Ιστορική συμφωνία Γερμανίας-Καναδά για υποβρύχια

Σε μια κίνηση που αναμένεται να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στη ναυτική άμυνα του Βόρειου Ατλαντικού, ο Καναδάς προχώρησε στην επιλογή της γερμανικής εταιρείας ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) για την κατασκευή έως και δώδεκα νέων υποβρυχίων. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αμυντικές συμφωνίες στην ιστορία της χώρας, όπως δήλωσε ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, λίγο πριν από τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία. Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι αμυντικές δαπάνες των μελών της Συμμαχίας βρίσκονται στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Η επιλογή της γερμανικής πρότασης έναντι της νοτιοκορεατικής Hanwha Ocean αποτελεί σημαντική γεωπολιτική νίκη για το Βερολίνο και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Παράλληλα, ενισχύει τη στρατηγική σύνδεση της Οτάβας με την Ευρώπη, σε μια περίοδο που οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται από τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί αποκοπής από την Ευρώπη.

Τεχνικά χαρακτηριστικά και στρατηγική σημασία

Τα υποβρύχια τύπου 212CD της ThyssenKrupp θεωρούνται κορυφαία στο είδος τους, με δυνατότητες μεταφοράς εξοπλιστικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς και ενισχυμένη διαλειτουργικότητα. Αυτό σημαίνει ότι είναι συμβατά με άλλους τύπους υποβρυχίων που χρησιμοποιούν συμμαχικές χώρες, διευκολύνοντας τις κοινές επιχειρήσεις. Τα νέα σκάφη προορίζονται να αντικαταστήσουν τον γηρασμένο καναδικό στόλο Victoria και να ενισχύσουν την παρουσία της Οτάβας στην Αρκτική, μια περιοχή αυξανόμενης γεωπολιτικής σημασίας.

Ο Καναδός υπουργός Άμυνας Ντέιβιντ ΜακΓκίντι δήλωσε ότι η απόφαση αυτή δίνει στο Βασιλικό Ναυτικό του Καναδά μια κρίσιμη ικανότητα, διασφαλίζοντας ότι μπορεί να υπερασπιστεί και να προστατεύσει την τεράστια ακτογραμμή της χώρας. Σύμφωνα με ανακοινώσεις της καναδικής κυβέρνησης, τα πρώτα γερμανικά υποβρύχια αναμένεται να τεθούν σε κυκλοφορία το 2035.

Συμφωνία-ορόσημο για τη διατλαντική ασφάλεια

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, λίγο πριν από την αναχώρηση για τη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, χαρακτήρισε τη συμφωνία ως ορόσημο για τη διατλαντική ασφάλεια. Τόνισε ότι θα αποτελέσει βασικό στρατηγικό πυλώνα του ΝΑΤΟ στον Βόρειο Ατλαντικό και την Αρκτική. Επιπλέον, αναφέρθηκε στη δημιουργία μελλοντικά ενός τριεθνούς στόλου υποβρυχίων, που περιλαμβάνει τη Γερμανία, τον Καναδά και τη Νορβηγία. Μαζί, όπως είπε, θα συγκροτήσουν τον μεγαλύτερο και πιο σύγχρονο στόλο συμβατικών υποβρυχίων στον κόσμο.

Η συμφωνία για τα δώδεκα υποβρύχια είναι αποτέλεσμα συνομιλιών που διήρκεσαν μήνες. Τον περασμένο Νοέμβριο, ο Μπόρις Πιστόριους είχε επισκεφθεί τον Καναδά μαζί με τον Νορβηγό ομόλογό του, Τόρε Σάντβικ, σε μια προσπάθεια να πειστεί η Οτάβα να προχωρήσει στην παραγγελία γερμανικών υποβρυχίων. Οι επαφές αυτές είχαν ξεκινήσει στον απόηχο των δηλώσεων Τραμπ, ενώ ήδη από τον Ιούλιο του 2024, Γερμανία, Νορβηγία και Καναδάς είχαν υπογράψει συμφωνία εταιρικής σύνδεσης για τη θαλάσσια ασφάλεια και την αμυντική συνεργασία, στην οποία είχε ενταχθεί και η Δανία.

Ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τη νοτιοανατολική Ευρώπη

Το θέμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς αφορά την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Η TKMS έχει ήδη συνάψει συμφωνία με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά για την αναβάθμιση τεσσάρων γερμανικών υποβρυχίων. Εκεί μετέβη τον Μάιο ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ, προκειμένου να επιθεωρήσει την πορεία των εργασιών και συναντήθηκε με τον εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου για να εξετάσουν περαιτέρω προοπτικές. Η γερμανική πλευρά, σύμφωνα με ανώτατες πηγές, εξετάζει μακροπρόθεσμα νέες πωλήσεις και μια πιο στενή στρατηγική σχέση με έμφαση στα αμυντικά συστήματα.

Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η Ελλάδα δεν ενδιαφέρεται για κάτι παραπάνω, τουλάχιστον προς το παρόν. Η Αθήνα εμφανίζεται επαρκώς καλυμμένη, με γαλλικά, αμερικανικά και ισραηλινά συστήματα, ενώ πιο πιθανή θα ήταν η αγορά νέων υποβρυχίων από τη Νότια Κορέα. Σε κάθε περίπτωση, για την όποια περαιτέρω εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας με τη Γερμανία, η Ελλάδα ζητά ξεκάθαρες πολιτικές διαβεβαιώσεις σε σχέση με την Άγκυρα, χωρίς αστερίσκους. Για τη Γερμανία, η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή, αλλά στενό νατοϊκό εταίρο, με αδιαπραγμάτευτη σημασία για τα γερμανικά συμφέροντα, ιδίως στον τομέα της κοινής άμυνας και της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.