Κάλεσμα της Ινδίας προς την Κίνα για αποκλιμάκωση εντάσεων στα σύνορα και άρση εμπορικών περιορισμών

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ, κάλεσε την Κίνα να προχωρήσει σε άμεση αποκλιμάκωση των στρατιωτικών εντάσεων και να αποφύγει περιοριστικά εμπορικά μέτρα, κατά τη διάρκεια διμερούς συνάντησης στο Πεκίνο τη Δευτέρα με τον Κινέζο ομόλογό του, Γουάνγκ Γι. Η συνάντηση διεξήχθη σε μια περίοδο διαρκούς αβεβαιότητας στις σχέσεις των δύο ασιατικών γιγάντων, με την Ινδία να τονίζει ότι η πλήρης εξομάλυνση των διμερών σχέσεων εξαρτάται από συγκεκριμένα βήματα αποκλιμάκωσης και πολιτικής βούλησης.

Ο Τζαϊσανκάρ σημείωσε ότι προϋπόθεση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης αποτελεί η απομάκρυνση των στρατευμάτων από τη Γραμμή Πραγματικού Ελέγχου (LAC), τη ντε φάκτο μεθόριο των περίπου 2.000 μιλίων που παραμένει ασαφής και διαφιλονικούμενη. Η δήλωση αυτή έρχεται τέσσερα χρόνια μετά τις πολύνεκρες συγκρούσεις του 2020 στην κοιλάδα Γκαλουάν, οι οποίες οδήγησαν στον θάνατο 20 Ινδών και τουλάχιστον τεσσάρων Κινέζων στρατιωτών και σημάδεψαν τη διμερή σχέση.

Παρά τους αλλεπάλληλους γύρους στρατιωτικών και διπλωματικών συνομιλιών από τότε, οι δυνάμεις των δύο χωρών παραμένουν ανεπικοινώνητες σε αρκετές περιοχές, με την Ινδία να επιμένει ότι απαιτείται ουσιαστική πρόοδος στο συνοριακό ζήτημα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Ο Ινδός υπουργός Άμυνας, Ρατζνάθ Σινγκ, είχε τονίσει την ίδια θέση στην πρόσφατη σύνοδο των υπουργών Άμυνας του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), όπου κάλεσε την Κίνα σε συνεργασία για μόνιμη λύση. Η Δευτεριάτικη συνάντηση έλαβε χώρα παραμονή της συνόδου υπουργών Εξωτερικών του SCO, ενός οργανισμού με έντονο ευρασιατικό προσανατολισμό υπό την επιρροή Πεκίνου και Μόσχας.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Τζαϊσανκάρ υπογράμμισε την ανάγκη για μια «μακρόπνοη προσέγγιση» στις διμερείς σχέσεις, τονίζοντας ότι είναι ευθύνη και των δύο πλευρών να διατηρήσουν ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας, να αποκαταστήσουν τις ανταλλαγές μεταξύ των λαών τους και να αποφύγουν εμπορικά αντίποινα και τεχνητά εμπόδια.

Η Ινδία ανησυχεί έντονα για τους πρόσφατους ελέγχους της Κίνας στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, στρατηγικών ορυκτών που είναι κρίσιμα για την παραγωγή τεχνολογικών προϊόντων υψηλής αξίας. Αν και διαθέτει το πέμπτο μεγαλύτερο παγκόσμιο απόθεμα, η Ινδία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις κινεζικές εισαγωγές, γεγονός που την ώθησε στην υλοποίηση ενός επταετούς εθνικού προγράμματος ενίσχυσης της εγχώριας επεξεργασίας.

Ο Κινέζος ΥΠΕΞ από την πλευρά του, σύμφωνα με επίσημες πηγές, αντέδρασε με φιλική αλλά επιφυλακτική στάση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνεργασία βασισμένη στις κοινές πολιτισμικές ρίζες και την αποφυγή παρεμβολών από τρίτα μέρη, με σαφή υπαινιγμό προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σημείωσε ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να ενισχύσουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη και να διατηρήσουν τη σχέση τους σε σταθερή τροχιά ανεξαρτήτως εξωτερικών πιέσεων. Οι δηλώσεις έγιναν ενώ η Ουάσινγκτον εξετάζει την επιβολή δευτερογενών κυρώσεων – δασμών έως και 500% – στις εισαγωγές από χώρες που αγοράζουν ρωσική ενέργεια, μια πολιτική που ενδέχεται να επηρεάσει και την Κίνα και την Ινδία, αν και αυτές δεν βρίσκονται στο άμεσο στόχαστρο.

Η διμερής προσέγγιση Ινδίας–Κίνας παραμένει εύθραυστη, με τη Νέα Δελχί να επιδιώκει αποδέσμευση της συνοριακής κρίσης από το συνολικό εύρος των οικονομικών σχέσεων, και το Πεκίνο να υπογραμμίζει τη σημασία της γεωστρατηγικής ανεξαρτησίας. Παρότι δεν διαφαίνεται άμεση λύση, η επανάληψη των υψηλών επαφών και η ρητορική περί συνεργασίας ίσως αποτελούν ενδείξεις μιας πιο πραγματιστικής φάσης στη σχέση των δύο πυρηνικών δυνάμεων της Ασίας.