Ισραηλινό κατηγορώ κατά Ερντογάν: Η Τουρκία ως ορμητήριο της Χαμάς

Με νέα ένταση επανέρχεται στον ισραηλινό δημόσιο διάλογο η κρίση στις σχέσεις Ισραήλ – Τουρκίας, μετά από άρθρο γνώμης στην εφημερίδα Israel Hayom, το οποίο στρέφεται με σφοδρότητα κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το δημοσίευμα παρουσιάζει τον Τούρκο πρόεδρο ως βασικό πολιτικό προστάτη της Χαμάς και ως ηγέτη που έχει μετατρέψει την Τουρκία σε εχθρικό παράγοντα απέναντι στο εβραϊκό κράτος.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να περιγράφει τον Ερντογάν ως προσωπικό φίλο και σημαντικό συνομιλητή. Η αντίθεση ανάμεσα στη σκληρή ισραηλινή ανάγνωση και στη φιλική ρητορική του Αμερικανού προέδρου αναδεικνύει το βαθύ ρήγμα που χωρίζει τις στρατηγικές προτεραιότητες του Τελ Αβίβ από τις πολιτικές ισορροπίες της Ουάσιγκτον.

Το άρθρο της Israel Hayom δεν περιορίζεται σε πολιτική κριτική. Αποδίδει στην Τουρκία ενεργό ρόλο στην παροχή προστασίας, κάλυψης και επιχειρησιακής άνεσης σε κορυφαία στελέχη της Χαμάς, με έδρα την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα. Η καταγγελία είναι βαριά, καθώς συνδέει την τουρκική ανοχή με σχεδιασμό επιθέσεων κατά ισραηλινών στόχων.

Κατά τον αρθρογράφο, οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες εξουδετέρωσαν πρόσφατα δεκάδες τέτοιες απόπειρες, αποτρέποντας επιθέσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν σοβαρές απώλειες. Η Τουρκία εμφανίζεται έτσι όχι απλώς ως χώρα που προσφέρει πολιτική στήριξη στη Χαμάς, αλλά ως έδαφος μέσα από το οποίο στελέχη της οργάνωσης μπορούν να κινούνται και να οργανώνουν δράση.

Οι αιχμές για Τραμπ και η τουρκική ρητορική

Η κριτική επεκτείνεται και προς την αμερικανική πλευρά. Ο συντάκτης θεωρεί ότι η στάση του Ερντογάν συνιστά πρόκληση για το Ισραήλ και ταυτόχρονα για τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος έχει δεχθεί κατά καιρούς κριτική για τις φιλοφρονήσεις του προς ηγέτες που το Τελ Αβίβ θεωρεί επικίνδυνους για την ασφάλειά του.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη στάση της Άγκυρας μετά την 7η Οκτωβρίου. Ο Ερντογάν έχει χρησιμοποιήσει ακραία γλώσσα κατά του Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς το τρομοκρατικό κράτος και παγκόσμια απειλή, ενώ έχει συγκρίνει τις ισραηλινές επιχειρήσεις με πρακτικές του ναζιστικού καθεστώτος. Η ρητορική αυτή, από την ισραηλινή οπτική, δεν θεωρείται απλή διπλωματική υπερβολή, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πολιτικής απονομιμοποίησης.

Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η Τουρκία λειτουργεί πλέον ως ανοικτό ορμητήριο για μέλη της Χαμάς. Ανάμεσά τους, όπως σημειώνεται, βρίσκονται και πρόσωπα που είχαν αποφυλακιστεί στο παρελθόν στο πλαίσιο της ανταλλαγής κρατουμένων για τον Ισραηλινό στρατιώτη Γκιλάντ Σαλίτ. Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη συναισθηματική και πολιτική φόρτιση στο Ισραήλ, καθώς συνδέει παλαιότερες συμφωνίες απελευθέρωσης κρατουμένων με σημερινές απειλές ασφαλείας.

Το άρθρο εστιάζει επίσης στη θρησκευτική διάσταση που δίνει ο Ερντογάν στη σύγκρουση. Ο Τούρκος πρόεδρος παρουσιάζει τους μαχητές της Χαμάς ως ιερούς πολεμιστές και συνδέει την αντιπαράθεση με το Ισραήλ με την προστασία του μουσουλμανικού κόσμου. Η γραμμή αυτή, όπως εκτιμούν ισραηλινοί αναλυτές, ενισχύει την ιδεολογική σύγκρουση και μεταφέρει την αντιπαράθεση από το πεδίο της διπλωματίας στο πεδίο της θρησκευτικής κινητοποίησης.

Το αίτημα για σκληρότερη ισραηλινή στρατηγική

Η Israel Hayom επισημαίνει ότι η επιθετική ρητορική της Άγκυρας συνοδεύεται από σταθερή ενίσχυση της στρατιωτικής ισχύος της Τουρκίας. Οι εξοπλιστικές δυνατότητες, η αμυντική βιομηχανία και η γεωπολιτική αυτοπεποίθηση της Άγκυρας προκαλούν πλέον αυξημένη ανησυχία στο ισραηλινό κατεστημένο ασφαλείας. Το συμπέρασμα που προβάλλεται είναι σαφές: η Τουρκία δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως δύσκολος σύμμαχος της Δύσης, αλλά ως εν δυνάμει απειλή με στρατηγικό βάθος.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο αρθρογράφος θέτει ευθέως το ερώτημα γιατί η ισραηλινή διπλωματία αποφεύγει να χαρακτηρίσει επίσημα τον Ερντογάν ως εχθρική οντότητα. Η αποφυγή αυτή παρουσιάζεται ως πολιτική αδράνεια, τη στιγμή που η Τουρκία, κατά την ισραηλινή ανάγνωση, έχει ξεπεράσει τα όρια της λεκτικής αντιπαράθεσης και έχει περάσει σε πρακτική υποστήριξη εχθρικών δικτύων.

Η προτεινόμενη απάντηση είναι μια συνολική αλλαγή στρατηγικής. Το άρθρο ζητά διεθνή εκστρατεία ενημέρωσης, με στόχο την ανάδειξη των δεσμών της Τουρκίας με τη Χαμάς και την τοποθέτηση του Ερντογάν στο κέντρο ενός δικτύου που το Ισραήλ θεωρεί απειλή για την εθνική του ασφάλεια. Μια τέτοια καμπάνια θα είχε στόχο να μεταφέρει το ζήτημα από το διμερές επίπεδο στη διεθνή πολιτική σκηνή.

Η παρέμβαση δείχνει ότι η ισραηλινοτουρκική κρίση έχει περάσει σε νέο στάδιο. Δεν πρόκειται πλέον για ακόμη μία διπλωματική ένταση, ούτε για περιορισμένη διαφωνία γύρω από τη Γάζα, το εμπόριο ή τη ρητορική. Το θέμα αγγίζει πλέον τον σκληρό πυρήνα της ασφάλειας, καθώς στο Ισραήλ ενισχύεται η αντίληψη ότι η Τουρκία του Ερντογάν λειτουργεί ως ενεργός υποστηρικτής της Χαμάς.

Το δίλημμα για το Τελ Αβίβ γίνεται όλο και πιο καθαρό. Η Τουρκία μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως ένας προβληματικός περιφερειακός παίκτης με τον οποίο διατηρούνται αναγκαστικοί δίαυλοι, ή να τοποθετηθεί ανοιχτά στην κατηγορία των ενεργών αντιπάλων. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει και το βάθος της επόμενης ισραηλινής στρατηγικής απέναντι στην Άγκυρα.