Ισραήλ-Τουρκία: Το χτύπημα στη Συρία και οι εκλογές

Σε μια περίοδο έντονης προεκλογικής περιόδου στο Ισραήλ, η στρα военная κίνηση εναντίον της Τουρκίας στη Συρία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ερωτήματα. Η αντιπαράθεση ξεκίνησε με μια διαφημιστική καμπάνια στον κεντρικό αυτοκινητόδρομο του Τελ Αβίβ, όπου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παρουσίασε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως έναν από τους βασικούς αντιπάλους του Ισραήλ, δίπλα σε άλλους περιφερειακούς εχθρούς.

Λίγες ημέρες αργότερα, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν αεροπορικό πλήγμα εναντίον της αεροπορικής βάσης Αμπού αλ-Νταχάρ στη βόρεια Συρία. Στόχος, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις, ήταν η αναχαίτιση μιας επικείμενης τουρκικής στρατιωτικής ανάπτυξης που θα μπορούσε να απειλήσει τα συμφέροντα και την ασφάλεια του Ισραήλ. Η επιχείρηση αυτή, ωστόσο, έλαβε χώρα μόλις δύο μήνες πριν από τις κρίσιμες εκλογές, γεγονός που πυροδότησε έναν έντονο διάλογο σχετικά με τα πραγματικά κίνητρα πίσω από αυτήν.

Η βασική διαμάχη επικεντρώνεται στο κατά πόσο ο Νετανιάχου ενήργησε με γνώμονα την εθνική ασφάλεια ή εάν η επίθεση ήταν μια προεκλογική κίνηση για να ενισχύσει το πολιτικό του προφίλ. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο οποίος έχει οικοδομήσει την καριέρα του στην εικόνα του "κ. Ασφάλεια", φαίνεται να χρησιμοποιεί την κρίση για να ενισχύσει τη θέση του ενόψει της ψηφοφορίας. Η στρατηγική αυτή δεν είναι νέα, καθώς έχει αξιοποιήσει ανάλογες καταστάσεις στο παρελθόν.

Ο Τομ Μπάρακ, απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, εξέφρασε δημοσίως την αντίθεσή του στην επιχείρηση, χαρακτηρίζοντάς την "περιττή κλιμάκωση". Σε συνέντευξή του, ο Αμερικανός διπλωμάτης υπαινίχθηκε ότι η ενέργεια του Ισραήλ ενδέχεται να είχε πολιτικά κίνητρα, υπονοώντας ότι στόχος ήταν να προκληθεί η Τουρκία και να ενισχυθεί η θέση του Νετανιάχου ενόψει των εκλογών. Οι δηλώσεις αυτές ενισχύουν τις υποψίες ότι η επίθεση δεν ήταν μόνο στρατιωτικής φύσης.

Από την άλλη πλευρά, οι ισραηλινές αρχές υποστηρίζουν ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών είχαν συγκεντρώσει στοιχεία για τα σχέδια της Τουρκίας να αναπτύξει στρατιωτικό προσωπικό, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας στην περιοχή. Μια τέτοια εξέλιξη, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές, θα περιόριζε την επιχειρησιακή ελευθερία του Ισραήλ στον συριακό εναέριο χώρο και θα άλλαζε τη στρατηγική ισορροπία. Οι πληροφορίες αυτές φέρεται να είχαν διαβιβαστεί και στην αμερικανική κυβέρνηση, καθώς και στη συριακή ηγεσία.

Η ένταση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας δεν είναι καινούργια, αλλά έχει κλιμακωθεί δραματικά τους τελευταίους μήνες. Ο Νετανιάχου έχει χαρακτηρίσει τον Ερντογάν "αντισημίτη τύραννο", ενώ ο Τούρκος πρόεδρος έχει κατηγορήσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό για εγκλήματα πολέμου. Η διαμάχη αυτή έχει επεκταθεί και σε διπλωματικό επίπεδο, με το Ισραήλ να αντιτίθεται στην πώληση αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.

Η πολιτική διάσταση της στρατιωτικής επιχείρησης

Οι επικριτές του Νετανιάχου, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών αντιπάλων και αναλυτών, βλέπουν την επίθεση ως μια προσπάθεια να αλλάξει η ατζέντα της προεκλογικής εκστρατείας. Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, ενώ υποστήριξε την επιχείρηση ως δικαιολογημένη, επέκρινε τις θριαμβολογικές δηλώσεις που ακολούθησαν, τονίζοντας ότι σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή η διακριτικότητα είναι απαραίτητη. Άλλοι πολιτικοί, όπως ο Γιαΐρ Γκολάν, χαρακτήρισαν την επιχείρηση "προκλητική και επικίνδυνη", ενώ ο πρώην πρωθυπουργός Εχούντ Μπάρακ υποστήριξε ότι η κλιμάκωση φέρει έντονα τα σημάδια μιας πολιτικής σκοπιμότητας.

Ο αναλυτής Άμος Χαρέλ από την εφημερίδα Haaretz, αναγνωρίζει ότι υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις για εχθρικές προθέσεις της Τουρκίας, αλλά επισημαίνει ότι η επιθετική γραμμή του Νετανιάχου είναι εμφανής. Η στρατηγική του Ισραηλινού πρωθυπουργού, να χτυπά πρώτος σε κάθε μέτωπο, φαίνεται να είναι ένα δίδαγμα από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, αλλά η εφαρμογή της εν μέσω προεκλογικής περιόδου εγείρει ερωτήματα.

Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι ο Νετανιάχου και το κόμμα του υστερούν στις δημοσκοπήσεις. Μια νέα κρίση ασφαλείας θα μπορούσε να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό και να του επιτρέψει να ελέγξει την προεκλογική ατζέντα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Χαρέλ, ο Νετανιάχου πιστεύει ότι μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα μπορούσε να ανακατέψει την τράπουλα και να βελτιώσει τις πιθανότητές του. Με τον πρόεδρο Τραμπ να περιορίζει τις στρα военные επιχειρήσεις του Ισραήλ σε άλλα μέτωπα, η περιοχή της Συρίας αναδεικνύεται σε ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης, όπου οι πολιτικές και στρατιωτικές σκοπιμότητες είναι δύσκολο να διαχωριστούν.