Ιταλία: Drones με την τουρκική Baykar

Σε μια απόφαση με σαφές γεωπολιτικό βάρος προχώρησε η ιταλική κυβέρνηση, εγκρίνοντας τη δημιουργία κοινοπραξίας ανάμεσα στον κρατικό αμυντικό όμιλο Leonardo και την τουρκική Baykar για την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η χρονική συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη, καθώς η έγκριση δόθηκε την ίδια ημέρα που στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψηφιζόταν η έκθεση για την Τουρκία.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, η συμφωνία προβλέπει κοινή παραγωγή drones και στηρίζεται σε ισότιμη εταιρική συμμετοχή, με ποσοστά 50%-50%. Η σύμπραξη Leonardo - Baykar είχε ανακοινωθεί αρχικά τον Μάρτιο του 2025 και παρουσιάζεται ως απάντηση στα κενά που εμφανίζει η Ευρώπη στον κρίσιμο τομέα των UAV.

Η τουρκική Daily Sabah αναφέρει ότι οι δύο εταιρείες στοχεύουν σε μια αγορά η αξία της οποίας εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει τα 100 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία. Το μέγεθος αυτό εξηγεί τον στρατηγικό χαρακτήρα της συμφωνίας, καθώς τα μη επανδρωμένα συστήματα έχουν μετατραπεί σε βασικό εργαλείο των σύγχρονων πολεμικών επιχειρήσεων.

Το πράσινο φως δόθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο της Ιταλίας, όπως μετέδωσε το Reuters επικαλούμενο καλά πληροφορημένες πηγές. Η είδηση είχε προηγουμένως δημοσιευθεί στην ιταλική εφημερίδα Il Messaggero, επιβεβαιώνοντας ότι οι διαβουλεύσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές είχαν προχωρήσει σε βάθος τους προηγούμενους μήνες.

Η «χρυσή δύναμη» της Ρώμης και οι όροι ασφαλείας

Για την οριστικοποίηση της συμφωνίας, η Ρώμη επέλεξε να ενεργοποιήσει το πλαίσιο της λεγόμενης «χρυσής δύναμης». Πρόκειται για ειδικό θεσμικό μηχανισμό μέσω του οποίου το ιταλικό κράτος μπορεί να παρεμβαίνει σε συγχωνεύσεις, εξαγορές και στρατηγικές συνεργασίες, όταν κρίνει ότι τίθενται ζητήματα εθνικού συμφέροντος ή ασφάλειας.

Η κυβερνητική έγκριση συνοδεύεται από συγκεκριμένους περιορισμούς. Μεταξύ των βασικών όρων προβλέπεται ότι οι μελλοντικές πωλήσεις των drones και κάθε διεθνής επέκταση της κοινοπραξίας θα επιτρέπονται αποκλειστικά προς χώρες πολιτικά ευθυγραμμισμένες με την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ. Παράλληλα, για λόγους ασφαλείας, η τεχνολογία που θα αναπτυχθεί και θα χρησιμοποιηθεί στα νέα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα υπαχθεί σε καθεστώς απορρήτου.

Η διατύπωση αυτή αφήνει ανοιχτό ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Τουρκία παραμένει χώρα που κατέχει παράνομα ευρωπαϊκό έδαφος στην Κύπρο και εξακολουθεί να διατηρεί απειλή πολέμου απέναντι στην Ελλάδα, κράτος-μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ. Παρά τα δεδομένα αυτά, μια κορυφαία ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία αποκτά θεσμική κάλυψη για βαθιά συνεργασία με τουρκικό κολοσσό στον χώρο των στρατιωτικών drones.

Η εξέλιξη αναδεικνύει και την αδυναμία της ελληνικής διπλωματίας να κλείσει οριστικά τα περιθώρια τέτοιων «ευέλικτων» ερμηνειών εντός της Ευρώπης. Όταν η Τουρκία αντιμετωπίζεται ταυτόχρονα ως αναθεωρητικός δρων στην Ανατολική Μεσόγειο και ως αποδεκτός βιομηχανικός εταίρος στον ευρωπαϊκό αμυντικό σχεδιασμό, το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό. Είναι βαθιά πολιτικό.

Η Baykar μπαίνει βαθύτερα στην ευρωπαϊκή άμυνα

Για την Baykar, η συμφωνία με τη Leonardo αποτελεί στρατηγικό άλμα προς την ευρωπαϊκή αγορά. Η εταιρεία με έδρα την Κωνσταντινούπολη συγκαταλέγεται στους πλέον δραστήριους εξαγωγείς drones διεθνώς, έχοντας αποκτήσει αναγνώριση μέσα από την επιχειρησιακή χρήση των συστημάτων της σε πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις.

Μέσω της συνεργασίας με τον ιταλικό κρατικό όμιλο, η Baykar αποκτά πρόσβαση σε ευρωπαϊκές παραγωγικές δομές, τεχνογνωσία, δίκτυα και αγορές. Η σύμπραξη ανοίγει τον δρόμο για βιομηχανική παρουσία στο ιταλικό έδαφος, σε έναν τομέα όπου οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν επειγόντως λύσεις λόγω της ταχείας μεταβολής των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Η παρουσία της Baykar στην Ιταλία είχε ήδη ενισχυθεί από τα τέλη του 2024, όταν η τουρκική εταιρεία προχώρησε στην εξαγορά της ιταλικής αεροπορικής και αμυντικής βιομηχανίας Piaggio Aerospace. Η νέα κοινοπραξία με τη Leonardo επιβεβαιώνει ότι η Άγκυρα δεν κινείται αποσπασματικά, καθώς οικοδομεί σταθερά αμυντικό αποτύπωμα εντός ευρωπαϊκού εδάφους.

Η Baykar επενδύει δυναμικά σε ελαφρά και βαρέα drones, ενώ στρέφει την προσοχή της σε αυτόνομα συστήματα με κινητήρες τζετ. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού της βρίσκονται τα αυτόνομα drones μάχης αέρος-αέρος, τα οποία στο μέλλον εκτιμάται ότι μπορεί να αναλάβουν αποστολές που σήμερα εκτελούνται από συμβατικά μαχητικά αεροσκάφη.

Η ιταλική απόφαση, επομένως, ξεπερνά τα όρια μιας απλής βιομηχανικής συμφωνίας. Εντάσσει την τουρκική αμυντική βιομηχανία βαθύτερα στον ευρωπαϊκό μηχανισμό παραγωγής προηγμένων οπλικών συστημάτων, την ώρα που η Άγκυρα δεν έχει εγκαταλείψει καμία από τις αναθεωρητικές της αξιώσεις στην περιοχή. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αποτελεί προειδοποιητικό σήμα. Η ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική διαμορφώνεται με όρους αγοράς, συμφερόντων και τεχνολογικής ανάγκης, ενώ τα ζητήματα κυριαρχίας και ασφάλειας συχνά υποχωρούν πίσω από τη βιομηχανική σκοπιμότητα.