Ιρανικές συνομιλίες στη Ντόχα με ΗΠΑ

Μια ιρανική αντιπροσωπεία αναμένεται να συναντηθεί σήμερα με διαπραγματευτές στη Ντόχα του Κατάρ, στο πλαίσιο των συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου. Οι ιρανικές αρχές υπογραμμίζουν ότι δεν θα υπάρξουν άμεσες επαφές με την αμερικανική πλευρά, διατηρώντας μια στάση επιφυλακτικότητας.

Στο μεταξύ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ έφτασαν στη Ντόχα χθες Τρίτη για "υψηλού επιπέδου" συνομιλίες, όπως τις χαρακτήρισε ο Λευκός Οίκος. Η παρουσία τους υποδηλώνει τη σημασία που αποδίδει η Ουάσινγκτον στις διαπραγματεύσεις αυτές.

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι επρόκειτο να διεξαχθούν συνομιλίες μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Τεχεράνης χθες Τρίτη. "Το Ιράν ζήτησε μια συνάντηση. Θα πραγματοποιηθεί αύριο (σ.σ. την Τρίτη) στη Ντόχα", είχε πει, προκαλώντας αντιδράσεις και προσδοκίες.

Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σέιχ Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλράχμαν αλ Θάνι, είναι μεταξύ αυτών που θα συναντηθούν με τους δύο Αμερικανούς απεσταλμένους, γεγονός που αναδεικνύει τον ρόλο του Κατάρ ως διαμεσολαβητή. Όπως εξήγησε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Μάζεντ αλ Ανσάρι, ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να ξεκινήσουν χαμηλού επιπέδου τεχνικές συνομιλίες. "Εξ όσων γνωρίζω δεν έχει προγραμματιστεί καμία άμεση συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών τις επόμενες ημέρες", πρόσθεσε, αποσαφηνίζοντας το τοπίο.

Αντίστοιχες ήταν οι δηλώσεις και του εκπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ο οποίος σημείωσε ότι σήμερα θα υπάρξει συνάντηση με τους διαπραγματευτές, αλλά τόνισε ότι "τις επόμενες ημέρες δεν έχει προγραμματιστεί καμία συνάντηση με την αμερικανική πλευρά σε κανένα επίπεδο".

Αντικρουόμενες ανακοινώσεις και τεχνικές ομάδες

ΗΠΑ και Ιράν έχουν επανειλημμένα εκδώσει αντικρουόμενες ανακοινώσεις αναφορικά με τις μεταξύ τους διαπραγματεύσεις, μετά την έναρξη των συζητήσεων που οδήγησαν στην υπογραφή μνημονίου κατανόησης στις 17 Ιουνίου. Ένας διπλωμάτης που έχει γνώση των συνομιλιών δήλωσε στο AFP ότι οι αμερικανικές και οι ιρανικές "τεχνικές ομάδες" αναμένεται να συναντηθούν για να συζητήσουν "την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης" που σύναψαν οι δύο χώρες. "Οι δίαυλοι επικοινωνίας για την αποτροπή επεισοδίων λειτουργούν", πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διπλωματικής οδού.

Ο γρίφος του Στενού του Ορμούζ

Αν και η υπογραφή πρωτοκόλλου συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης συνέβαλε στην αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, παραμένουν σημαντικές εντάσεις γύρω από τη διαχείριση του στρατηγικού Στενού του Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα επιβραδύνθηκε αυτό το Σαββατοκύριακο μετά από δύο επιθέσεις σε πλοία.

Συνολικά 29 πλοία που μετέφεραν πρώτες ύλες διέσχισαν το στενό το Σάββατο και 12 την Κυριακή, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kpler, αριθμός σημαντικά χαμηλότερος από ό,τι τις προηγούμενες ημέρες. Το Ιράν επαναλαμβάνει εδώ και εβδομάδες ότι θέλει να επιβάλλει στο Στενό τέλη διέλευσης με κάποια μορφή, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά.

Μετά την άρση του αποκλεισμού που ακολούθησε την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης, το Ιράν έχει εξαγάγει "πάνω από 40 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου", δήλωσε ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, σε συνέντευξη που μεταδόθηκε χθες το βράδυ στην ιρανική κρατική τηλεόραση. Αντίθετα, κατά τη διάρκεια των προηγούμενων 50 έως 60 ημερών, "δεν ήμασταν καθόλου σε θέση να εξαγάγουμε ούτε ένα βαρέλι πετρελαίου", σημείωσε, τονίζοντας την οικονομική σημασία της συμφωνίας.

Ωστόσο, σε ό,τι αφορά το Στενό του Ορμούζ, ο Γαλιμπάφ υπογράμμισε ότι η κυριαρχία του "ανήκει στο Ιράν και το Ομάν και η ναυσιπλοΐα στο Στενό υπόκειται σε ρυθμίσεις που καθορίζονται από το Ιράν". Από την πλευρά του, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να επιβάλλει διόδια στο Στενό του Ορμούζ, σημειώνοντας σε συνέντευξή του στο The Michael Knowles Show: "Αυτό δεν θα τελειώσει σε ένα σημείο όπου οι Ιρανοί θα εισπράττουν διόδια από τα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ". Σύμφωνα με τον ίδιο, η διέλευση πετρελαίου από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό έχει επιστρέψει στα επίπεδα πριν το ξέσπασμα του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου.

Επιστροφή στις εχθροπραξίες ή διπλωματία;

Κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι στοχοθέτησε δύο πλοία στο Στενό του Ορμούζ την προηγούμενη εβδομάδα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι βομβάρδισαν σε αντίποινα στόχους στο ιρανικό έδαφος. Το Ιράν απάντησε στοχοθετώντας το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, κλιμακώνοντας την ένταση. Η κατάσταση πλέον φαίνεται να έχει ηρεμήσει στο στρατιωτικό επίπεδο, αν και ο Γαλιμπάφ επανέλαβε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη "για πόλεμο", αν και προτιμά "τον διάλογο".

Αναζητώντας τρόπους να αρθεί το αδιέξοδο, ο Τραμπ έχει επίσης σκεφθεί την επιστροφή στις εχθροπραξίες και έχει συνομιλήσει με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ, τον στρατηγό Ντα Κέιν, για το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων, ανέφερε σε άρθρο της η Wall Street Journal επικαλούμενη πηγές που έχουν γνώση των συνομιλιών. Προς το παρόν όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αποφασίσει να δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία, πρόσθετε το άρθρο, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο για μια ειρηνική λύση.