Ισραήλ: Κυβέρνηση αψηφά Ανώτατο Δικαστήριο

Η ισραηλινή κυβέρνηση προχώρησε σε μια άνευ προηγουμένου κίνηση, ανακοινώνοντας την Κυριακή ότι δεν προτίθεται να συμμορφωθεί με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας. Η απόφαση αυτή αφορά τον ρυθμιστικό φορέα εποπτείας των οπτικοακουστικών μέσων και έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από τον πρόεδρο του κράτους, σηματοδοτώντας μια νέα, βαθιά ρήξη στη θεσμική λειτουργία του Ισραήλ.

Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε αποφανθεί τον προηγούμενο μήνα ότι ο φορέας που εποπτεύει τα ιδιωτικά τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δίκτυα μπορεί να συνεχίσει τη λειτουργία του, παρά το γεγονός ότι επτά από τα 15 μέλη του διοικητικού του συμβουλίου είχαν παραιτηθεί. Η παραίτηση αυτή, τυπικά, του στερούσε την απαιτούμενη από τον νόμο απαρτία για τη λήψη αποφάσεων. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ισραηλινού Τύπου, οι παραιτήσεις αυτές φέρεται να ακολούθησαν πολιτικές πιέσεις, καθώς ο φορέας εξετάζει αυτή την περίοδο μια πρόταση εξαγοράς του Καναλιού 13, ενός από τα κανάλια με την υψηλότερη τηλεθέαση, από μια ομάδα επενδυτών που περιλαμβάνει επικριτές της κυβέρνησης.

Ο υπουργός Επικοινωνιών, Σλόμο Καρχί, και ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιαρίβ Λεβίν, απέρριψαν κατηγορηματικά την απόφαση του ανώτατου δικαστικού θεσμού. Σε επιστολή τους προς το Ανώτατο Δικαστήριο, διαμήνυσαν ότι οποιαδήποτε απόφαση "αντίκειται προς τον νόμο δεν θα αναγνωρίζεται" και ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται βάσει αυτής είναι "άκυρες και ως μη γενόμενες". Ο κ. Καρχί, μέσω ανάρτησής του στο X, χαρακτήρισε την απόφαση του δικαστηρίου "παράνομη", κάνοντας λόγο για ένα "ιστορικό βήμα για να επιστρέψουμε το εβραϊκό και δημοκρατικό κράτος στον ιδιοκτήτη του, στον λαό".

Η στάση της κυβέρνησης προκάλεσε την άμεση και σφοδρή αντίδραση του συνδικαλιστικού οργάνου των δημοσιογράφων του Ισραήλ, το οποίο ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί το 80% των εργαζομένων του κλάδου. Το όργανο έκρινε ότι η κυβερνητική θέση αποσκοπεί στο να "ματαιωθεί η συμφωνία για την εξαγορά του Καναλιού 13 από επιχειρηματίες της τεχνολογίας", ενώ ταυτόχρονα επιχειρείται να αποδυναμωθεί και "να ποδοπατηθεί το Ανώτατο Δικαστήριο και το κράτος δικαίου κατά τρόπο άνευ προηγουμένου".

Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, παρενέβη επίσης, σχολιάζοντας μέσω X ότι η μη εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων αποτελεί "κόκκινη γραμμή που δεν πρέπει να παραβιάζεται με οποιοδήποτε πρόσχημα". Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Γκάντι Άιζενκοτ, εξέχον στέλεχος της κεντρώας αντιπολίτευσης και θεωρούμενος ως σημαντικός αντίπαλος του πρωθυπουργού Νετανιάχου ενόψει των εκλογών του φθινοπώρου, δήλωσε ότι "η ισραηλινή κυβέρνηση σηκώνει χέρι εναντίον της ισραηλινής δημοκρατίας", κατηγορώντας τον Νετανιάχου ότι "διχάζει τη χώρα".

Ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, ήταν ακόμη πιο δριμύς, κάνοντας λόγο για "την πιο σοβαρή συνταγματική κρίση" από την ίδρυση του κράτους και για "κατεδάφιση των θεμελίων της δημοκρατίας μας", υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση περνά πλέον "στην παρανομία".

Αυτή είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση Νετανιάχου αψηφά ανοιχτά μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με το οποίο, ωστόσο, έχει συγκρουστεί επανειλημμένα στο παρελθόν. Μετά τις εκλογές του 2022, είχε επιχειρήσει να περιορίσει τις εξουσίες του, προκαλώντας τεράστιες διαδηλώσεις και διεθνή κατακραυγή. Το σχέδιο αυτό είχε τεθεί σε αναστολή μετά το ξέσπασμα του πολέμου με τη Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023, αλλά πλέον η κυβέρνηση φαίνεται να το επαναφέρει, έστω και εν μέρει, στην πολιτική ατζέντα.