Ισραήλ και Λίβανος στο τραπέζι της Ρώμης για σύνορα, στρατό και ειρήνη

Τη διεξαγωγή νέου γύρου συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου επιβεβαίωσε τη Δευτέρα 27 Ιουλίου η αμερικανική διπλωματία. Οι επαφές θα πραγματοποιηθούν στη Ρώμη από την Τρίτη 4 έως και την Πέμπτη 6 Αυγούστου, με βασικό αντικείμενο τη δημιουργία «πιλοτικών ζωνών» στον νότιο Λίβανο, οι οποίες προβλέπεται να παραδοθούν στον λιβανικό στρατό μετά την αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.

Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας, ανέφερε ότι τεχνικά κλιμάκια των δύο πλευρών θα επικεντρωθούν στην εφαρμογή της συμφωνίας-πλαισίου που έχει ήδη διαμορφωθεί. Στην ατζέντα περιλαμβάνονται η επέκταση των πιλοτικών ζωνών, η διευθέτηση εκκρεμοτήτων που συνδέονται με τα σύνορα και η προετοιμασία του εδάφους για μια ενδεχόμενη συμφωνία ειρήνης.

Ισραήλ και Λίβανος δεν διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις, γεγονός που καθιστά τις συνομιλίες ιδιαίτερα κρίσιμες. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διαμορφώσει έναν μηχανισμό σταδιακής αποκλιμάκωσης, μέσα από ελεγχόμενες αποχωρήσεις ισραηλινών δυνάμεων και παράλληλη ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στις περιοχές που θα εκκενώνονται.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι τα συμπεράσματα από τις πρώτες πιλοτικές ζώνες θα αξιοποιηθούν για τη βελτίωση του σχεδίου. Στόχος είναι η διαδικασία να επεκτείνεται προοδευτικά, εφόσον διαπιστωθεί ότι οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς νέα στρατιωτική κλιμάκωση.

Καταγγελίες του λιβανικού στρατού για τις ισραηλινές επιχειρήσεις

Το σχέδιο των συνομιλιών επισκιάζεται από τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ στον νότιο Λίβανο. Ο λιβανικός στρατός καταδίκασε την Κυριακή τη δράση των ισραηλινών δυνάμεων, επισημαίνοντας ότι οι επιχειρήσεις εμποδίζουν την ανάπτυξή του στις περιοχές που προβλέπεται να περάσουν υπό τον έλεγχό του.

Η ανάπτυξη των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας που υπέγραψαν οι δύο κυβερνήσεις στην Ουάσιγκτον τον Ιούνιο. Η συμφωνία προέβλεπε τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από συγκεκριμένες περιοχές του νοτίου Λιβάνου και την παράδοσή τους στον στρατό της χώρας.

Παρά τις δεσμεύσεις, το Ισραήλ εξακολουθεί να διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε μεγάλο τμήμα του νότου. Η κατάσταση αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη Βηρυτό, καθώς θεωρείται ότι παραβιάζει το πνεύμα της συμφωνίας και δυσχεραίνει την αποκατάσταση της κυριαρχίας του λιβανικού κράτους στις συγκεκριμένες περιοχές.

Τη διεξαγωγή των συνομιλιών στη Ρώμη είχε προαναγγείλει λίγες ημέρες νωρίτερα ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι. Η ιταλική πρωτεύουσα επιλέχθηκε ως τόπος των τεχνικών διαπραγματεύσεων, με την Ουάσιγκτον να διατηρεί ενεργό ρόλο στη διαδικασία.

Ο όρος για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ

Κρίσιμο σημείο της συμφωνίας του Ιουνίου αποτελεί ο όρος για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ. Το σιιτικό κίνημα, το οποίο διατηρεί στενές σχέσεις με το Ιράν, κατηγορείται από το Ισραήλ ότι εμπλέκει τον Λίβανο στην ευρύτερη πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η ισραηλινή πλευρά συνδέει την αποχώρησή της από τις πιλοτικές ζώνες με την απομάκρυνση των ένοπλων δυνάμεων της Χεζμπολάχ και τη μεταφορά του πλήρους ελέγχου στον λιβανικό στρατό. Η απαίτηση αυτή παραμένει μία από τις σοβαρότερες δυσκολίες της διαπραγμάτευσης, καθώς το κίνημα διαθέτει ισχυρή στρατιωτική και πολιτική παρουσία στον Λίβανο.

Παρότι η ένταση των εχθροπραξιών έχει περιοριστεί, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει να πραγματοποιεί σποραδικές αεροπορικές επιδρομές σε λιβανικό έδαφος, με τα περισσότερα πλήγματα να καταγράφονται στον νότο. Οι επιχειρήσεις αυτές διατηρούν την περιοχή σε καθεστώς αστάθειας και δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στην εφαρμογή του σχεδίου αποκλιμάκωσης.

Οι συνομιλίες της Ρώμης θα αποτελέσουν κρίσιμη δοκιμασία για το κατά πόσο οι δύο πλευρές μπορούν να προχωρήσουν από τις γενικές δεσμεύσεις σε συγκεκριμένα βήματα. Η σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, η ανάπτυξη του λιβανικού στρατού και το ζήτημα της Χεζμπολάχ παραμένουν οι τρεις βασικοί παράγοντες που θα κρίνουν την πορεία της διαδικασίας.