Ιράν: Σκληραίνει τη στάση του πριν τις αμερικανικές εκλογές

Στην καρδιά της Τεχεράνης, οι δρόμοι έχουν μετατραπεί σε σκηνικό έντονης αντιπαράθεσης, με πανό που φέρουν συνθήματα όπως «θάνατος στον Τραμπ» να κυριαρχούν, ενώ ορισμένα από αυτά απεικονίζουν ακόμη και σώματα Αμερικανών στρατιωτών. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με τον πιο γλαφυρό τρόπο την κλιμάκωση της έντασης, καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν επιλέγει να σκληρύνει την πολιτική της στάση, δύο μόλις μήνες πριν από τις κρίσιμες ενδιάμεσες βουλευτικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, η στρατιωτική δραστηριότητα εντείνεται, με τον αριθμό των πυραυλικών πληγμάτων να αυξάνεται σημαντικά, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας προς τη διεθνή κοινότητα.

Έξι μήνες έχουν περάσει από την έναρξη του πολέμου, και το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό, λειτουργώντας ως ένα de facto σημείο αποκλεισμού. Οι πρόσφατες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στην περιοχή είχαν ως άμεσο αποτέλεσμα την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, προκαλώντας αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο, η στρατηγική της Τεχεράνης αποσκοπεί στην αύξηση του πολιτικού και οικονομικού κόστους της σύγκρουσης για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, εκμεταλλευόμενη την προεκλογική περίοδο.

Η ιρανική ηγεσία δεν δείχνει κανένα σημάδι διάθεσης για υποχώρηση ή κατευνασμό, διακινδυνεύοντας ακόμη και την επανέναρξη εχθροπραξιών μεγάλης κλίμακας, παρόμοιων με εκείνες που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των 40 ημερών των αμερικανοϊσραηλινών βομβαρδισμών, από τις 28 Φεβρουαρίου έως την κατάπαυση του πυρός τον Απρίλιο. Παρά τον θάνατο πολλών ηγετών της και την απουσία του νέου ανώτατου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, από τη δημόσια σφαίρα, το Ιράν φαίνεται να επιμένει στην αναμέτρηση με τον «μεγάλο Σατανά», όπως αποκαλεί τις ΗΠΑ, συνεχίζοντας την πολιτική της ρήξης.

Ο Τομά Ζουνό, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Οτάβας, σχολίασε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι η ηγεσία του Ιράν «κρίνει πως οδεύει να κερδίσει τον πόλεμο και οι ΗΠΑ οδεύουν να τον χάσουν», την ώρα που η Ουάσιγκτον «δεν μπορεί να επιτρέψει κλιμάκωση». Ο ίδιος εκτιμά ότι η περίοδος της προεκλογικής εκστρατείας αποτελεί ένα «παράθυρο ευκαιρίας για να εκμεταλλευτεί την αμερικανική αδυναμία και να δημιουργήσει νέα περιφερειακή τάξη προς όφελός της».

Η «εποχή των αναλογικών αντιποίνων» έχει παρέλθει, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε την περασμένη Τετάρτη επιθέσεις εναντίον δέκα πλοίων που επιχειρούσαν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ, ενώ παράλληλα προανήγγειλε τη δημιουργία μιας νέας «απαγορευμένης ζώνης» πέρα από το στενό, στην οποία θα απαιτείται ειδική άδεια για τη διέλευση. Στόχος είναι ο πιο αποτελεσματικός έλεγχος αυτής της θαλάσσιας οδού, η οποία είναι στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.

Η Σάναμ Βακίλ, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο βρετανικό κέντρο μελετών Chatham House, προσθέτει ότι η Τεχεράνη στοιχηματίζει πως «η πίεση που ασκείται μέσω του αποκλεισμού του Ορμούζ και της απειλής για μεγαλύτερη διαταραχή» θα πλήξει τον εχθρό της ενόψει των εκλογών. Στο πλαίσιο αυτό, το Ιράν εξαπέλυσε επίθεση σε αμερικανική βάση στην Ιορδανία, ως αντίποινα για την καταστροφή πέντε ιρανικών τάνκερ από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις την προηγούμενη ημέρα. Το αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο CBS News ανέφερε ότι οκτώ αεροσκάφη F-15 υπέστησαν ελαφριές ζημιές, ενώ ένα αεροσκάφος υποστήριξης εκ του σύνεγγυς A-10 έχασε το ένα του φτερό.

Ο Μοχσέν Ρεζαεΐ, γραμματέας του ανωτάτου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας του Ιράν, εμφανίστηκε την Κυριακή με στρατιωτική περιβολή, δηλώνοντας κατηγορηματικά: «Δεν εμπιστευόμαστε τις ΗΠΑ και δεν θα κάνουμε ούτε βήμα όσο δεν παίρνουν μέτρα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης». Τόνισε μάλιστα ότι αν η Ουάσιγκτον επιθυμεί πρόοδο, θα πρέπει να το μεταφράσει «σε πράξεις». Οι Φρουροί της Επανάστασης, το ισχυρό στρατιωτικό σώμα του Ιράν, παρουσίασαν μια σειρά απαιτήσεων για τον τερματισμό του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της απόσυρσης του ισραηλινού στρατού από τον νότιο Λίβανο και της αποδέσμευσης παγωμένων πόρων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ύψους 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Αλί Αλφονέ, ερευνητής στο Arab Gulf States Institute, επισημαίνει ότι «το Ιράν δεν μπορεί να νικήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ», αλλά «ελπίζει να αποδυναμώσει πολιτικά τον πρόεδρο Τραμπ συνεισφέροντας στην ήττα των Ρεπουμπλικάνων στις εκλογές — αυξάνοντας τώρα τις τιμές των καυσίμων και θυμίζοντας στους Αμερικανούς ψηφοφόρους ότι ο πρόεδρός τους οδήγησε τις ΗΠΑ σ’ έναν “πόλεμο δίχως τέλος” που υποσχόταν να αποφύγει». Αναφερόμενος στην υποτιθέμενη ιρανική στρατηγική, ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε την περασμένη Τετάρτη το Ιράν πως προσπαθεί «απεγνωσμένα» να επηρεάσει το αποτέλεσμα των αμερικανικών βουλευτικών εκλογών, διαβεβαιώνοντας ότι «ο πόλεμος θα λάβει τέλος αμέσως μετά τις εκλογές», καθώς οι Ιρανοί «δεν μπορούν να αντέξουν πολύ ακόμα».

Ωστόσο, πίσω από τη φαινομενική αυτή σιγουριά, η Wall Street Journal ανέφερε ότι ο πρόεδρος έχει προειδοποιηθεί από συμβούλους του πως το Ιράν μπορεί να συνεχίσει να αντιστέκεται στις ΗΠΑ για πολύ καιρό αφού τερματιστεί η δεύτερη θητεία του, τον Ιανουάριο του 2029. Στο εσωτερικό, οι ιρανικές αρχές αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις, κυρίως την οικονομική κρίση που πυροδότησε τον περασμένο χειμώνα διαδηλώσεις, οι οποίες καταπνίγηκαν στο αίμα. Ο Τομά Ζουνό προειδοποιεί ότι «υπάρχει αληθινός κίνδυνος το Ιράν να πάει υπερβολικά μακριά», προσθέτοντας πως η κυβέρνησή του είναι «πολύ ευάλωτη σε εσωτερικό επίπεδο» και ότι «η λαϊκή οργή θα συνεχίσει να μεγεθύνεται όσο η οικονομική κατάσταση χειροτερεύει».