Καμπανάκι για την αγορά ακινήτων: Κατακόρυφη πτώση στις μεταβιβάσεις το 2025
Σημαντική κάμψη στις μεταβιβάσεις ακινήτων καταγράφηκε κατά το πρώτο τετράμηνο του 2025, καθώς η συνεχής άνοδος των τιμών έχει καταστήσει την αγορά κατοικίας απρόσιτη για την πλειονότητα των νοικοκυριών, την ώρα που η περιορισμένη δραστηριότητα στις νέες κατασκευές έχει οδηγήσει σε αισθητή μείωση της προσφοράς. Τα επίσημα στοιχεία του προϋπολογισμού αποτυπώνουν πτώση 17,5% στα έσοδα από φόρους μεταβίβασης ακινήτων την περίοδο Ιανουαρίου – Απριλίου, τα οποία διαμορφώθηκαν σε 180,59 εκατ. ευρώ, έναντι 218,27 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Ειδικά για τον μήνα Απρίλιο, η μείωση αγγίζει το 22,68% σε σύγκριση με τον περσινό Απρίλιο.
Σε αντίθεση με τις μεταβιβάσεις, σταθερές παρέμειναν οι εισπράξεις από φόρους που σχετίζονται με γονικές παροχές, δωρεές και κληρονομιές, φτάνοντας τα 76,56 εκατ. ευρώ, έναντι 76,86 εκατ. ευρώ το 2024. Σύμφωνα με στελέχη της κτηματαγοράς, η απόκλιση αυτή οφείλεται στο ότι μεγάλο μέρος των μεταβιβάσεων αφορά πλέον ενδοοικογενειακές πράξεις, καθώς η αγορά παραμένει δύσκολα προσβάσιμη για αγοραστές εκτός συγγενικού κύκλου.
Οι λόγοι για τη δραματική επιβράδυνση των συναλλαγών εντοπίζονται κυρίως στο υψηλό κόστος αγοράς σε σχέση με τα εισοδήματα, αλλά και στη συρρίκνωση της διαθεσιμότητας νεόδμητων διαμερισμάτων. Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην πρόσφατη έκθεσή της, εκφράζει ανοιχτά την ανησυχία της για πιθανή στεγαστική κρίση, κάνοντας λόγο για εμφανή κόπωση της εγχώριας ζήτησης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι τιμές έχουν ξεπεράσει κάθε ρεαλιστικό επίπεδο. Παράλληλα, επισημαίνει την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων για την αύξηση της προσφοράς, ενώ στους κύριους ανασταλτικούς παράγοντες για την οικοδομική δραστηριότητα καταγράφει τη διοικητική γραφειοκρατία. Η Τράπεζα προτείνει μέτρα όπως η ψηφιοποίηση των διαδικασιών, η επιτάχυνση της έκδοσης οικοδομικών αδειών και η μείωση του κόστους μεταβίβασης.
Παρά το αρνητικό κλίμα στις συναλλαγές, οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, αν και με ηπιότερο ρυθμό σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025, η αύξηση στις τιμές των διαμερισμάτων έφτασε το 6,8%, σε σύγκριση με 10,9% την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Η συγκεκριμένη εξέλιξη επιβεβαιώνει τη δυσκολία πρόσβασης στην αγορά, ιδίως για νέα νοικοκυριά και νεαρά ζευγάρια.
Την ίδια στιγμή, παρατηρείται σημαντική κάμψη στις καθαρές ξένες άμεσες επενδύσεις στον τομέα των ακινήτων. Το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι επενδύσεις περιορίστηκαν στα 356,8 εκατ. ευρώ, έναντι 520 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους, σημειώνοντας πτώση 31,4%. Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στο μέτωπο της οικοδομικής δραστηριότητας, καθώς ο αριθμός των οικοδομικών αδειών μειώθηκε δραματικά κατά 50,8% σε πανελλαδικό επίπεδο. Στην Αττική, η κάμψη ξεπερνά κάθε πρόβλεψη, αγγίζοντας το 57,5%, στοιχείο που αποτυπώνει τη γενικευμένη αδυναμία του κλάδου να ανακάμψει, παρά τη συνεχιζόμενη ζήτηση και τις πιέσεις στην αγορά ενοικίων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται για την αγορά ακινήτων το 2025 είναι εκείνη ενός τομέα που έχει εισέλθει σε φάση κόπωσης, με υψηλές τιμές, χαμηλές συναλλαγές, και ασφυκτικές συνθήκες για νέες αναπτύξεις. Οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται, την ώρα που η στεγαστική προσιτότητα απειλεί να καταστεί πολυτέλεια για όλο και περισσότερους πολίτες.
