετήσια βάση, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαϊκού τομέα, γεγονός που αναδεικνύει την εύθραυστη φύση μιας οικονομίας που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές υδρογονανθράκων.

Η στρατιωτική σύγκρουση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν. Οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν για 40 ημέρες, με αλλεπάλληλους βομβαρδισμούς και ενέργειες αντιποίνων, προτού επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο. Στα μέσα Ιουνίου, η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον υπέγραψαν μια καταρχήν συμφωνία που θεωρητικά θα έβαζε τέλος στον πόλεμο. Ωστόσο, οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν ταχύτατα, με τα δύο μέρη να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβίαση των όρων της συμφωνίας, βυθίζοντας εκ νέου την περιοχή σε αβεβαιότητα.

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται πλέον το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν προπολεμικά περίπου το 20% του πετρελαίου που καταναλώνεται παγκοσμίως. Η Τεχεράνη διεκδικεί τον έλεγχό του, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού με ενέργεια. Σε αντίποινα, οι ΗΠΑ επανεπέβαλαν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, πλήττοντας καίρια τις ιρανικές εξαγωγές αργού, οι οποίες ήταν ήδη περίπλοκη υπόθεση λόγω των διεθνών κυρώσεων.

Κατά τη διάρκεια του προηγούμενου αμερικανικού αποκλεισμού, από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο, η χώρα δεν μπόρεσε να προχωρήσει στην εξαγωγή ούτε «ενός βαρελιού πετρελαίου», όπως είχε επισημάνει ο ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής και πρόεδρος του κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τον βαθύ αντίκτυπο των κυρώσεων και του αποκλεισμού στην κρατική οικονομία.

Η οικονομία του Ιράν δοκιμάζεται εδώ και χρόνια από τον χρόνιο υπερπληθωρισμό και τη μεγάλη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, του ριάλ, εξαιτίας των κυρώσεων. Ο πόλεμος επέτεινε ακόμη περισσότερο αυτό το φαινόμενο, το οποίο μειώνει με ραγδαίο ρυθμό την αγοραστική δύναμη των Ιρανών πολιτών. Τον Αύγουστο, ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 69,9% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τον επίσημο αριθμό, ο οποίος εκτιμάται ότι απέχει πολύ από το να αντανακλά τις πελώριες αυξήσεις τιμών, ειδικά στα διατροφικά προϊόντα.

Το ιρανικό νόμισμα συνεχίζει να υποχωρεί ως προς τη συναλλαγματική του ισοτιμία έναντι των ξένων νομισμάτων. Την Κυριακή, η ισοτιμία με το δολάριο ανερχόταν σε περίπου 1:2,3 εκατομμύρια ριάλ, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, το οποίο επικαλείται ιστότοπους που παρακολουθούν τη μαύρη αγορά συναλλάγματος. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προβλέπει συρρίκνωση κατά 5,4% του ΑΕΠ του Ιράν για φέτος, σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις του που δημοσιοποιήθηκαν τον Ιούλιο, επιβεβαιώνοντας τις ζοφερές προοπτικές της ιρανικής οικονομίας.