Ισπανία: Πρόωρες εκλογές στις 29 Νοεμβρίου – Στις κάλπες ο Σάντσεθ

Σε πρόωρες εθνικές εκλογές στις 29 Νοεμβρίου 2026 οδηγείται η Ισπανία, μετά την απόφαση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να προσφύγει στις κάλπες, στον απόηχο της κοινοβουλευτικής ήττας της κυβέρνησής του για τα έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε την απόφασή του τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, βάζοντας τέλος στα σενάρια των τελευταίων ημερών για επίσπευση των εκλογών. Η κανονική ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής περιόδου τοποθετούνταν το 2027.

Ο Σάντσεθ αιτιολόγησε την επιλογή του υποστηρίζοντας ότι απαιτείται «ανανέωση και διεύρυνση της λαϊκής υποστήριξης προς την κυβέρνηση», καλώντας ουσιαστικά τους Ισπανούς ψηφοφόρους να αποφασίσουν για τη μελλοντική κατεύθυνση της χώρας.

Όπως ανέφερε, η Ισπανία πρέπει να κινητοποιηθεί ώστε από τις κάλπες να προκύψει μια ευρύτερη κοινοβουλευτική πλειοψηφία που θα μπορεί να στηρίξει την κυβερνητική πολιτική.

Η στεγαστική κρίση έφερε την πρόωρη κάλπη

Η πολιτική κρίση επιταχύνθηκε μετά την απόρριψη από το ισπανικό κοινοβούλιο δύο κυβερνητικών διαταγμάτων για τη στέγαση. Οι προτάσεις καταψηφίστηκαν από το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, το Vox και το καταλανικό Junts, στερώντας από την κυβέρνηση την αναγκαία κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Μεταξύ των μέτρων που δεν εγκρίθηκαν περιλαμβάνονταν η παράταση της προστασίας ευάλωτων ενοικιαστών από εξώσεις, ρυθμίσεις για την ανανέωση μισθωτηρίων και παρεμβάσεις στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Η ήττα της κυβέρνησης στη Βουλή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το στεγαστικό πρόβλημα έχει μετατραπεί σε ένα από τα κυρίαρχα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα της Ισπανίας.

Το Σάββατο πραγματοποιήθηκαν δεκάδες συγκεντρώσεις και πορείες σε μεγάλες πόλεις, μεταξύ των οποίων η Μαδρίτη, η Βαρκελώνη και η Βαλένθια, με βασικό αίτημα μεγαλύτερη προστασία των ενοικιαστών και περιορισμό του κόστους στέγασης.

Οι κινητοποιήσεις είχαν ενταθεί μετά την έξωση 87χρονης γυναίκας στη Μαδρίτη, υπόθεση που εξελίχθηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης και αύξησε την πίεση προς την κυβέρνηση για άμεσες παρεμβάσεις.

Ο Σάντσεθ επιχείρησε μέχρι την τελευταία στιγμή να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη για τα μέτρα, όμως οι δύο σχετικές ψηφοφορίες κατέληξαν σε ήττα της κυβέρνησης. Το πρώτο διάταγμα απορρίφθηκε με 178 ψήφους έναντι 172 και το δεύτερο με 184 έναντι 166.

Νέα αναμέτρηση μετά από οκτώ χρόνια Σάντσεθ στην εξουσία

Ο Πέδρο Σάντσεθ βρίσκεται στην πρωθυπουργία από τον Ιούνιο του 2018 και έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να διατηρεί την κυβέρνησή του μέσα από σύνθετες κοινοβουλευτικές συμμαχίες.

Στις εκλογές του 2023, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα είχε αναδειχθεί πρώτο σε έδρες, χωρίς όμως να συγκεντρώνει την απαιτούμενη πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ο Σάντσεθ παρέμεινε τελικά στην εξουσία σχηματίζοντας κυβέρνηση συνασπισμού και εξασφαλίζοντας κοινοβουλευτική υποστήριξη από αριστερές, καταλανικές και βασκικές πολιτικές δυνάμεις.

Η συγκεκριμένη κοινοβουλευτική ισορροπία αποδείχθηκε ιδιαίτερα εύθραυστη. Η απόρριψη των μέτρων για τη στέγαση από το Junts, μαζί με PP και Vox, επιβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση δυσκολευόταν πλέον να διατηρήσει σταθερή πλειοψηφία για κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Η απόφαση για τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου μετατρέπει πλέον τη στεγαστική κρίση σε ένα από τα βασικά πεδία της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Ο Σάντσεθ αναμένεται να παρουσιάσει την αναμέτρηση ως επιλογή ανάμεσα στη συνέχιση μιας προοδευτικής κοινωνικής πολιτικής και σε μια διαφορετική κατεύθυνση που προτείνουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Από την άλλη πλευρά, το Λαϊκό Κόμμα και το Vox αναμένεται να επικεντρώσουν την κριτική τους στην οικονομική πολιτική, στη δυσκολία της κυβέρνησης να εξασφαλίσει σταθερές πλειοψηφίες και στον τρόπο με τον οποίο ο Σάντσεθ διαχειρίστηκε τις συνεργασίες του με τα περιφερειακά κόμματα.

Η Ισπανία μπαίνει έτσι σε μια σύντομη και ιδιαίτερα κρίσιμη προεκλογική περίοδο, με το κόστος στέγασης, τα ενοίκια, την οικονομία και τη δυνατότητα σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης να βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής σύγκρουσης μέχρι τις κάλπες της 29ης Νοεμβρίου.