Ιταλία: Στόχος πυρηνικής ενέργειας έως το 2035

Η Ιταλία βρίσκεται στο κατώφλι μιας ιστορικής αλλαγής στην ενεργειακή της πολιτική, καθώς η κυβέρνηση προωθεί ένα φιλόδοξο σχέδιο για την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα. Σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας, Τζιλμπέρτο Πικέτο Φρατίν, η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας θα μπορούσε να ξεκινήσει ξανά έως το 2035, σηματοδοτώντας το τέλος μιας δεκαετίας πολιτικής αποχής από την πυρηνική τεχνολογία. Το νομοσχέδιο-ορόσημο, το οποίο έχει ήδη εγκριθεί από την κάτω βουλή τον Ιούνιο, αναμένεται να ψηφιστεί από τη Γερουσία τη Δευτέρα, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση αυτού του στρατηγικού στόχου.

Η απόφαση αυτή έρχεται να ανατρέψει την πολιτική που ακολουθήθηκε μετά το δημοψήφισμα του 1987, το οποίο ακολούθησε το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνόμπιλ και οδήγησε στο κλείσιμο των τελευταίων σταθμών το 1990. Όπως επισημαίνει το POLITICO, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τις ιταλικές επιχειρήσεις – από τα υψηλότερα στην Ευρώπη – έχουν καταστήσει αναγκαία την επανεξέταση της στάσης αυτής. Ο υπουργός Ενέργειας τόνισε ότι τα ενεργειακά σοκ που συνδέονται με την Ουκρανία και τον Κόλπο αποκάλυψαν την «υπερβολική εξάρτηση» της Ιταλίας από ξένες προμήθειες, καθιστώντας την πυρηνική ενέργεια ζήτημα «εθνικής ασφάλειας».

Η κίνηση αυτή αντανακλά τη φιλοδοξία της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι να καταστήσει την ιταλική βιομηχανία πιο ανταγωνιστική στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για ενεργειακή αυτονομία. Τον Μάρτιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική για την επιτάχυνση της ανάπτυξης μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMR), ενισχύοντας περαιτέρω την κατεύθυνση αυτή. Ο Πικέτο Φρατίν επικαλέστηκε προβλέψεις για απότομη αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας την επόμενη δεκαετία έως δεκαπενταετία, καθώς οι μεταφορές και η βιομηχανία ηλεκτροδοτούνται και τα κέντρα δεδομένων επεκτείνονται εν μέσω ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.

Οι αντιδραστήρες και η τεχνολογική προσέγγιση

Τα σχέδια της Ιταλίας εστιάζουν στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, οι οποίοι θεωρούνται πιο ευέλικτοι και οικονομικά βιώσιμοι σε σύγκριση με τους παραδοσιακούς μεγάλους σταθμούς. Ο Πικέτο Φρατίν σημείωσε ότι η σειριακή παραγωγή τους έως το τέλος της δεκαετίας θα μπορούσε να περιορίσει τον χρόνο κατασκευής σε τρία ή τέσσερα χρόνια, επιτρέποντας την παραγωγή ενέργειας το 2034 ή το 2035. Η τρέχουσα νομοθεσία δεν θα δώσει άμεση έγκριση κατασκευής, αλλά θα θέσει τα θεμέλια για μια ανεξάρτητη αρχή πυρηνικής ασφάλειας, θα διαμορφώσει κανόνες διαχείρισης αποβλήτων και θα προωθήσει τα σχέδια για έναν εθνικό χώρο αποθήκευσης ραδιενεργών αποβλήτων. Ο υπουργός τάχθηκε υπέρ της ιδιωτικής διαχείρισης υπό αυστηρή δημόσια εποπτεία, διασφαλίζοντας ότι η ασφάλεια και η διαφάνεια θα παραμείνουν προτεραιότητες.

Η βιομηχανία έχει ήδη αρχίσει να εξετάζει τις επιλογές της, με την ιταλική εταιρεία κοινής ωφέλειας Enel, τον κατασκευαστή εξοπλισμού ηλεκτροπαραγωγής Ansaldo Energia και τον αμυντικό όμιλο Leonardo να ιδρύουν μια κοινοπραξία, τη Nuclitalia, για την αξιολόγηση προηγμένων πυρηνικών τεχνολογιών. Τον Ιούνιο, ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός EDF υπέγραψε δήλωση προθέσεων με Ιταλούς βιομηχανικούς εταίρους για την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, θέτοντας ως στόχο τη λειτουργία των πρώτων σταθμών έως το 2035. Η αλλαγή γενιάς αμβλύνει επίσης τις αντιδράσεις, υποστήριξε ο Ιταλός υπουργός, καθώς οι νέοι σήμερα καθοδηγούνται πολύ λιγότερο από ιδεολογίες και είναι πολύ πιο ρεαλιστές, συνειδητοποιώντας ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει μια ασφαλή πηγή ενέργειας που θα συμβάλει στην επίτευξη της απεξάρτησης από τον άνθρακα.