Ισλανδία: Η αντιπολίτευση λέει όχι στην ένταξη στην ΕΕ

Σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων και έντονων συζητήσεων για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ισλανδία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο δίλημμα. Η αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Γκούντρουν Χαφσταϊνσντότιρ, ηγέτις του Κόμματος της Ανεξαρτησίας, εξέφρασε με σαφήνεια την αντίθεσή της στην προοπτική ένταξης της χώρας στην ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο δεν θα αποτελούσε πανάκεια για τα οικονομικά προβλήματα ούτε θα ενίσχυε την εθνική ασφάλεια. Η τοποθέτηση αυτή έρχεται ενόψει του δημοψηφίσματος της 29ης Αυγούστου, το οποίο θα κρίνει την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Η θέση της αντιπολίτευσης για την ασφάλεια

Η κυρία Χαφσταϊνσντότιρ, σε δηλώσεις της στο πρακτορείο Reuters, τόνισε ότι η ασφάλεια της Ισλανδίας θεμελιώνεται στη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και στη διμερή αμυντική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπογράμμισε ότι, παρόλο που η χώρα θα πρέπει να διατηρεί στενή συνεργασία με την ΕΕ σε ζητήματα όπως η επιβολή κυρώσεων, η ενεργειακή ασφάλεια και η εξωτερική πολιτική, η πλήρης ένταξη δεν συνιστά λύση. «Η ΕΕ δεν υποκαθιστά το ΝΑΤΟ και η ένταξη στην ΕΕ δεν είναι μια μαγική ασπίδα ενάντια στον γεωπολιτικό κίνδυνο», ανέφερε χαρακτηριστικά, απορρίπτοντας το αφήγημα ότι η Ένωση θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη προστασία έναντι εξωτερικών απειλών.

Το δημοψήφισμα και η κοινή γνώμη

Το επικείμενο δημοψήφισμα δεν αφορά άμεσα την ένταξη, αλλά την επανέναρξη των συνομιλιών που είχαν παγώσει από το 2013, όταν ανέλαβε την εξουσία μια ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση. Οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα πρέπει να επικυρωθεί από ένα δεύτερο δημοψήφισμα. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 44,5% των Ισλανδών τάσσεται υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών, το 39,4% είναι αντίθετο, ενώ το 14,6% παραμένει αναποφάσιστο. Ωστόσο, η πλειοψηφία των πολιτών εξακολουθεί να είναι κατά της ουσιαστικής ένταξης στην ΕΕ, γεγονός που καταδεικνύει τον βαθύ διχασμό στην κοινωνία.

Από την άλλη πλευρά, ο υπουργός Οικονομικών, Ντάντι Μαρ Κριστόφερσον, ο οποίος υποστηρίζει το «ναι», έχει προειδοποιήσει ότι η ένταξη είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία της χώρας από τον εξαναγκασμό των μεγάλων δυνάμεων και για την αντιμετώπιση του υψηλού κόστους ζωής. Οι απειλές του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τη Γροιλανδία, η οποία συνορεύει με την Ισλανδία στην Αρκτική, έχουν πυροδοτήσει έντονες διατλαντικές αντιπαραθέσεις, με τον Κριστόφερσον να υποστηρίζει ότι η γεωπολιτική κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά. Παρ' όλα αυτά, η κυρία Χαφσταϊνσντότιρ δήλωσε ότι οι απειλές αυτές δεν μεταβάλλουν τη θέση της.

Οικονομικές προκλήσεις και ο ρόλος της αλιείας

Στο οικονομικό πεδίο, η ηγέτις της αντιπολίτευσης υποστήριξε ότι το υψηλό κόστος ζωής στην Ισλανδία οφείλεται σε δομικά προβλήματα, όπως η μικρή και απομονωμένη αγορά με περιορισμένο ανταγωνισμό σε τομείς όπως τα τρόφιμα και η στέγαση. Η οικονομία της χώρας ταλανίζεται εδώ και χρόνια από υψηλό πληθωρισμό και υψηλά επιτόκια, ιδιαίτερα μετά την πανδημία COVID-19. Η ίδια τόνισε ότι η ένταξη στην ΕΕ δεν θα μπορούσε να διορθώσει αυτές τις παθογένειες.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον τομέα της αλιείας, ο οποίος αποτελεί έναν από τους πυλώνες της οικονομίας και της εθνικής ταυτότητας, μαζί με τον τουρισμό και το αλουμίνιο. Ο κλάδος εκφράζει φόβους ότι η ένταξη στην Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ θα μπορούσε να οδηγήσει στο άνοιγμα των ισλανδικών υδάτων σε ξένους αλιευτικούς στόλους. «Η αλιεία βρίσκεται στο DNA μας, είναι κομμάτι της ανεξαρτησίας μας. Είναι εντελώς απαράδεκτο να μοιραστούμε τα αλιεύματά μας με άλλες χώρες. Δεν θα το δεχτούμε ποτέ αυτό», κατέληξε η κυρία Χαφσταϊνσντότιρ, υπογραμμίζοντας την αδιαπραγμάτευτη στάση της.